Poland

Zbigniew Rau: ONZ, jakiej potrzebujemy

Dyplomacja

Marian Zubrzycki

Coraz pilniejsza jest potrzeba koordynacji dzia³añ spo³ecznoœci miêdzynarodowej – pisze szef MSZ w 75. rocznicê powstania Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Wrzesieñ jest wyj¹tkowym miesi¹cem dla ONZ. O tej porze szefowie pañstw i rz¹dów udaj¹ siê do Nowego Jorku, aby rozmawiaæ o stanie œwiata. W tym roku by³o inaczej. Manhattan œwieci³ pustkami, a tak zwany tydzieñ wysokiego szczebla zosta³ przeniesiony w ca³oœci do œwiata wirtualnego. Jak najbardziej realne pozosta³y natomiast poruszane kwestie.

Pandemia Covid-19 dotknê³a wszystkich, niezale¿nie od pozycji politycznej, si³y gospodarczej czy technologii wojskowej. Uwidoczni³a, jak niewiele mo¿na zdzia³aæ w pojedynkê w obliczu globalnego problemu. Podobnych wyzwañ jest i bêdzie wiele. Nieunikniona – i coraz pilniejsza – jest zatem potrzeba solidarnej wspó³pracy i koordynacji dzia³añ spo³ecznoœci miêdzynarodowej. Platform¹ dla takich dzia³añ jest w³aœnie ONZ.

Cisi bohaterowie

Organizacja nie jest pozbawiona wad. A¿ 14 zawetowanych rezolucji Rady Bezpieczeñstwa w odniesieniu do trwaj¹cego ponad dziewiêæ lat konfliktu w Syrii czy brak perspektyw zakoñczenia katastrofy humanitarnej w Jemenie z pewnoœci¹ nie umocni³y jej autorytetu. Efektywnoœci zabrak³o tak¿e w pierwszych miesi¹cach walki z Covid-19, kiedy przez 100 dni Radzie Bezpieczeñstwa nie udawa³o siê osi¹gn¹æ konsensusu w kwestii tak fundamentalnej, jak wezwanie do globalnego zawieszenia broni.

Nale¿y przy tym pamiêtaæ, ¿e ONZ to przede wszystkim forum dialogu. Organizacja posiada kompetencje w zakresie identyfikowania zagro¿eñ i wspiera procesy negocjacyjne. Ostateczne decyzje le¿¹ jednak w gestii pañstw cz³onkowskich. Narody Zjednoczone to przecie¿ nie abstrakcyjna idea, lecz wspólnota 193 pañstw, w tym Polski. Przysz³oœæ projektu Narodów Zjednoczonych zale¿y równie¿ od naszego kraju.

Wiêkszoœæ dzia³añ ONZ nie dotyczy tematów noœnych medialnie, niemniej wymagaj¹ one pilnej reakcji, jak ochrona praw grup szczególnie wra¿liwych na skutki konfliktów, w tym kobiet, dzieci oraz osób z niepe³nosprawnoœciami. Cichymi bohaterami, zas³uguj¹cymi na najg³êbszy szacunek, s¹ pracownicy humanitarni ONZ, którzy z odwag¹ nios¹ pomoc najbardziej potrzebuj¹cym, czêsto w sytuacji brutalnych konfliktów zbrojnych. Tegoroczna Pokojowa Nagroda Nobla przyznana Œwiatowemu Programowi ¯ywnoœciowemu bardzo s³usznie przypomnia³a nam o tej sferze aktywnoœci Organizacji.

W dzia³aniach ONZ nie brakuje spektakularnych osi¹gniêæ. Miesi¹c temu Œwiatowa Organizacja Zdrowia og³osi³a, ¿e dziêki programowi szczepieñ uda³o siê wyeliminowaæ wirusa polio w Afryce. To historyczne dokonanie by³o mo¿liwe dziêki sprawnej koordynacji dzia³añ pod egid¹ ONZ. Porównywalny sukces odnotowano ponad 40 lat temu, gdy og³oszono ca³kowite zwalczenie ospy prawdziwej. Mam g³êbok¹ nadziejê, ¿e podobnie bêdzie w kontekœcie prac nad szczepionk¹ i lekami na Covid-19.

O skutecznoœci ONZ œwiadcz¹ tak¿e operacje pokojowe. Przez lata sta³y siê one flagowym instrumentem utrzymywania miêdzynarodowego pokoju i bezpieczeñstwa. Nie sposób te¿ pomin¹æ dorobku Organizacji w zakresie kodyfikacji prawa miêdzynarodowego oraz miêdzynarodowego s¹downictwa. Na uwagê zas³uguje tu rola trybuna³ów karnych dla Jugos³awii i Rwandy oraz Miêdzynarodowego Trybuna³u Karnego w walce z bezkarnoœci¹ sprawców zbrodni miêdzynarodowych. Warto wspomnieæ przy tej okazji zas³ugi Polski, z której inicjatywy przyjêta zosta³a Konwencja o prawach dziecka, a polski prawnik Rafa³ Lemkin stworzy³ prawn¹ koncepcjê zbrodni ludobójstwa, co zaowocowa³o przyjêciem miêdzynarodowej konwencji. O tych osi¹gniêciach nale¿y mówiæ g³oœno. Zw³aszcza teraz, kiedy idea utrwalania stosunków wielostronnych, bazuj¹cych na wspólnych wartoœciach, jest coraz czêœciej podwa¿ana.

W miêdzynarodowym badaniu opinii publicznej na temat ONZ a¿ 90 proc. respondentów zdecydowanie wskaza³o, ¿e kluczem do sprostania globalnym problemom, takim jak pandemia czy zmiany klimatyczne, jest œcis³a wspó³praca miêdzynarodowa. 74 proc. podkreœli³o przy tym nieodzown¹ rolê ONZ. Jednoczeœnie a¿ po³owa badanych postrzega Organizacjê jako odleg³¹ od ich codziennoœci. Pamiêtajmy jednak, ¿e mo¿liwoœci zaanga¿owania w ramach ONZ na szczeblu obywatelskim jest wiele. Przyk³adem jest chocia¿by rozbudowany program wolontariatu.

Solidarnoœæ i wspólna odpowiedzialnoœæ

Polska, jako jedno z 51 pañstw sygnatariuszy Karty Narodów Zjednoczonych, jest orêdownikiem zacieœniania wspó³pracy miêdzynarodowej. Nasza aktywnoœæ obejmuje m.in. dzia³ania na rzecz ochrony ludnoœci cywilnej oraz wolnoœci religii i wyznania, a tak¿e bezpieczeñstwa i praw cz³owieka w bezpoœrednim s¹siedztwie, w tym na Bia³orusi i Ukrainie. Z koñcem grudnia ubieg³ego roku zakoñczyliœmy z sukcesem dwuletni¹ kadencjê w Radzie Bezpieczeñstwa, aby ju¿ od stycznia rozpocz¹æ cz³onkostwo w Radzie Praw Cz³owieka. Wchodzimy w sk³ad Rady Wykonawczej UNESCO, a w latach 2021–2022 bêdziemy zasiadaæ w Radzie Gubernatorów Miêdzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Uczestnictwo w procesach decyzyjnych kluczowych gremiów w systemie Narodów Zjednoczonych potwierdza status Polski jako czynnego uczestnika globalnej polityki.

Podejmujemy wiele inicjatyw w miejscach wystêpowania kryzysów. Polscy ¿o³nierze wspieraj¹ dzia³ania misji UNIFIL w Libanie. Ponadto, poprzez nasz¹ pomoc humanitarn¹ i rozwojow¹, w³¹czamy siê w globalne wysi³ki na rzecz poprawy sytuacji ofiar konfliktów i klêsk ¿ywio³owych oraz zapewnienia zrównowa¿onego rozwoju w krajach partnerskich. Tylko dziêki solidarnoœci miêdzynarodowej i poczuciu wspó³odpowiedzialnoœci za losy œwiata mo¿liwe jest budowanie pokoju i dobrobytu.

„My, ludy Narodów Zjednoczonych, zdecydowane uchroniæ przysz³e pokolenia od klêski wojny…” – tak rozpoczyna siê preambu³a Karty Narodów Zjednoczonych. Ze s³ów tych p³ynie przekonanie o sile i skutecznoœci wspólnego wysi³ku. W 75. rocznicê powstania ONZ warto je przypominaæ.


Prof. Zbigniew Rau – od sierpnia tego roku minister spraw zagranicznych; prawnik, pose³ PiS, w przesz³oœci wojewoda ³ódzki


Tytu³, lead i œródtytu³y od redakcji

Football news:

Mourinho, Lampard, Solskjaer and Moyes claim the title of best coach of November in the Premier League
Brunu, Grealish, Chilwell, Heibjerg - among the contenders for the November best player award in the Premier League
Klopp-best coach of 2020, flick-2nd, Guardiola-3rd (ESPN)
The most beautiful football documentary, I think, was made about Leeds. We talked to the Director
Nice Vieira was dismissed from the post of coach
Neymar will extend his contract with PSG if the club sign Messi (Mundo Deportivo)
Lewandowski Pro Champions League: one win is not enough. Bayern are still hungry