Poland

Zerwałeś umowę? Fiskus może zanegować koszty

Przedsiêbiorca, który rozwi¹za³ kontrakt przed terminem, mo¿e mieæ k³opot z rozliczeniem rekompensaty zap³aconej kontrahentowi.

Wiele firm musia³o w ostatnich miesi¹cach odst¹piæ od zawartych wczeœniej umów.

– Epidemia koronawirusa i obostrzenia spowodowa³y, ¿e sporo przedsiêbiorstw nie mo¿e normalnie prowadziæ dzia³alnoœci. Wiele z nich musia³o wycofaæ siê z zawartych wczeœniej umów, np. na wynajem powierzchni w centrach handlowych. Za przedterminowe rozwi¹zanie kontraktu musz¹ p³aciæ kontrahentom rekompensaty, które przyjmuj¹ ró¿ne formy. Najczêœciej jest to dodatkowe wynagrodzenie, odstêpne, odszkodowanie b¹dŸ kara umowna – t³umaczy Piotr Œwiniarski, adwokat, w³aœciciel kancelarii podatkowej.

Tarcza ³agodzi przepisy

Czy takie wydatki mo¿na rozliczyæ w podatkowych kosztach? Przypomnijmy, ¿e przepisy (art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o PIT i art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT) wy³¹czaj¹ z kosztów kary umowne i odszkodowania z tytu³u:

- wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i us³ug,

- zw³oki w dostarczeniu towaru wolnego od wad,

- zw³oki w usuniêciu wad towarów albo wykonanych robót i us³ug.

Czwarta tarcza antykryzysowa pozwoli³a na rozliczanie takich wydatków w kosztach. Ale pod warunkiem, ¿e firma nie mog³a wywi¹zaæ siê ze swoich zobowi¹zañ z powodu epidemii koronawirusa. Tak wiêc przedsiêbiorca, który chce zaliczyæ do kosztów wymienione kary i odszkodowania, bêdzie musia³ wykazaæ, w razie ewentualnej kontroli, wp³yw epidemii na naruszenie warunków kontraktu.

Co jednak z innymi wydatkami, które nie s¹ wymienione w art. 23 ustawy o PIT i art. 16 ustawy o CIT? Przyk³adowo: rekompensat¹ za odst¹pienie od umowy?

– Generalnie fiskus nie zgadza siê na ich rozliczanie w kosztach. Firmy musz¹ walczyæ o swoje w s¹dach – mówi Piotr Œwiniarski.

Spójrzmy na interpretacjê sprzed kilku dni. Dotyczy spó³ki, która korzysta³a z wynajêtej powierzchni biurowej. Z powodu pogorszenia koniunktury gospodarczej i koniecznoœci ograniczenia kosztów dzia³alnoœci spó³ka musia³a wczeœniej rozwi¹zaæ umowê. Argumentuje, ¿e powierzchnia biurowa sta³a siê jej zbêdna, poniewa¿ zmniejszy³a zatrudnienie i zakres dzia³alnoœci.

W aneksie do umowy postanowiono, ¿e spó³ka zap³aci wynajmuj¹cemu dodatkowe zrycza³towane wynagrodzenie. Ma ono zrekompensowaæ utratê czynszu oraz inwestycje w aran¿acjê lokalu.

Spó³ka twierdzi, ¿e zap³ata wynagrodzenia jest rozwi¹zaniem du¿o korzystniejszym ekonomicznie ni¿ ponoszenie kosztów najmu i eksploatacyjnych przez kolejne lata (co grozi niewyp³acalnoœci¹). Podpiera siê analiz¹, z której wynika, ¿e taki sposób postêpowania bêdzie gospodarczo racjonalny. Zaoszczêdzone œrodki przeznaczy na utrzymanie dzia³alnoœci w okresie z³ej koniunktury, co pozwoli jej znowu zarabiaæ, gdy sytuacja siê poprawi.

Spó³ka uwa¿a, ¿e wynagrodzenie powinno byæ podatkowym kosztem. Fiskus jednak uzna³, ¿e „wydatków stanowi¹cych efekt podjêtego ryzyka gospodarczego nie mo¿na sobie rekompensowaæ za pomoc¹ przepisów podatkowych".

S¹dy po stronie podatnika

Firma zaskar¿y³a interpretacjê i wygra³a sprawê w obu instancjach. Zdaniem Naczelnego S¹du Administracyjnego (sygn. II FSK 1074/18), jeœli rozwi¹zanie umowy najmu i zap³ata wynagrodzenia tworz¹ dla firmy korzystniejsz¹ sytuacjê, to takie dzia³anie nale¿y uznaæ za uzasadnione ekonomicznie, a wydatek mo¿e byæ podatkowym kosztem.

Po tym orzeczeniu fiskus musia³ przyznaæ racjê spó³ce (interpretacja dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0115-KDIT2-3.4010.85.2017.10.PS).

– Konkluzja s¹du powinna te¿ odnosiæ siê do firm, które musia³y rozwi¹zaæ umowy i ponieœæ dodatkowe wydatki wskutek epidemii koronawirusa – podkreœla Piotr Œwiniarski.

Warto przypomnieæ, ¿e w wydanych 21 lipca 2020 r. objaœnieniach w sprawie przepisów antykryzysowych Ministerstwo Finansów zapewnia³o, ¿e urzêdnicy bêd¹ wyrozumiale podchodziæ do wydatków przedsiêbiorców w czasie epidemii koronawirusa. Podczas kontroli maj¹ racjonalnie oceniaæ takie wydatki, „bez zbêdnego rygoryzmu formalnego".

Opinia dla „rzeczpospolitej"

Agata Dziwisz, adwokat, partner w kancelarii Kochañski i Partnerzy

Firmy od lat tocz¹ z fiskusem spory o rozliczenie wydatków zwi¹zanych z przedterminowym rozwi¹zaniem umów najmu. Nie pomagaj¹ argumenty o koniecznoœci wyboru mniejszego z³a i ¿e zap³ata kwoty rekompensaty jest bardziej racjonalna gospodarczo ni¿ trzymanie siê przez lata kontraktu, który sta³ siê niekorzystny.

W czasie epidemii koronawirusa takich sytuacji przyby³o, choæby u przedsiêbiorców, którzy wynajmowali powierzchnie w centrach handlowych i musieli wycofaæ siê ze swoich d³ugoterminowych zobowi¹zañ. Wydaje siê, ¿e to dobry moment, aby skarbówka w koñcu siê prze³ama³a i przyzna³a racjê podatnikom. Tym bardziej ¿e ostatnio w podobnych sprawach s¹dy administracyjne regularnie staj¹ po ich stronie. Trzymanie siê w tej sytuacji restrykcyjnej linii interpretacyjnej to niew³aœciwa droga.

Football news:

Cavani has returned to training and is likely to play against Crystal Palace
Fabio Capello, Juventus played Rugby against the Port. Only Ronaldo and Chiesa can make a difference in this squad
Neymar: I posted how I was recovering from my injury, and I didn't get any messages saying, Wow, what a professional. No
Ole Gunnar Solscher: The work of the judges is very difficult and without additional pressure. We have to make their decisions
Joan Laporta: I'm sure Messi won't stay at Barca if I don't win the election. He gives the club 30% of revenue
Trent had idolized Gerrard since he was a kid, and he was in a fairy tale: he got Steven's care and the captain's armband. The story of a great relationship
Hazard's recovery from the injury is delayed. He probably won't play against Atletico on March 7