Poland

Szczyt UE. Gdzie są zamówione dawki szczepionki na covid?

Europa musi być gotowa tej jesieni do masowej produkcji szczepionek na nowe warianty koronawirusa. Ale bez przejmowania patentów. Spór o „paszporty” szczepionkowe odłożono na później.

Bruksela nadal zapewnia, że Unia otrzyma dość dawek, by zaszczepić 70 proc. swoich dorosłych mieszkańców do końca lata. W tym kwartale do krajów UE ma łącznie trafić ok. 100 mln porcji, a w drugim – według publicznych zapowiedzi Komisji – co najmniej 300 mln (i to z uwzględnieniem sporych wątpliwości co do wielkości rzeczywistych dostaw AstraZeneki). Gdyby nie było żadnych kłopotów z zatwierdzeniami nowych szczepionek i mocami produkcyjnymi, to według nieoficjalnych wyliczeń kraje mogłyby dostać nawet ponad 450 mln dawek w drugim kwartale. Ale kłopoty są.

„Potrzebujemy mieć znacznie więcej pewności co do dostaw szczepionek uwzględnionych w obecnych umowach. A jednocześnie musimy się zajmować szybkimi przygotowaniami do walki z nowymi wariantami wirusa” – mówił w czwartek szef Rady Europejskiej Charles Michel.

Czytaj też: „To nie my, to Bruksela”. Taktyka w sprawie szczepionek

Przedstawiciele koncernów w europarlamencie

Europejska Agencja Leków (EMA) zamierza w połowie marca podjąć decyzję w sprawie zatwierdzenia jednodawkowej szczepionki Johnson&Johnson. A szef CureVac Franz-Werner Haas podczas czwartkowego wysłuchania szefów poszczególnych koncernów w Parlamencie Europejskim powiedział, że spodziewa się zatwierdzenia preparatu jego firmy (typu mRNA – tak jak produkty BioNTechu/Pfizera i Moderny) na przełomie maja i czerwca.

Szef AstraZeneki Pascal Soriot w czwartek ani nie zdeklarował się jednoznacznie w sprawie dostaw dla Unii w drugim kwartale (wciąż napływają sprzeczne informacje), ani jasno nie odpowiedział, czy przyczyną klapy w pierwszym kwartale (UE dostanie 40 mln ze 120 mln obiecywanych dawek) było podjęcie przez firmę wykluczających się zobowiązań wobec Londynu i wspólnoty. Pierwszeństwo dostaw dla Brytyjczyków tłumaczył odziedziczeniem umów rządowych po Oxfordzie, gdzie szczepionkę opracowano.

Przedstawiciele koncernów zgodnie w PE przekonywali, że teraz niewiele dałoby szerokie udostępnianie patentów innym firmom bez wyszkolonych ludzi i infrastruktury. Także w unijnych instytucjach dominuje przekonanie, że nadal skuteczniejsza jest „współpraca, a nie wymuszanie”, choć UE teoretycznie ma narzędzia np. do przymusowego licencjonowania produkcji. Na razie koncern Sanofi – ze względu na wyjątkową pandemię – szykuje się do produkowania szczepionek konkurencji, czyli Johnson&Johnson i Pfizera.

Szefowie koncernów zapewniali, że sprzedają szczepionki wyłącznie i bezpośrednio rządom. Natomiast unijna agencja OLAF, zajmująca się ściganiem nadużyć, informowała, że doniesienia o „szczepionkach” oferowanych kilku krajom przez „pośredników” mówią już o łącznie 900 mln dawek za 12,7 mld euro.

Czytaj też: Czy szczepionek na covid wystarczy dla całej Europy?

Szczepionkowe pożyczki

Podczas czwartkowego telekonferencyjnego szczytu sporo przywódców apelowało do Brukseli o kategoryczne stosowanie obowiązującego od stycznia systemu zezwoleń na eksport szczepionek z UE, pozwalającego blokować taki wywóz, który uderzałby w realizację już zawartych kontraktów na szczepionki od sześciu koncernów. Na razie Bruksela nie skorzystała z prawa do blokady żadnego eksportu, choć USA stosują takie ograniczenie od czasów Donalda Trumpa, a brytyjska interpretacja umowy z AstraZeneką też sprowadza się do niewywożenia ani jednej dawki poza Zjednoczone Królestwo.

Francuski prezydent Emmanuel Macron, który niedawno apelował do Zachodu o przekazanie 5 proc. szczepionek Afryce, teraz promuje pomysł doraźnych pożyczek szczepionkowych wewnątrz UE. Wstępnie zdecydował się przesłać Czechom 100 tys. dawek BioNTechu/Pfizera, które Praga odda Francji w drugim kwartale.

Szczyt poparł plany Komisji Europejskiej, by za pomocą unijnych pieniędzy wspierać już przygotowania do jesieni, kiedy mogą być potrzebne technologie i możliwości produkcyjne do szybkiego i masowego wytwarzania szczepionek (np. trzecich zmodyfikowanych dawek dla już zaszczepionych osób) skrojonych pod nowe warianty koronawirusa.

Grecki premier Kyriakos Mitsotakis naciskał – podobnie jak podczas styczniowego szczytu – na szybsze prace nad paszportem szczepionkowym, który ułatwiałby podróże na lotniskach czy dworcach UE. To pomysł bliski bodaj wszystkim krajom unijnego Południa, liczącym na odrodzenie się turystyki. Ale na szczycie zgodzono się tylko co do dalszych prac nad wspólnym cyfrowym certyfikowaniem szczepień (wypracowanie systemu może zająć trzy miesiące), a dyskusje o związanych z tym uprawnieniach odłożono na później. Między innymi Francja i Niemcy ostrzegają przed „wprowadzaniem tylnymi drzwiami” obowiązku szczepień.

Czytaj też: Komisja Europejska ostrzega koncerny farmaceutyczne

Football news:

Klopp on Super League: My opinion hasn't changed. The coach opposed its creation
Leeds players came out for a warm-up before Liverpool in T-shirts with the logo Champions League and the words Achieve it
Neville on Arsenal and Tottenham in Super League: I'd rather watch the San Marino champions. Ridicule
Juventus, Inter and AC Milan have stated that they want to play in Serie A despite joining the Super League
Bayern and Borussia will have 30 days to accept an invitation to the Super League. PSG - 14
Member of the UEFA Executive Committee on the Super League: All 12 clubs need to be kicked out. Players will have the right to terminate their contracts and become free agents
Coach of the Norwegian national team about the Super League: Juventus were knocked out of the Champions League by Lyon, Porto and Ajax, Arsenal and Tottenham are not in the top 30. What the hell are they doing in this tournament?