Poland

Absurdy polskiego planowania

Fotorzepa, Robert Gardziñski

D³u¿ej dywagowaliœmy, czy otworzyæ stoki narciarskie, ni¿ bêdziemy dyskutowaæ o Krajowym Planie Odbudowy, najwiêkszym przedsiêwziêciu inwestycyjnym w nadchodz¹cych piêciu latach.

Krajowy Plan Odbudowy (KPO) ma postawiæ gospodarkê na nogi po pandemii Covid-19. Na zaplanowane w jego ramach inwestycje ma pójœæ ponad 23 mld euro unijnych dotacji i ponad 34 mld euro po¿yczek. W pi¹tek premier ma przedstawiæ szczegó³y, a potem rusz¹ konsultacje.

Zosta³ na nie tylko miesi¹c, bo plan powinien trafiæ do Komisji Europejskiej najpóŸniej do koñca kwietnia. A przecie¿ 8 wrzeœnia 2020 r. ówczesna wicepremier Jadwiga Emilewicz obiecywa³a, ¿e „konsultacje publiczne dotycz¹ce KPO rozpoczn¹ siê w najbli¿szym tygodniu". A 23 wrzeœnia informowa³a, ¿e „rz¹d chce wys³aæ pierwsz¹ wersjê KPO do Komisji Europejskiej w drugiej po³owie paŸdziernika".

Jesieni¹ jednak w³adza mia³a wa¿niejsze rzeczy do roboty, ni¿ dyskutowaæ o tym, na co wydaæ 260 mld z³. Najpierw podpali³a lont protestów ulicznych przeciw zaostrzeniu zakazu aborcji. A potem – by Unia Europejska nie uzale¿ni³a funduszy od przestrzegania praworz¹dnoœci – straszy³a ca³¹ Uniê wetem wobec Funduszu Odbudowy, z którego te pieni¹dze bêd¹ pochodziæ. Polityczne dryblingi by³y wa¿niejsze od walki z pandemi¹ i przygotowañ do tego, co nast¹pi potem.

Mo¿e jestem naiwny, ale marzy mi siê, by przynajmniej KPO wyj¹æ poza spór polityczny. Zdrowy rozs¹dek podpowiada przecie¿, ¿e skoro plan inwestycji rozpisany bêdzie na okres d³u¿szy ni¿ obecna kadencja, to powinien uwzglêdniæ te¿ g³os opozycji, by w razie zmiany w³adzy siê nie wywróci³. Ale jeszcze wa¿niejsze jest to, by wp³yw na kszta³t KPO uzyskali interesariusze spo³eczni – od samorz¹dów poprzez pracodawców i zwi¹zkowców a¿ po NGO-sy. W dzisiejszym wydaniu „Rzeczpospolitej" przedstawia ich oczekiwania wobec programu – w nadziei, ¿e da siê znaleŸæ konsensus co do planu, który ma zmieniæ Polskê – jak wynika z celów KPO – w kraj nowoczesnej, bardziej cyfrowej gospodarki, zielonej transformacji i mobilnoœci, a tak¿e lepszej ochrony zdrowia.

To samorz¹dy maj¹ najlepsz¹ orientacjê, jakie braki infrastrukturalne utrudniaj¹ ¿ycie mieszkañcom i hamuj¹ lokaln¹ gospodarkê. I które inwestycje da siê szybko uruchomiæ, by przyspieszyæ odbicie po covidowej zapaœci.

Nie wyobra¿am sobie te¿ Krajowego Planu Odbudowy zaprojektowanego z pominiêciem organizacji pracodawców. W koñcu to przedsiêbiorcy maj¹ startowaæ w przetargach na realizacjê przedsiêwziêæ z KPO. I wys³aæ impuls inwestycyjny w g³¹b gospodarki – od tego, ile, jak szybko i w co zaczn¹ sami inwestowaæ, zale¿y koniunktura w nadchodz¹cych latach.

Dla spokoju spo³ecznego i nadania KPO ludzkiego wymiaru niezbêdne jest zaanga¿owanie zwi¹zków zawodowych. Dla nich czas po pandemii mo¿e byæ te¿ okazj¹ do stworzenia nowego modelu dzia³ania, który bêdzie atrakcyjny dla m³odego pokolenia.

Wreszcie organizacje pozarz¹dowe. Ich g³os w debacie publicznej w Polsce staje siê coraz silniejszy. Warto go wys³uchaæ, jeœli inwestycje z KPO maj¹ zazieleniæ nasz¹ ojczyznê. NGO-sy maj¹ wiele doœwiadczenia i masê naprawdê atrakcyjnych pomys³ów.

Sêk w tym, ¿e na wys³uchanie tych interesariuszy jest ma³o czasu, bo na konsultacje zosta³ ledwo miesi¹c. Szkoda, ¿e dyskutowaæ o strategicznym Krajowym Planie Odbudowy bêdziemy krócej ni¿ o otwarciu stoków narciarskich w grudniu i styczniu. W koñcu szusuje ledwo co dziesi¹ty Polak, a w kraju zmienionym przez KPO ¿yæ bêdziemy wszyscy.

Football news:

Writer Stephen Fry on the Premier League clubs in the Super League: Six clubs have achieved what no politician has managed-united the whole of Europe in an aversion to greed and stupidity
Rooney on the Super League's founding clubs: Their bosses are not stupid, let's see what they offer. Manchester United is trying to develop
UEFA and the top clubs need each other too much. Even if Super League is inevitable, the current plan is too raw
Member of the UEFA Executive Committee on Real Madrid, City and Chelsea in the Champions League semi-final: They should be suspended. I expect this to happen on Friday
Karl-Heinz Rummenigge: Bayern did not participate in the discussion of the Super League and welcomes the reforms of the Champions League
Germany vs Super League: Bayern Munich and Borussia Dortmund chose the UEFA side and supported the reform of the Champions League
Tuchel about the Super League: I don't want to get involved in this, because my words may sound like an excuse