Poland

NIK: ZUS nie dopilnował transferu składek za delegowanych

Zak³ad Ubezpieczeñ Spo³ecznych nie zapewni³ bezpoœredniego poboru sk³adek od œwiadczeñ urlopowych polskich pracowników delegowanych do pracy w innych krajach UE. Zrobi³ to jedynie w przypadku Austrii i Niemiec, ale z kilkuletni¹ zw³ok¹ i bez odsetek. Finansowe konsekwencje takiej zw³oki ponieœli delegowani pracownicy.

Takie krytyczne dla ZUS zarzuty zawiera raport Najwy¿szej Izby Kontroli, która oceni³a miêdzy innymi dzia³ania podejmowane przez ZUS w celu zabezpieczenia interesów pracowników delegowanych z Polski do krajów UE. Kontrola objê³a lata 2014 - 2019, prowadzona by³a w Centrali ZUS w Warszawie oraz w Oddziale ZUS w Opolu.

Chodzi o sk³adki pobierane od wynagrodzeñ pracowników delegowanych z Polski do pracy w innych krajach UE. W niektórych pañstwach, np. w Austrii i w Niemczech, sk³adki od œwiadczeñ urlopowych i ekwiwalentów pobieraj¹ oraz gromadz¹ tzw. kasy urlopowe. W Polsce takie kasy nie funkcjonuj¹ i dlatego dla polskich pracowników delegowanych do pracy w tych krajach przynale¿noœæ do kasy urlopowej jest obligatoryjna. Niewywi¹zanie siê z obowi¹zku odprowadzania przez pracodawcê sk³adek do takiej kasy zagro¿one jest karami finansowymi.

ZUS podj¹³ dzia³ania umo¿liwiaj¹ce wp³yw do polskiego systemu ubezpieczeñ spo³ecznych sk³adek od œwiadczeñ z tytu³u urlopu odprowadzanych bezpoœrednio przez kasy urlopowe funkcjonuj¹ce tylko w dwóch pañstwach - Austrii oraz Niemczech. Nast¹pi³o to jednak z kilkuletni¹ zw³ok¹ i - w przypadku Austrii - dopiero na skutek interwencji m.in. Ministerstwa Pracy i Polityki Spo³ecznej.

Do stycznia 2014 roku Austriacka Kasa Urlopowa (Bauarbeiter-Urlaubs und Abfertigungskasse - BUAK) gromadzi³a sk³adki z tytu³u œwiadczeñ urlopowych i ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wyp³aconych pracownikom delegowanym, nie przekazuj¹c ich do ZUS. W przypadku kasy niemieckiej (Niemiecka Kasa Urlopowa i Wyrównawcza Bran¿y Budowlanej - SOKA-BAU), sk³adki z tytu³u takiego ekwiwalentu do czerwca 2018 roku przekazywane by³y pracodawcom. Dopiero w wyniku zawartych porozumieñ pomiêdzy stron¹ polska a BUAK oraz ZUS i SOKA-BAU sytuacja uleg³a zmianie i sk³adki pobrane przez te kasy trafia³y bezpoœrednio do ZUS.

W przypadku pozosta³ych krajów UE dzia³ania w celu rozpoznania sposobu funkcjonowania kas urlopowych zosta³y podjête dopiero w paŸdzierniku 2019 r. w wyniku kontroli NIK. Tymczasem  w latach 2004-2019 do innych ni¿ Austria i Niemcy pañstw UE delegowano z Polski blisko 1,4 mln pracowników.

- ZUS przez 15 lat nie podj¹³ ¿adnych dzia³añ maj¹cych na celu rozpoznanie liczby i modelu dzia³ania kas urlopowych w krajach UE innych ni¿ Austria i Niemcy. W konsekwencji nie nawi¹zano wspó³pracy z takimi kasami, pomimo istnienia wysokiego ryzyka, ¿e ochrona praw pracowników delegowanych do innych - ni¿ Austria i Niemcy - krajów UE, w zakresie sk³adek pobranych przez kasy urlopowe jest niewystarczaj¹ca - sk³adki te mog¹ nie byæ ujmowane na indywidualnych kontach ubezpieczonych w wymaganych wysokoœciach i terminach - wskazuje NIK.

Izba wskazuje, ¿e brak dzia³añ ze strony ZUS doprowadzi³ do tego, ¿e delegowani z Polski do Austrii i Niemiec pracownicy, którzy s¹ ubezpieczeni w ramach tzw. II filaru, stracili finansowo - ich sk³adki wp³ynê³y z opóŸnieniem do OFE i na subkonto w ZUS. W przypadku innych krajów UE sytuacja by³a jeszcze gorsza.

NIK widzi potrzebê zmian systemowych. Do Ministra Rodziny i Polityki Spo³ecznej Izba zwróci³a siê o wzmocnienie nadzoru nad dzia³alnoœci¹ ZUS w zakresie realizacji zadañ zabezpieczenia spo³ecznego wobec pracowników delegowanych oraz rozwa¿enie podjêcia dzia³añ zmierzaj¹cych do wypracowania mechanizmów umo¿liwiaj¹cych rekompensatê korzyœci utraconych przez osoby delegowane do pracy w Austrii.

Do Prezesa ZUS NIK wnioskuje o zapewnienie przeliczania przez ZUS podstawy wymiaru sk³adek z waluty obcej na z³ote w sposób wynikaj¹cy z obowi¹zuj¹cych przepisów lub zainicjowanie zmiany przepisów. NIK zaleca tak¿e zintensyfikowanie przez Centralê ZUS dzia³añ dotycz¹cych uzyskania informacji o bran¿owych kasach urlopowych i bezzw³oczne nawi¹zanie wspó³pracy z tymi kasami.

Football news:

Mbappe has scored 7 goals in his last 4 matches
Andrea Pirlo: Juventus started 20 minutes late. But I liked the reaction of the team
Ronald Koeman: There are no excuses at Barca for playing young people. So it is even more pleasant to win
Federico Chiesa: For Juventus, every match is now like a final: in Serie A, in the Champions League and in the Cup
Juventus is 1 point behind Milan and 7 points behind Inter. The teams have 25 matches each
Moriba scored for Barca in La Liga in 18 years and 46 days. Only Messi, Fati, Pedri and Krkic have done it before
Borussia Terzic coach about 2:4: We started great, but the pressure from Bayern was huge