Poland

Chiny dyscyplinują miliarderów. Stali się zbyt potężni

CYFROWA Globalne interesy

Bloomberg

Niedawne uderzenie regulacyjne w internetowych potentatów w Pañstwie Œrodka to zarówno reakcja na ich praktyki rynkowe jak i sposób na polityczne „zdyscyplinowanie” miliarderów z tej bran¿y.

Ostatnie tygodnie nie by³y dobre dla chiñskich gigantów internetowych. Ich akcje doœwiadczy³y korekty, trac¹c dziesi¹tki miliardów dolarów kapitalizacji. Papiery koncernu Alibaba Group, czyli chiñskiego odpowiednika Amazonu, straci³y 13 proc. od paŸdziernikowego szczytu. Inwestorów zaniepokoi³o przede wszystkim zaostrzanie regulacji przez urzêdy z Pañstwa Œrodka – publikacja nowej listy wytycznych w polityce antymonopolowej.

Dzwonkiem alarmowym by³o ju¿ nag³e zawieszenie na pocz¹tku listopada oferty publicznej spó³ki Ant Financial, która ze sprzeda¿y akcji na gie³dach w Szanghaju i Hongkongu chcia³a uzyskaæ a¿ 37 mld dol. Do wstrzymania tego IPO mia³y siê w decyduj¹cym stopniu przyczyniæ ostrze¿enia, które spó³ka dosta³a od regulatorów. Czemu jednak nagle urzêdnicy z Chin zaczêli zaostrzaæ politykê wobec krajowych cyfrowych gigantów? Czym one podpad³y rz¹dowi ChRL?

Zbyt wielcy, by upaϾ

Przez ostatnie dwie dekady chiñskie w³adze skupia³y siê na tym, by zapewniæ dobre warunki dla rozwoju narodowych championów internetowych. Z tego z wzglêdu (i z uwagi na politykê cenzury informacji) blokowane s¹ w Chinach takie popularne serwisy jak Facebook, YouTube czy Twitter. W zwolnionej niszy zdo³a³y urosn¹æ lokalne giganty takie jak Tencent czy Baidu. Z czasem zaczê³y w Chinach dzia³aæ podobne procesy jak w USA. Cyfrowe giganty ros³y w si³ê, wch³aniaj¹c coraz wiêksz¹ czêœæ rynku. Przyk³adem na to jest Alibaba. Z kapitalizacj¹ ponad 750 mld dol., ta platforma kontroluje niemal trzy czwarte sprzeda¿y internetowej w Chinach i oko³o 20 proc. sprzeda¿y detalicznej. W ostatnich latach koncern ten wykupywa³ te¿ tysi¹ce ma³ych sklepów stacjonarnych.

Chiñskie giganty internetowe staj¹ siê te¿, podobnie jak ich amerykañskie odpowiedniki, „pañstwami w pañstwie”. Stworzy³y wokó³ swoich imperiów znacz¹ce bariery uderzaj¹ce w konkurencjê. Gdy klienci kupuj¹ coœ w nale¿¹cych do Alibaby sklepach internetowych Taobao i Tmall czy w sieci sklepów spo¿ywczych Freshippo, nie maj¹ mo¿liwoœci p³acenia za pomoc¹ systemu WeChat Pay stworzonego przez koncern Tencent. WeChat Pay jest bowiem konkurencj¹ dla Allipay, którego operatorem jest Ant Group, „siostrzana” spó³ka Alibaby. JD.com, wielki sklep internetowy, w którym ma udzia³y Tencent, nie przyjmuje natomiast p³atnoœci za poœrednictwem Allipay. WeChat, komunikator internetowy Tencentu nie pozwala nawet na wklejanie linków do nale¿¹cych do Alibaby sklepów.

Jack Ma, szef Alibaby, Bloomberg

Internetowe giganty potrafi¹ siê te¿ odgrywaæ na klientach, którzy korzystaj¹ z us³ug konkurencji. Galanz Group, najwiêkszy na œwiecie producent mikrofalówek, pozwa³ w zesz³ym roku Alibabê do s¹du, za to, ¿e przekierowywa³a wyszukiwania dotycz¹ce jego produktów w sklepie internetowym Tmall. Alibaba zastosowa³a taki chwyt, po tym jak Galanz Group, zacz¹³ sprzedawaæ swoje produkty za poœrednictwem konkurencyjnej witryny Pinduoduo. Czêsto zdarza siê, ¿e firmy chc¹ce korzystaæ z internetowych aplikacji zakupowych dostaj¹ zakaz korzystania z aplikacji konkurencji. Tak jest w przypadku choæby restauracji. Rynek dostaw posi³ków zamawianych przez internet zosta³ z grubsza podzielony miêdzy dwie aplikacje: Meituan i Ele.me. W pierwszej ma udzia³y Tencent, w drugiej Alibaba. Chiñscy giganci internetowi wykorzystuj¹ te¿ na ogromn¹ skalê dane o zachowaniach swoich klientów, by ich nagradzaæ lub karaæ. W swoich aplikacjach  oferuj¹ one np. ró¿ne ceny za towary i us³ugi, zale¿nie od lojalnoœci klienta. Jeden z dziennikarzy agencji Xinhua w ramach eksperymentu sprawdzi³ za pomoc¹ telefonów trzech ró¿nych marek cenê pokoju hotelowego w tej samej witrynie internetowej. Uzyska³ trzy ró¿ne ceny.

Wiele spoœród tego typu praktyk ma byæ, wed³ug nowych wytycznych, uznawane za nadu¿ywanie pozycji rynkowej. – Ma to za zadanie chroniæ mniejszych kupców. Mierz¹ siê teraz oni z wyzwaniami zagra¿aj¹cymi ich prze¿yciu, a du¿e platformy takie jak Meituan mog¹ na nich mocno naciskaæ –  twierdzi Li Chengdong, prezes chiñskiego think-tanku Haitun.

Czêœæ analityków prognozuje, ¿e zaostrzenie regulacji w d³ugim terminie bardzo nie zaszkodzi chiñskim spó³kom technologicznym. – Jeœli przygl¹damy siê ostatnim dzia³aniom regulacyjnym, to wygl¹daj¹ one na ca³kiem sensowne. Nie sprawiaj¹ wra¿enia, by coœ mia³o zmieniæ d³ugoletni trend prowadz¹cy do tego, ¿e chiñskie spó³ki internetowe bêd¹ zdobywa³y wiêkszy udzia³ w rynku kosztem spó³ek dzia³aj¹cych offline – uwa¿a Ray Farris, dyrektor inwestycyjny na Azjê w Credit Suisse. Zwraca on uwagê, ¿e akcje tych firm zyskiwa³y na wieœæ o opracowaniu szczepionek na Covid-19, gdy papiery podobnych amerykañskich firm traci³y. – Silniejszy wzrost gospodarczy w Chinach bêdzie prowadzi³ do silniejszego wzrostu w chiñskim sektorze technologicznym – wskazuje Farris.

Drugie dno

Czemu jednak regulatorzy zabrali siê do zaostrzania przepisów antymonopolowych akurat tu¿ przed gigantyczn¹ ofert¹ Ant Group?  Dlaczego dokonali sabota¿u wyczekiwanego przez inwestorów IPO? Wed³ug „The Wall Street Journal” zrobili to po osobistej interwencji chiñskiego prezydenta Xi Jinpinga. Mœci³ siê on w ten sposób na miliarderze Jacku Ma, za³o¿ycielu Alibaby i zarazem g³ównym akcjonariuszu Ant Group. Jack Ma wyg³osi³ bowiem 24 paŸdziernika w Szanghaju przemówienie, w którym stwierdzi³, ¿e chiñski system regulacyjny musi zostaæ zreformowany, bo blokuje innowacje. Xi rzekomo za¿¹da³ po tym dochodzenia w sprawie oferty publicznej Ant Group.

Czy¿by wiêc chiñskie giganty technologicznie  sta³y siê zbyt potê¿ne w oczach przywódcy ChRL? Nie zapominajmy, ¿e Xi Jinping to cz³owiek, który zgromadzi³ w Chinach najwiêksz¹ w³adzê od czasów Mao i kaza³ oficjalnie uznaæ swoj¹ myœl jako jeden z fundamentów ustroju.  Xi rz¹dy zacz¹³ od czystki wymierzonej w konkurencyjne frakcje Komunistycznej Partii Chin i nie zawaha³ siê uderzyæ w autonomiê Hongkongu. Regulacyjna zemsta na Jacku Ma w œwietle dorobku Xi Jinpinga mo¿e byæ wiêc uznana za „delikatne skarcenie”. Gdy we wrzeœniu 2019 r. Ma rezygnowa³ z dalszych rz¹dów w Alibabie, spekulowano, ¿e by³ to skutek nacisków frakcji Xi Jinpinga. Guo Wengui, kontrowersyjny chiñski miliarder przebywaj¹cy na emigracji, twierdzi³, ¿e Jackowi Ma gro¿ono wiêzieniem za „korupcjê”. Xi Jinping wyraŸnie wiêc nie toleruje ludzi, którzy zdobyli zbyt du¿¹ niezale¿noœæ w polityce czy w biznesie.

Jack Ma, to za³o¿yciel Alibaby i g³ówny akcjonariusz Ant Group. Jego maj¹tek jest szacowany na 63 mld dol. Jest on by³ym pracownikiem chiñskiego Ministerstwa Handlu Zagranicznego.

Najwiêksi chiñscy giganci technologiczni:

Alibaba Group – od handlu po sztuczn¹ inteligencjê

Alibaba Group to holding bêd¹cy potentatem w handlu internetowym. W 2019 r. mia³ on 56,1 mld dol. przychodów. Alibaba zajmuje siê jednak nie tylko handlem online. Dzia³a te¿ de facto jako firma venture capital i mocno siê anga¿uje w badania m.in. nad sztuczn¹ inteligencj¹. W 2014 r. przeprowadzi³a w Nowym Jorku ofertê publiczn¹ wart¹ 24 mld USD. Jest te¿ notowana na gie³dzie w Hongkongu. Jej kapitalizacja siêga 751 mld USD, co plasuje j¹ pod tym wzglêdem na szóstym miejscu na œwiecie.

Baidu – chiñska, mniejsza wersja Google

Baidu to spó³ka za³o¿ona w 2000 r. przez Robina Li i Erica Xu jako chiñska wyszukiwarka internetowa. Jest ona obecnie czwart¹ pod wzglêdem popularnoœci witryn¹ internetow¹ na œwiecie. Spó³ka oferuje te¿ wiele innych us³ug, m.in. mapy internetowe, przechowywanie plików w chmurze czy chiñski odpowiednik Wikipedii.  W 2007 r. sta³a siê pierwsz¹ chiñsk¹ spó³k¹ w indeksie Nasdaq 100. Przychód Baidu za 2019 r. wynosi³ 15,4 mld USD. Jej  kapitalizacja na gie³dzie nowojorskej to 46 mld USD.

Tencent – potêga internetowa o wielu obliczach

Tencent Holdings to najwiêksza na œwiecie spó³ka produkuj¹ca gry online, a przy tym potentat na rynku mediów spo³ecznoœciowych,  handlu internetowego, muzyki, produkcji filmów i komiksów. Nale¿y do niego m.in. Weibo, czyli chiñski odpowiednik Twittera. Tencent Dzia³a od 1998 r. i ma swoj¹ siedzibê w Shenzen. Jego kapitalizacja siêga 718 mld USD. (Tencent Holdings, by³ pierwsz¹ spó³k¹ azjatyck¹, która przekroczy³a 500 mld dol.. kapitalizacji). Przychód za 2019 r. wyniós³ 54,1 mld dol.

JD.com – sklep online dysponuj¹cy wielk¹ flot¹ dronów

JD.com zaczyna³a dzia³alnoœæ w 1998 r. jako pekiñski sklep sprzedaj¹cy dyski komputerowe, a obecnie jest jednym z najwiêkszych sklepów internetowych na naszej planecie. Dysponuje najwiêkszym na œwiecie systemem dostaw za pomoc¹ dronów. Du¿o inwestuje te¿ w pojazdy autonomiczne oraz sztuczn¹ inteligencjê. 20 proc. udzia³ów JD.com posiada Tencent Holdings. Kapitalizacja spó³ki to 138 mld dol., a firma jest notowana w Nowym Jorku i Hongkongu. Jej przychód siêgn¹³ w 2019 r. 82,9 mld dol.

Xiaomi – nie tylko producent tanich smartfonów

Smartfony Xiaomi s¹ najpopularniejsz¹ mark¹ w Chinach. Spó³ka ta jest czwartym pod wzglêdem wielkoœci producentem tych urz¹dzeñ na œwiecie. Oprócz nich produkuje te¿ laptopy, tablety, inteligentne AGD oraz aplikacje. Dzia³a od 2010 r. i ma siedzibê w Pekinie. Od 2018 r. jest notowana na gie³dzie w Hongkongu a jej kapitalizacja wynosi 83 mld USD. Jej przychód za 2019 r. siêgn¹³ 31,3 mld dol. Razem z Baidu, Alibab¹ i Tencentem tworzy BATX, czyli grupê wiod¹cych spó³ek technologicznych z Chin.

Football news:

Klopp on hugs: If it was a threat to the players' health, we wouldn't do it. The pitch is a safe place
Mourinho to Bale in training: Do you want to stay here or go back to Real Madrid and not play football?
Paul Pogba: The match against Liverpool will be a battle. Manchester United need to keep calm
Roten on Mbappe: He's getting worse with his teammates. When Kylian is successful, he is like Ronaldo
Lampard 1-0 with Fulham: Chelsea pressed, and there was a feeling that we would score. It was important to be patient
Alex Ferguson: Manchester United - Liverpool-the main game of the season, I always thought so. These are two of the most successful clubs in Britain
Koeman on the Super Cup: It's not the most important trophy we're fighting for, but it's still a title. We need to show that we are in the ranks