Poland

Ekspert: Część polskich lotnisk upadnie

TURYSTYKA Lotniska

Fot. Newseria Biznes

Pandemia i lockdowny spowodowa³y, ¿e polskie lotniska mierz¹ siê z najwiêkszym kryzysem w historii. Wiêkszoœæ portów regionalnych musi walczyæ o utrzymanie p³ynnoœci finansowej, a przed nimi jeszcze co najmniej dwa trudne sezony. Na wsparcie pañstwa raczej nie maj¹ co liczyæ, wiêc niektóre czeka upad³oœæ lub przynajmniej znacz¹ce zmiany w dzia³alnoœci.

– Generalnie kondycja lotnisk jest z³a, poniewa¿ w³aœciwie nie pracuj¹ albo pracuj¹ w minimalnym zakresie – mówi w rozmowie z agencj¹ Newseria Biznes Sebastian Goœciniarek, partner BBSG. – Niektóre lotniska radz¹ sobie w tym kryzysie lepiej, inne gorzej. Wynika to z tego, w jakiej kondycji finansowej w niego wesz³y. Co do zasady du¿e lotniska mia³y jakieœ zapasy œrodków finansowych, a lotniska ma³e mia³y je minimalne lub w ogóle, co oznacza, ¿e ka¿de z nich musia³o podj¹æ dzia³ania restrukturyzacyjne zwi¹zane ze zwolnieniem czêœci personelu, ze zmian¹ zakresu czy czasu wykonywania operacji. Tak szyj¹c i ³ataj¹c, ¿yj¹ z dnia na dzieñ i z miesi¹ca na miesi¹c – dodaje.

Polska Agencja ¯eglugi Powietrznej w raporcie podsumowuj¹cym 2020 rok podaje, ¿e liczba wszystkich operacji lotniczych w polskiej przestrzeni publicznej spad³a o 58,7 procent, do poziomu 376,9 tysi¹ca. Liczba operacji na polskich lotniskach wynios³a 193,7 tysi¹ca, po spadku o 56,4 procent. Najwiêksze spadki dotknê³y lotniska w Warszawie (minus 59 procent), Krakowie (minus 57 procent), Wroc³awiu (minus 56 procent) oraz Modlinie (minus 56 procent). Najmniejsze straty odnotowa³y porty w Zielonej Górze (minus 12 procent), £odzi (minus 38 procent) i Olsztynie-Szymanach (minus 38 procent).

Z kolei Zwi¹zek Regionalnych Portów Lotniczych zebra³ statystyki ruchu pasa¿erskiego za trzy kwarta³y 2020 roku w 13 funkcjonuj¹cych w Polsce lotniskach regionalnych. Wynika z nich, ¿e od pocz¹tku stycznia do koñca wrzeœnia 2020 roku z po³¹czeñ regularnych i czarterowych skorzysta³o ok. 8,04 miliona podró¿nych, czyli o 15,3 miliona mniej (minus 65,6 procent) rok do roku. Wiadomo, ¿e statystyki za ca³y rok bêd¹ jeszcze gorsze, bo podsumowania najwiêkszych portów – w Warszawie, Krakowie, Katowicach czy Gdañsku – mówi¹ o oko³o 70-procentowych spadkach.

– Do poziomu ruchu z 2019 roku wrócimy w 2025, mo¿e nawet w 2026 roku. Lekki wzrost bêdzie notowany dopiero w 2022, a mo¿e w 2023 roku. Lotniska musz¹ siê przygotowaæ, ¿e jeszcze przynajmniej dwa sezony, letni i zimowy, bêd¹ bardzo trudne, wiêc bêd¹ musia³y zwracaæ siê o pomoc na zewn¹trz, czy to do swoich udzia³owców, czy do rynków finansowych. W konsekwencji mo¿e siê okazaæ, ¿e niektóre z lotnisk albo upadn¹, albo w znacz¹cy sposób przeformu³uj¹ swoj¹ dzia³alnoœæ – ocenia Sebastian Goœciniarek.

Czêœæ portów, aby przetrwaæ, bêdzie musia³a na przyk³ad znacz¹co ograniczyæ ruch, czyli wstrzymaæ wszystkie operacje w danych godzinach. Mog¹ te¿ zdecydowaæ siê na to, by przestaæ byæ lotniskiem u¿ytku publicznego i nie przyjmowaæ ruchu czarterowego czy regularnych przewoŸników, ale staæ siê lotniskiem general aviation, czyli o charakterze ogólnym. Wszelkie tego typu zmiany oznaczaj¹ jednak du¿e zwolnienia i obni¿ki wynagrodzeñ.

– Nie s¹ to na pewno ³atwe decyzje, ale myœlê, ¿e lotniska albo w tej chwili s¹ przymuszone do tego i wykonuj¹ takie dzia³ania, albo ju¿ wkrótce nie bêd¹ mia³y wyjœcia i bêd¹ musia³y je podj¹æ – prognozuje ekspert ds. lotnictwa BBSG. – Lotniska w Poznaniu i Katowicach og³osi³y, ¿e bêd¹ zwalnia³y pracowników, i wesz³y w odpowiednie procedury. Podobnie dzieje siê na lotnisku w Rzeszowie, przy czym w przypadku tych lotnisk mamy do czynienia ze zwalnianiem dosyæ sporej grupy zatrudnionych. W innych portach ten proces równie¿ siê odbywa, mo¿e jeszcze nie na tak¹ skalê, ale nie s¹dzê, ¿eby którekolwiek lotnisko osta³o siê w takim zestawie personelu, w jakim wesz³o w ten kryzys na pocz¹tku 2020 roku.

W listopadzie lotniska dosta³y z bud¿etu pañstwa 142,2 miliona z³otych w ramach rekompensaty za czas administracyjnego zamkniêcia ruchu pasa¿erskiego od 15 marca do 30 czerwca. ZRPL podaje, ¿e œrodki pokry³y 30–40 procent poniesionych w tym okresie strat. Pomoc pañstwa dla lotnisk regionalnych powinna byæ wiêksza, zw³aszcza bior¹c pod uwagê, ¿e czwarty kwarta³ przyniós³ dalszy spadek ruchu pasa¿erskiego, nawet o 90 procent rok do roku.

– Znacznie mniej bêdzie ruchu biznesowego, czyli tego najbardziej wartoœciowego do tej pory, zarówno dla przewoŸników, jak i dla lotnisk. Wiêcej bêdzie ruchu prywatnego, czarterów. Struktura ruchu siê zmieni i bêd¹ musia³y siê zmieniæ te¿ podmioty wystêpuj¹ce na rynku, czyli zarówno przewoŸnicy, jak i porty lotnicze – ocenia Sebastian Goœciniarek.

Jego zdaniem mimo zmian czekaj¹cych rynek i okresowego spowolnienia w ruchu lotniczym decyzja o kontynuowaniu budowy Centralnego Portu Lotniczego nie podlega w¹tpliwoœci. Pandemia mo¿e jedynie opóŸniæ ca³¹ inwestycjê, ale nie powinna jej wstrzymaæ.

Rz¹d wyd³u¿y³ termin korzystania ze specustawy lotniskowej do koñca 2025 roku. Ma to pozwoliæ na nowe inwestycje dotycz¹ce infrastruktury lotniczej, w tym tak¿e inwestycji towarzysz¹cych budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego.

– Obecna sytuacja rynkowa powinna sk³oniæ decydentów do tego, ¿eby jeszcze raz przyjrzeæ siê, jak ten CPK powinien wygl¹daæ – postuluje ekspert BBSG. – Bez w¹tpienia musimy mieæ nowe lotnisko, które zast¹pi Lotnisko Chopina, poniewa¿ w obecnej lokalizacji ono nie ma mo¿liwoœci rozwoju i w pewnej perspektywie czasowej przestanie wystarczaæ. Nie mo¿e byæ tak, ¿e dojdziemy do tego momentu i dopiero wtedy zaczniemy siê zastanawiaæ, co robiæ. To jest dodatkowy argument. Jeœli kwestiê budowy CPK wyczyœcimy z wszystkich politycznych ozdobników, to oka¿e siê, ¿e jest konieczne wyjœcie z sytuacji.

Football news:

Ole Gunnar Solskjaer: Manchester United are waiting for three important weeks, matches with Chelsea, Leicester. We are confident in ourselves
Gattuso on Granada: If Napoli were killing time like this, we would have been smeared in the press
Dzeko is Roma's top scorer in European competitions. He scored the 29th goal and beat Totti
Mikel Arteta: We got to give them two goals. Would hate to fly out of the Europa League
Milan kicked 18 penalties for the season. This is the best result in the top 5 leagues in Europe
Man City can offer Borussia more than 100 million pounds for Holand and Reina. The club is exploring this possibility (90min)
Ajax have won 11 matches in a row. The last defeat against Atalanta in December