Poland

Polacy na skraju załamania nerwowego

Farmacja

Kwarantanna

Adobe Stock

20,7 mln opakowañ antydepresantów na receptê kupiliœmy ju¿ w tym roku. To ponad milion wiêcej ni¿ rok wczeœniej. O po³owê wzros³a te¿ liczba dni na L4 z powodu zaburzeñ psychicznych.

Jeszcze przed jesiennym atakiem koronawirusa prawie czterech na dziesiêciu Polaków ocenia³o, ¿e wybuch pandemii i zwi¹zany z nim lockdown odbi³ siê na ich psychice. Niemal co trzeci z 1,5 tys. pracowników objêtych sierpniowym sonda¿em Koalicji Bezpieczni w Pracy dostrzega³ u siebie lêki, zaburzenia nastroju, a co czwarty – zaburzenia snu.

Czytaj tak¿e: Media spo³ecznoœciowe w pandemii s¹ ratunkiem dla mózgu

– Druga, jesienna fala pandemii mo¿e jeszcze mocniej uderzyæ w nasz¹, i tak ju¿ os³abion¹, odpornoœæ psychiczn¹ – przewiduje Ma³gorzata Czernecka, psycholog i szefowa firmy doradczej Human Power. Wed³ug niej w ostatnich miesi¹cach pracownicy du¿o czêœciej ni¿ w ubieg³ym roku zg³aszaj¹ w badaniach poczucie przyt³oczenia zarówno obowi¹zkami zawodowymi, jak i domowymi. Co wiêcej, widaæ te¿ wyraŸne pogorszenie kondycji psychicznej mened¿erów, którzy s¹ jeszcze bardziej zmêczeni przed³u¿aj¹cym siê stresem ni¿ ich podw³adni.

Pigu³ka na lêki

Z³y stan psychiczny i nasilaj¹ce siê obawy Polaków o przysz³oœæ pokazuje te¿ najnowszy wskaŸnik koniunktury gospodarczej ESI, którym Komisja Europejska mierzy nastroje przedsiêbiorstw (a konkretnie ich mened¿erów) i konsumentów. W listopadzie ESI dla Polski spad³ a¿ o 9,5 pkt– najbardziej w Europie i przy 70,1 pkt by³ jednym z najgorszych wyników w Unii.

– Poza gospodark¹, zdrowiem fizycznym, tak¿e zdrowie psychiczne bêdzie jednym z obszarów najbardziej dotkniêtych skutkami pandemii – ocenia Izabela Kielczyk, psycholog biznesu. Dodaje, ¿e przed³u¿aj¹cy siê stan niepewnoœci o przysz³oœæ, lêk przed utrat¹ pracy i stabilizacji ekonomicznej wywo³uje permanentny brak poczucia bezpieczeñstwa, a to najgorsze i najtrudniejsze z psychologicznego punktu widzenia emocje.

Jak zwraca uwagê Ma³gorzata Czernecka, niepokoj¹ce s¹ te¿ sposoby radzenia sobie z lêkiem i niepokojem; z badania Human Power wynika, ¿e ponad po³owa pracowników siêga w takich sytuacjach po alkohol, a 87 proc. po œrodki uspokajaj¹ce. Potwierdzaj¹ to udostêpnione „Rzeczpospolitej" dane firmy badawczej Iqvia. Jak z nich wynika, szybko rosn¹ce w ostatnich latach zakupy leków antydepresyjnych i stabilizuj¹cych nastrój, w tym roku jeszcze przyspieszy³y. Od stycznia do paŸdziernika apteki kupi³y 20,7 mln opakowañ tych leków dostêpnych na receptê, o ponad 1,1 mln wiêcej ni¿ rok wczeœniej. Jednak to tylko czêœæ rynku, bo Polacy garœciami ³ykaj¹ te¿ leki bez recepty i suplementy.

Z opublikowanej przed kilkoma dniami analizy ³ódzkiego NFZ wynika, ¿e po wybuchu pandemii masowo zaczêliœmy kupowaæ œrodki maj¹ce wzmocniæ odpornoœæ, jak równie¿ leki bez recepty na wyciszenie, uspokojenie i suplementy diety, które u³atwiaj¹ zasypianie.

Ryzyko dla pracodawcy

Nie zawsze to wystarcza – z opracowanych dla „Rzeczpospolitej" danych ZUS wynika, ¿e od stycznia do wrzeœnia tego roku liczba dni absencji chorobowych z powodu zaburzeñ psychicznych i zaburzeñ zachowania (w tym depresji i reakcji na ciê¿ki stres) siêgnê³a 14,9 mln. To prawie o po³owê wiêcej ni¿ rok wczeœniej. Rekordowy by³ II kwarta³ z lockdownem, gdy wzrost ten w skali roku siêgn¹³ 70 proc.

Jednak równie¿ w III kwartale zaburzenia psychiczne kosztowa³y pracodawców i ZUS o ponad jedn¹ czwart¹ wiêcej ni¿ rok wczeœniej. – Ka¿dy z nas ma swoje granice, których nie jesteœmy w stanie d³ugo przekraczaæ. Wyczerpujemy swoj¹ energiê ¿yciow¹ i w pewnym momencie organizm mówi doœæ – t³umaczy Ma³gorzata Czernecka.

Monika Fedorczuk, ekspert rynku pracy Konfederacji Lewiatan, przyznaje, ¿e pogarszaj¹ca siê kondycja psychiczna pracowników to z³a wiadomoœæ dla firm. – Wprawdzie dobrze sobie poradziliœmy z pierwsz¹ fal¹ pandemii, ale coraz bardziej dotkliwy jest brak perspektyw, kiedy ona siê skoñczy. Jesteœmy coraz bardziej zmêczeni przed³u¿aj¹c¹ siê izolacj¹ i niepewnoœci¹ ekonomiczn¹. W wielu bran¿ach druga fala pandemii nasili³a te¿ obawy o utrzymanie miejsc pracy i zarobków – przypomina Fedorczuk. Wed³ug niej w wielu firmach widaæ ju¿, ¿e brak bezpoœrednich kontaktów zaczyna te¿ przek³adaæ siê na pogorszenie relacji pracowniczych i efektywnoœci dzia³ania. Tym bardziej ¿e czêœæ pracodawców nie wypracowa³a nowych sposobów budowania kultury organizacyjnej, doceniania i motywowania ludzi.

Psycholog w beneficie

– W dzia³aniach pracodawców brakuje czêsto g³êbszego spojrzenia na samopoczucie pracownika, które w dzisiejszych warunkach jest du¿o bardziej zagro¿one ni¿ wczeœniej – zwraca uwagê Dorota Matu³a, szefowa firmy Activy. Przypominaj¹c, ¿e ju¿ przed pandemi¹ polscy pracownicy nale¿eli do najbardziej zestresowanych w Europie.Teraz ten stres nasila izolacja, niepewnoœæ i przyt³oczenie obowi¹zkami. W przeprowadzonym latem sonda¿u Activy trzy czwarte pracowników wskaza³o, ¿e pracodawcy powinni teraz wspieraæ kondycj¹ psychiczn¹ za³ogi, finansuj¹c np. konsultacje z psychologami. Czêœæ firm dostrzega ju¿ tê potrzebê; o ile przed pandemi¹ na benefity dotycz¹ce zdrowia psychicznego mog³o liczyæ 3 proc. badanych, to latem ju¿ 7 proc.

W listopadowym sonda¿u firmy doradczej Grant Thornton 14,6 proc. pracowników wskaza³o, ¿e ich pracodawca oferuje pracuj¹cym zdalnie osobom jakieœ wsparcie psychologiczne. – Nadal jednak wiêkszoœæ pracodawców najwyraŸniej nie dostrzega w tym obszarze wiêkszego ryzyka, chocia¿ eksperci HR zwracaj¹ ju¿ uwagê na rosn¹ce zaburzenia w funkcjonowaniu zarówno pojedynczych pracowników, jak i ca³ych zespo³ów – zaznacza Wojciech Chromik, mened¿er HRM w Grant Thornton.

Opinia dla „rz"

Krzysztof Kosy, psycholog biznesu

Najwiêkszym obci¹¿eniem dla naszej psychiki jest nie tyle trudna sytuacja, ile utrzymuj¹ca siê niepewnoœæ. Jako ludzie mamy du¿e zdolnoœci adaptacyjne, wiêc potrafimy siê dostosowaæ do zmian. Jednak ci¹g³y stres, d³ugotrwa³a zmiana krusz¹ nasz próg odpornoœci. Jeœli stan niepewnoœci siê przed³u¿y, negatywne skutki pandemii bêdzie odczuwa³o coraz wiêcej osób. Bêdzie wiêc ros³o spo¿ycie u¿ywek i antydepresantów.

Football news:

To beat Real Madrid and Barca in three days is an atrocity. Athletic Director about the Spanish Super Cup
Poland coach of Bzenec left his post
Carlos Tevez: I won't stop playing for my family. It was important to win the Maradona Cup
Borussia Gladbach will sign Kone to a contract until 2026. The midfielder will finish the season in Toulouse
Leonardo: I don't think Tuchel's resignation was a surprise. PSG simply anticipated the events
Milan will announce the signing of Mandzukic and Tomori this week
Leonardo on Messi at PSG: We are not at the negotiating table, but the chair is reserved. Such a player is always on our lists