Poland

RPO nie zostawił suchej nitki na projekcie ws. mandatów

Fotorzepa, Micha³ Walczak

Projekt zmian w postêpowaniu mandatowym to przejaw tzw. ustawodawstwa emocjonalnego nakierowanego na ochronê partykularnych interesów - stwierdzi³ Rzecznik Praw Obywatelskich w obszernej opinii przekazanej Marsza³ek Sejmu. Jego zdaniem przepisy projektu s¹ sprzeczne z kilkoma artyku³ami Konstytucji RP.

Projekt nowelizacji ustawy z 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postêpowania w sprawach o wykroczenia (druk sejmowy nr 866) zak³ada m.in. zmianê trybu zaskar¿ania mandatu karnego. Nie by³oby ju¿ mo¿liwoœci odmowy jego przyjêcia, jak obecnie. To oznacza, ¿e o winie i karze rozstrzyga³aby arbitralna decyzja policjanta. Kara pieniê¿na podlega³aby egzekucji nawet po wniesieniu przez obywatela odwo³ania do s¹du. Przez ten czas by³by on pozbawiony zap³aconej kwoty, która - w niektórych przypadkach - mo¿e byæ na tyle powa¿na, ¿e jej utrata spowoduje brak œrodków na utrzymanie.  Poza tym projekt przewiduje, ¿e obwiniony, który chcia³by odwo³aæ siê do s¹du,  musia³by to zrobiæ w ci¹gu 7 dni. W takim samym czasie musia³by zebraæ dowody swej niewinnoœci, gdy¿ potem nie móg³by siê na nie powo³aæ. Tymczasem standardem demokratycznego pañstwa prawnego jest, ¿e to organ pañstwa musi wykazaæ winê jednostki.

Wed³ug RPO niezrozumia³e jest umo¿liwienie wymierzania surowszej kary w przypadku wniesienia odwo³ania. Ukarany bêdzie zatem ryzykowaæ, ¿e oprócz kosztów s¹dowych bêdzie musia³ ponieœæ jeszcze surowsz¹ karê. - Ta propozycja zmierza do zniechêcenia ukaranych do kwestionowania zasadnoœci mandatu - uwa¿a RPO.

Zgodnie z uzasadnieniem projektu, ma on na celu „usprawnienie postêpowania w sprawach o wykroczenia oraz odci¹¿enie sêdziów s¹dów powszechnych od obowi¹zków zwi¹zanych z rozpoznawaniem spraw o wykroczenia, z zachowaniem konstytucyjnej i konwencyjnej gwarancji prawa do s¹du w sprawach o wykroczenia".

W ocenie RPO cel ten nie mo¿e zostaæ osi¹gniêty.

- Je¿eli jednak wiarê daæ doniesieniom o powi¹zaniu projektu z rosn¹c¹ liczb¹ postêpowañ wykroczeniowych zakoñczonych wyrokami uniewinniaj¹cymi, wydanymi na skutek odmowy przyjêcia mandatu przez protestuj¹cych obywateli przeciwko obostrzeniom pandemicznym i wyrokowi Trybuna³u Konstytucyjnego w sprawie aborcji, to uznaæ nale¿y, i¿ rzeczywiste ratio legis zosta³o przemyœlnie ukryte - pisze Adam Bodnar w swojej opinii.

- Opiniowany projekt ustawy uznaæ trzeba za przejaw tzw. ustawodawstwa emocjonalnego nakierowanego na ochronê partykularnych interesów – wskazuje Adam Bodnar. A to jest dalekie od standardów demokratycznego pañstwa prawa urzeczywistniaj¹cego zasady sprawiedliwoœci spo³ecznej. W takim pañstwie legislatywa powinna tworzyæ dobre prawo i odpowiadaæ na realne potrzeby ca³ego spo³eczeñstwa, a nie na interesy poszczególnych ugrupowañ politycznych.

RPO ma wobec projektu w¹tpliwoœci zwi¹zane z art. 42 ust. 3 Konstytucji, wed³ug którego ka¿dego uwa¿a siê za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem s¹du. Odnosi siê to tak¿e do zasady lojalnoœci wywodzonej z zasady demokratycznego pañstwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Projekt budzi te¿ w¹tpliwoœci pod k¹tem prawa do s¹du (art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji).

- Ze stanowczoœci¹ stwierdziæ trzeba, i¿ proponowana regulacja prawna jest przejawem zbyt daleko posuniêtego i niebezpiecznego punitywnego zwrotu w polityce karnej pañstwa, a nadto wprowadza³aby szereg rozwi¹zañ sprzecznych z Konstytucj¹ - podsumowuje Adam Bodnar.

Rzecznik poprosi³ Marsza³ek Sejmu o przekazanie jego uwag pos³ankom i pos³om.

Football news:

Bernardo Silva on Gladbach's goal: Headbutts are not my thing. I work hard on them
Thibaut Courtois: An away goal means a lot, but the second leg against Atalanta will be different
Giroud and Lewandowski - among the contenders for the title of player of the week in the Champions League
Midfielder Atalanta Pessina about 0:1 with Real Madrid: Well defended, but still missed
Gladbach coach on 0:2 with City: It is difficult to stop an opponent who is in such a form
Pep about Champions League: When I see Bayern like in the match against Lazio, I do not consider Man City the favorite
Morata contracted a cytomegalovirus infection. The Juve striker fainted after the game with Porto