Poland

Wdrażanie konstytucji biznesu dopiero się rozpoczęło

Wywiady

Fotorzepa, Robert Gardziski

Duym wyzwaniem staje si dalsze zachcanie przedsibiorcw do inwestowania. Dlatego pracujemy z Ministerstwem Finansw nad nowymi ulgami i zachtami podatkowymi mwi minister rozwoju Jadwiga Emilewicz.

Co po zmianie nazwy na Ministerstwo Rozwoju dzieje si w resorcie, ktrym pani kieruje?

Odpowiada on za wszystkie kwestie gospodarcze, ktrymi zajmowa si resort przedsibiorczoci i technologii, a take za budownictwo i turystyk. Wci bdziemy uatwia przedsibiorcom prowadzenie dziaalnoci. Duym wyzwaniem staje si dalsze zachcanie ich do inwestowania. Dlatego pracujemy z Ministerstwem Finansw nad nowymi ulgami i zachtami podatkowymi. Bdziemy te kontynuowa dziaania proinnowacyjne. Rok 2018 r. by rekordowy od wielu lat pod wzgldem wzrostu nakadw na badania i rozwj (B+R; 25,6 mld z), chcielibymy utrzyma to tempo. W tej kadencji stawiamy na rozwj automatyzacji, robotyzacj, zielon gospodark i kontynuujemy dziaania zwizane z innowacyjnoci, nowymi technologiami i startupami. Przygotujemy kolejne ulgi podatkowe. Ruszy szkoa Sztucznej Inteligencji (AI School). Chcemy wprowadzi urlop na startup", czyli moliwoci przetestowania pomysu na biznes przy zapewnieniu powrotu pracownika do swojego miejsca pracy. Wicepremier Jarosaw Gowin mwi te o uatwieniach w zakresie transferu technologii na uczelniach.

Gdy myli pani o konstytucji biznesu, to co pani przychodzi do gowy?

Wyroki sdw administracyjnych z ostatnich miesicy, ktre odwoujc si do klauzul oglnych konstytucji biznesu, rozstrzygaj wtpliwoci na korzy przedsibiorcy. I to wcale nie duego, tylko maego. I wcale nie w wielkich sprawach, ale w kwestiach zwizanych z codziennym prowadzeniem biznesu. Przychodz mi do gowy setki tysicy pocztkujcych przedsibiorcw, ktrzy skorzystali z ulgi na start". Mogli oni dziki temu liczy na odcienie finansowe na samym pocztku dziaalnoci. Wreszcie te przychodz mi do gowy objanienia prawne, ktre mog si pojawi, gdy przedsibiorcy zgaszaj wtpliwoci co do rozumienia przepisw. I one ju si w kilku sprawach pojawiy. Rzecznik MP zadaje wtedy pytanie waciwemu resortowi, resort odpowiada. I to dziaa troch jak interpretacje oglne podatkowe publikowane przez Ministerstwo Finansw, ktre staj si obowizujc wykadni prawa dla urzdw. Nie dalej jak kilka tygodni temu rozmawialimy o bazie danych o odpadach, ktra wesza w ycie od 1 stycznia 2020 r. Pojawia si wtpliwo, czy mali i redni przedsibiorcy bd si musieli w niej rejestrowa. Sami przedsibiorcy poprosili o wyjanienie tej sprawy wanie w procedurze klauzuli objaniajcej. Bdzie to jasny sygna dla Inspekcji Ochrony rodowiska, ktra bdzie nas moga kontrolowa z tego tytuu.

Myl wic o konstytucji biznesu dobrze, ale myl te, e jej wdraanie to proces, ktry si dopiero rozpocz. Dziennikarze czsto pytaj: gdzie ona jest? Najczciej pytaj, kiedy zasada pewnoci prawa nie jest stosowana. Zawsze wtedy odpowiadam, e akt prawny to pocztek procesu zmiany. Filar zasad zapisany w konstytucji bdzie przeksztaca rzeczywisto najduej. To kwestia zmiany postaw, a ich nie zmienia si jak za dotkniciem czarodziejskiej rdki.

To jak zasypa luk midzy przychylnymi dla firm regulacjami a nieprzychyln praktyk urzdnicz?

NSA i inne sdy na pewno dobrze tutaj su, ale myl, e jestemy przed wypracowaniem dobrych praktyk, tzn. sprbujmy nagradza, a nie tylko kara. Nagradza administracj, kiedy jest chwalona za obsug przedsibiorcw. Gdy mwimy o konstytucji biznesu i o tym, czy ona dziaa, to czsto zarzuty dotycz administracji skarbowej. Przypomnimy, e administracja skarbowa jest wyczona podmiotowo z niektrych elementw konstytucji biznesu, ale nawet tu liczba kontroli si zmniejszya. Pokazuj to dane statystyczne. Kontrole przedsibiorcw s obecnie coraz bardziej celowane" coraz rzadziej kontroler idzie do firmy wybranej na chybi trafi w nadziei, e moe co znajdzie. Przewanie idzie tam, gdzie ma uzasadnione przypuszczenia, e co jest nie tak. Z naszych danych wynika, e przy porwnywalnej skutecznoci kontroli zmalaa ich uciliwo i liczba. ZUS kontroluje o 25 proc. mniej przedsibiorcw, Inspekcja Pracy o 20 proc. Niektre inspekcje prowadz rocznie nawet o 50 tys. kontroli mniej. Wynika to m.in. z zakazu ponownej kontroli w tym samym zakresie, a take z obowizku oparcia kontroli na analizie ryzyka.

Nie ma luki midzy wspieraniem maych i rednich przedsibiorstw a budow narodowych czempionw?

Dla tych firm s rne instrumenty. Gdy mwimy o duych przedsibiorstwach, ktre maj wikszy potencja eksportowy czy inwestycyjny, to dla nich mamy instrumenty z Korporacji Ubezpiecze Kredytw Eksportowych. Bez KUKE adna z akwizycji dokonanych przez takie firmy jak Wielton, Famur, Nowy Styl czy Szynaka Meble nie byaby moliwa. Wszystkie one korzystay albo z Funduszu Ekspansji Zagranicznej Banku Gospodarstwa Krajowego, albo z oferty KUKE, albo z miksu ich narzdzi. Skupienie instytucji pod jednym parasolem wspierajcych eksport byo dobrym krokiem, one ze sob wsppracuj. Podczas objazdowych konferencji jasno wskazywalimy, jaka jest proeksportowa cieka. MP mog si uda do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsibiorczoci. Sysz od przedsibiorcw, e to zaczyna dziaa. Oni potrzebuj warunkw do inkubacji. Polski sektor MP to dwumilionowe mrowisko, bardzo cenne, bo elastyczne. Jak jest kryzys, atwiej tu zmieni profil dziaalnoci gospodarczej, ale MP nigdy nie bd miay takiego potencjau inwestycyjnego, jaki maj due przedsibiorstwa. Zaley nam, by mae firmy rosy, std pomysy proinwestycyjne.

Jaka jest oferta dla duych firm polskich i zagranicznych, ktre s motorem innowacji?

Dla duych firm mamy pakiet ulg podatkowych. Dobrze zadziaaa pierwsza i druga ustawa o innowacyjnoci oraz ulgi na badania i rozwj. Zobaczymy, jak zadziaa Innovation Box, ktry obowizuje od tego roku (5-proc. CIT i PIT z tytuu komercjalizacji efektw prac badawczo-rozwojowych). Myl, e wzrost wydatkw na B+R bdzie jeszcze wikszy. Dodatkowo w pierwszej poowie 2020 r. bdziemy pracowa nad ulg prowzrostow. Jeli dua firma pacca CIT uronie o 5 proc. rok do roku, to od wzrostu zapaci niszy podatek. Mylimy, czy bd to odliczenia od podstawy opodatkowania za inwestycje w maszyny, urzdzenia, automatyzacj i robotyzacj. By moe w modelu takim jak w B+R, czyli za kad zainwestowan zotwk od podstawy opodatkowania zostanie odliczone 2,5 z.

Jak poprawi skuteczno rzecznika MP?

Marzeniem rzecznika jest moliwo wspierania przedsibiorcy w sporach sdowych z ZUS. Pracujemy nad projektem ustawy, ktra rozszerzy jego kompetencje, a take usprawni dziaalno jego biura. Po roku urzdowania rzecznik jest dobrze oceniany przez przedsibiorcw, jest naprawd frontmanem. Bardzo czsto dla nas niewygodnym, bo mwicym trudne rzeczy. Interweniujcym, naganiajcym. Dobrze, e jest podmiot, do ktrego zgaszaj si mali i redni przedsibiorcy.

1 stycznia 2020 r. wesza w ycie ustawa przeciwdziaajca zatorom. Bdzie skuteczna?

Zatory to gwny problem wskazywany przez firmy w badaniach realizowanych przez PARP na nasze zlecenie. Zawsze pojawiay si na pierwszym lub drugim miejscu najwikszych barier. Pracowalimy nad t ustaw bardzo dugo wraz z Krajow Administracj Skarbow. Staralimy si wycign wszystkie moliwoci z systemw informatycznych, ktre pozwol identyfikowa tzw. generatory zatorw. Przecie nie chodzi o to, aby pitemu podwykonawcy nakada podwyszone odsetki. On nie paci, bo sam nie otrzyma zapaty. Ustawa bdzie duym uatwieniem. Cigle badamy, co jeszcze mona poprawi w zwalczaniu zatorw.

CV

Jadwiga Emilewicz, minister rozwoju od 15 listopada 2019 r. Minister przedsibiorczoci i technologii od 9 stycznia 2018 do 15 listopada 2019 r., podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju od 27 listopada 2015 do 9 stycznia 2018. r 19992002 w departamencie spraw zagranicznych Kancelarii Prezesa Rady Ministrw. Absolwentka Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Jagielloskiego.