Poland

Szwedzkie okręty w służbie Marynarki Wojennej

RADAR Modernizacja si zbrojnych

Sdermanland w okolicach Sztokholmu w czasie szwedzko-polskich wicze w ratownictwie zag okrtw podwodnych. W porwnaniu do Kobbenw Sdermanlandy s modsze i maj szanse by zmodernizowane w wikszym zakresie. Bd te miay napd AIP. Paradoksalnie

Minister Obrony Narodowej Mariusz Baszczak ogosi rozpoczcie negocjacji ze Szwedami w sprawie pozyskania od nich uywanych okrtw podwodnych. Co dokadnie Polska moe pozyska?

Omawiane okrty podwodne posu jako rozwizanie pomostowe dla programu Orka. Minister Baszczak wielokrotnie podkrela, e chodzi o rozwizanie tymczasowe, a docelowo Marynarka Wojenna wzbogaci si jednostki nowego typu. Biorc jednak pod uwag trwao dotychczasowych pomostwek mona miao stwierdzi, e jest to raczej pie przyszoci.

W tym kontekcie warto przyjrze si konstrukcji, ktra znalaza si na celowniku MON-u.

Typ A17 czyli Sdermanland oraz stergtland dla Polski

Konsekwentnie realizowana przez Sztokholm polityka zasilania wasnej floty w jednostki podwodne optymalizowane do dziaa na Batyku, doprowadzia do powstania dugiej linii rozwojowej. Najnowszym ogniwem jest typ A26 Blekinge. Dwie takie jednostki powstaj dla Svenska Marinen w stoczni Saab Kockums w Karlskronie. Stanowi one te ofert dla Marynarki Wojennej RP w programie Orka.

To jednak nie na A26 powinnimy si skupi. Rozwizaniem pomostowym dla Programu Orka bd okrty znacznie starsze. Mowa o dwch jednostkach typu A17 Sdermanland oraz stergtland.

Historia typu A17 rozpoczyna si 18 grudnia 1981 r., kiedy zlecono budow czterech jednostek. Okrty wchodziy do linii od koca 1987 do pocztku 1990 roku. Sdermanland, trzeci z kolei, zwodowano 12 kwietnia 1988, a do suby wszed 21 kwietnia 1989. stergtland, najmodszy z caej czwrki, zwodowano 9 grudnia 1988. Sub rozpocz 10 stycznia 1990.

Sdermanlandy odwiedzay ju Polsk zarwno przed, jak i po modernizacji (zdjcie z Gdyni z 2007 roku). Ostatnio Sdermanland goci w Gdasku w 2016 r. przy okazji targw BaltMIlitaryExpo. Fot./Tomasz Grotnik

Po niespena dekadzie, w zwizku z planowym remontem rednim oraz w wyniku fiaska projektu okrtu nowej generacji Viking, zadecydowano o modernizacji najmodszych jednostek. Kontrakt na kwot 600 mln koron szwedzkich pomidzy FMV (szwedzka agencja logistyczna resortu obrony), a Kockumsem, zawarto w listopadzie 1999 r. Prace przeprowadzia stocznia w Karlskronie. Sdermanland ponownie zwodowano 8 wrzenia 2003, a stergtland 15 padziernika 2004 r.

Sdermanland oraz stergtland po modernizacji

W ramach prac wstawiono w rozcity za kioskiem kadub dodatkowy blok mieszczcy pomocniczy zesp napdowy z silnikami spalinowymi Stirlinga, dziaajcy w zanurzeniu bez dostpu powietrza atmosferycznego (AIP). Unowoczeniono elektronik i przeprowadzono tropikalizacj. Zabiegi te oprcz zwikszenia potencjau okrtw, miay je przystosowa do misji wielonarodowych. Dodatkowy przedzia z silnikiem Stirlinga i jego oprzyrzdowaniem zwikszy dugo okrtu o 12m i wyporno o okoo 400 ton.

Zastosowano te now rub napdow o poprawionych charakterystykach akustycznych.

Zmiany elektroniki objy system hydrolokacyjny i nowy peryskop. Ten, oprcz kanau optycznego, wzbogacono o kamer termaln, kamer TV, aparat cyfrowy i odbiornik GPS. Tropikalizacja obja instalacj nowych urzdze klimatyzacyjnych i wentylacyjnych oraz regeneracji powietrza.

Wyposaenie elektroniczne Sdermanlandw musi by ponownie zmodernizowane. Fot./Tomasz Grotnik

W podobny sposb potraktowano drug par A17 Vstergtlanda i Hlsinglanda. Okrty trafiy do Singapuru.

W tym czasie (od 1999 r.) Kockums nalea ju do niemieckiej stoczni HDW, potentata w dziedzinie budowy konwencjonalnych okrtw podwodnych. Spk wchon nastpnie holding thyssenkrupp Marine Systems. By to wic ostatni podwodny sukces Szwedw. Kockums wrci w ich rce dopiero w 2014 r., odkupiony przez Saaba.

Zmodernizowane jednostki typu Sdermanland mierz 60,5m. Wypieraj pod wod 1500 ton i osigaj w zanurzeniu prdko okoo 16-18 wzw. Zaog stanowi 27 ludzi.

System AIP pozwala wyduy okres przebywania pod wod bez koniecznoci adowania baterii akumulatorw za pomoc haaliwych diesli do ponad 10 dni.

Uzbrojenie Sdermanlandw stanowi sze wyrzutni torped cikich kalibru 533 mm do niszczenia jednostek nawodnych i trzy lekkich kalibru 400 mm do zwalczania okrtw podwodnych.

Okrty wyposaono w system hydrolokacyjny z antenami na dziobie i burtach, peryskop z kanaem optycznym, kamerami termiczn i wiata dziennego oraz radar nawigacyjny i system walki elektronicznej. To stan obecny, ale oba okrty po modernizacji su od lat 2003-2004 i obecnie wymagaj remontw, jak te kolejnego odwieenia systemu walki.

Rozwizanie pomostowe dla Programu Orka. Cel: Batyk

W doktrynie obronnej Szwecji okrtom podwodnym przypisano rol ochrony wasnych wd terytorialnych. Mowa wic o zwalczaniu zagroe dla eglugi handlowej, szlakw wodnych, wasnej floty, prowadzenia rozpoznania itp. W wyniku tego powstaway kolejne projekty jednostek przeznaczonych do operowania na maych i rednich gbokociach, blisko wasnych baz. Okrty charakteryzuje nieliczna zaoga osignita dziki wysokiemu stopniowi automatyzacji.

stergtland odstawiony do rezerwy w stoczni Kockums. Szwedzka konsekwencja w promowaniu wsppracy z polskim przemysem zaowocowaa, cho na razie nie tak jak planowano. Wskazanie polskich podwykonawcw w programie A26, czy zlecenie budowy platformy okrtu rozpoznawczego Artemis Stocznie Remontowej Nauta w Gdyni, miao przybliy do wyboru projektu A26 jako przyszej Orki. Zamiast tego wydzierawimy, po czym odkupimy jednostki uywane. Fot./Tomasz Grotnik

Jednak kady medal ma dwie strony. Szwedzka specjalizacja skutecznie obniya potencja sprzedaowy. Jedynym ze wspczesnych epizodw eksportowych jest projekt 471. Opracowane przez stoczni Kockums okrty powstay dla Royal Australian Navy. S one znane jako typ Collins i raczej chway Kockumsowi nie przyniosy. Seri trapiy problemy techniczne. To zapewne wpyno na decyzj Canberry o niedopuszczeniu Saab Kockums do przetargu na nowe okrty podwodne typu Attack. Kontrakt zdoby ostatecznie francuski Naval Group, ktry oferowa jednostki typu Shortfin Barracuda.

Drugi sukces eksportowy Szwedw, osiagnity na rynku wtrnym, wie si z jednostkami typu A17. Mowa o pierwszej parze okrtw, Vstergtland i Hlsingland, ktre trafiy do Singapuru.

Co ciekawe, jeli Polska odkupi par Sdermanland oraz stergtland, to Svenska Marinen (Szwedzka Marynarka) znajdzie si w trudnym pooeniu. Liczba okrtw podwodnych w Szwecji ustalona jest ustawowo i wynosi pi. Po sprzeday w linii pozostanie tylko trjka typu A19 Gotland, a dwa budowane A26 pojawi si nie wczeniej ni w drugiej poowie lat 20. Std prawdopodobnym rozwizaniem nomen omen pomostowym bdzie odkupienie dwjki A17 sprzedanej wczeniej do Singapuru i poddanie remontowi oraz modernizacji podobnej do polskiej! O takiej moliwoci take sycha w kuluarowych rozmowach.

Plusy dodatnie i plusy ujemne rozwizania pomostowego dla Programu Orka

Rozwizania pomostowe to zmora polskich marynarzy. W przypadku najdroszych i najbardziej zaawansowanych technicznie jednostek s raczej skazani na uywki. Co gorsza, niemal za kadym razem okazuje si, e rozwizania tymczasowe staj si docelowymi. W ten sposb pozwalaj odsuwa w nieskoczono waciwe programy modernizacyjne.

Biorc pod uwag, e jak donosz media za par uywanych Sdermanlandw, ich remont i kolejn modernizacj przyjdzie nam zapaci ponad miliard zotych, wydamy znacznie mniej ni na nowe jednostki tej klasy. W tym drugim przypadku trzeba si liczy z cen rzdu ponad trzech miliardw zotych za sztuk.

Kwota ostateczna wykrystalizuje si w trakcie prowadzonych negocjacji. Mona jednak zaoy, e obie strony bd chciay zakres modernizacji zwikszy jak to tylko moliwe. Szwedom bdzie zaleao na tym z przyczyn finansowych. Nam z pragmatycznych. W kocu pomostwka musi wytrwa co najmniej kolejn dekad, a zapewne i duej, bo na waciw Ork wczeniej nie ma co liczy.

Zalet tego rozwizania bd okrty wykorzystujce co prawda stare platformy, ale nowoczenie wyposaone i uzbrojone.

Wad za fakt, e prace te przypadn stoczni w Karlskronie, a nie w Gdyni. W wspomniana wyej kwota w caoci zasili budet Saab Kockums. Zgodnie z doniesieniami szwedzkiej prasy tamtejszy zakad jest w zej kondycji finansowej. Umowa z Warszaw moe by dla niego ratunkiem.

Sdermanland oraz stergtland to nie szczyt marze

Uywane okrty podwodne to oczywicie nie szczyt marze polskich podwodniakw. W obliczu realnej zapaci systemu szkolenia, zaopatrywania i logistyki naszych si podwodnych, pozostaje jednak pogodzi si z t myl. Od podpisania umowy bdziemy musieli poczeka okoo dwch lat, ktre zajm prace stoczniowe, aby otrzyma pierwszy z okrtw. Do tej pory ostatnie dwa Kobbeny opuszcz biao-czerwone bandery.

Pozostaje kwestia Ora, starszego od Sdermanlandw jedynie o trzy lata.W tej sytuacji zdaje si mao prawdopodobne, aby MON chcia inwestowa w nieperspektywiczny okrt sowieckiej budowy wicej ni na naprawy biece. Prawdopodobnie pozostanie on w linii do czasu przejcia szwedzkich pomostwek.

Kolejn kwesti jest ambicja posiadania zdolnoci raenia odlegych celw ldowych z uyciem pociskw manewrujcych. Szwedzka pomostwka tego nie zapewni, a przewidywanie dzi, czy nowe okrty pozyskane w ramach Programu Orka je otrzymaj, to wrenie z fusw. Kwestia zakupu tego rodzaju uzbrojenia zawa w praktyce ofert do propozycji francuskiej. Starania MON o zakup amerykaskich Tomahawkw chyba nie spotkay si z entuzjazmem Waszyngtonu.

Na razie nie wiadomo, czy obecny maria ze Szwedami bdzie mia wpyw na wybr projektu waciwej Orki.

Football news:

De Ligt had shoulder surgery and will miss 3 months
Modibo – infected with coronavirus Barcelona player. The disease passes without symptoms
Lichtsteiner finished his career. The former Juve and Arsenal defender is 36 years old
Matuidi left Juventus. The midfielder will move to Inter Miami Beckham
Goetze turned down Beckham's Inter. Mario wants to play in Europe
Tonali will move to Inter after the end of the Europa League
Gasperini worked at Juventus (only with youth) and Inter (sacked after 5 matches), but Atalanta became the grandee for him