Poland

Wolę konsensus od stanów nadzwyczajnych

Stan klski ywioowej to ograniczenia uprawnie samorzdw, wojsko na ulicach i nadzwyczajne przepisy karne. Czy rzeczywicie tego chcemy?

Nieco dziwi si opozycji, e z tak zajadoci domaga si wprowadzenia stanu klski ywioowej (SK). Nawet pobiena lektura tekstu regulujcej go ustawy podpowiada, e SK jest do daleko idcym opresyjnym uderzeniem w ycie publiczne i kalkulacja, e przyniesie tylko straty sprawujcym wadz jest faszywa.

W czasie SK mona w znacznym stopniu ograniczy aktywno organw samorzdowych na rzecz administracji rzdowej, wyprowadzi na ulice wojsko, kierowa ludzi do prac obowizkowych, zawiesi nadawanie stacji komercyjnych, a pras ograniczy do drukowania rozporzdze wadz.

Osobn stron s do represywne przepisy karne, ktre wprowadza ustawa o SK, a ich zastosowanie moe powanie uderzy w jako ycia publicznego. Dlatego suflowanie przez opozycj tego rozwizania mona uzna za historyczny paradoks, zwaszcza w kontekcie wci ywych reminiscencji ze stanu wojennego w 1981 roku.

Dzi ta cieka moe prowadzi do powtrzenia si tamtego scenariusza; a pragn przypomnie, e w latach osiemdziesitych nawet poowa spoeczestwa popieraa podjt ze zamaniem prawa decyzj reimu. Zaoenie wic, e dzi legalne wprowadzenie SK w krtkiej perspektywie osabi wadz jest icie karkoomne. O ile nie samobjcze dla dzisiejszej opozycji.

Std prosty wniosek, e mylenie w kategoriach konsensusu ma gboki sens. To proponuje Jarosaw Gowin podwaajc w zgodzie z powan czci opinii publicznej (80 proc. i wicej) pomys przeprowadzenia 10 maja wyborw na bazie aktualnie obowizujcych, bd planowanych do uchwalenia przepisw o powszechnym gosowaniu korespondencyjnym.

Nie wiem, czy pomys wyduenia kadencji Andrzeja Dudy o dwa lata jest najlepszy (bardziej przemawia do mnie wyduenie kadencji o rok), ale przemawia do mnie przede wszystkim argument, e w sytuacji ryzyka powanego zaamania pastwa klasa polityczna moe da spoeczestwu rzadki dowd rozsdku, odpowiedzialnoci i powagi, e potrafi unie si ponad podziay i zadziaa wsplnie w interesie dobra publicznego.

Czy to w ogle moliwe? Trudno zgadn, ale mielimy w polskiej historii wydarzenia, kiedy zajadli przeciwnicy czyli wysiki w interesie pastwa. Czy dzi sytuacja pandemii si tego domaga? Dopiero historia oceni.

Kompletnie innym argumentem jest kwestia zmiany modelu prezydentury, ktra mogaby i ladem takiego konsensusu. Ograniczenie prezydentury do jedno-kadencyjnoci w polskim systemie konstytucyjnym to postulat raczej mi bliski. Po pierwsze potwierdza taki model praktyka: tylko raz w cigu trzydziestu lat wyborcy zdecydowali si przeduy kadencj urzdujcego prezydenta (Aleksander Kwaniewski).W pozostaych przypadkach, z wyjtkiem dramatycznej mierci penicego obowizki gowy pastwa .p. Lecha Kaczyskiego aden z prezydentw nie zasuy zdaniem elektoratu na powtrny wybr.

I kwestia najwaniejsza, cho systemowa zwizana z poprzedni. W polskiej rzeczywistoci politycznej do rzdw prezydentw wynosz partie polityczne, ktrych ten, ze wzgldu na intencj przeduenia swojej misji jest cay czas zakadnikiem. Jedno kadencyjno odsuwajc perspektyw ponownego wyboru odciaby ppowin midzy prezydentem i macierzyst parti i uniezaleniaby prezydentur. To argument systemowy, ktry nie sposb nie wzi pod uwag podczas prac nad reformowaniem pastwa.

Czy dzi jest ten moment? Niezalenie od decyzji jak podejmiemy w tych trudnych czasach odpowiedzi udzieli historia.

Football news:

Barcelona for 4.5 million euros will buy 70% of the rights to 19-year-old forward Sao Paulo Maya
Martin Ødegaard: Sociedad wants to get into the Champions League is a dream. It's hard to fight Real Madrid and Barca, but we can fight the rest
Newcastle midfielder Longstaff is close to a move to Udinese. His salary will increase by more than 30 times
Milan defender Duarte was injured. This is the second injury at the club after resuming training
Lyon bought Toko-Ekambi from Villarreal for 11.5 million euros
Porto coach: Matches without fans are like salad without dressing. Without vinegar, oil and salt – not the same
Newcastle defender Yedlin: We do not demand that the lives of blacks are more important than the lives of whites. Just to be treated as equals