Poland

Superman polskiego komiksu

Literatura

Henryk Jerzy Chmielewski (1923–2021) i jego ucz³owieczona ma³pa Tytus, z któr¹ pojawia³ siê jako Papcio Chmiel na kartach kolejnych ksi¹g komiksu „Tytus, Romek i A’Tomek”

Materia³y prasowe

Papcio Chmiel osieroci³ kilka pokoleñ mi³oœników Tytusa, Romka i A'Tomka.

Mia³ pogodny stosunek nawet do œmierci: zaprosi³ fanów na pogrzeb 7 czerwca 2023, wczeœniej wydaj¹c „Epitafia i mowy po¿egnalne Papcia Chmiela". Niestety, pog³oski o jego œmierci nie s¹ przesadzone.

Na szczêœcie wystarczy jeden z niemal piêædziesiêciu zeszytów, jakie stworzy³, by by³ znów z nami i przypomina³ chwile dzieciñstwa, gdy wprowadza³ nas w ¿ycie i dobry humor jako najwspanialszy profesor uœmiechu. Wyrazem jego opiekuñczoœci by³ nawet pseudonim, jaki przyj¹³ Henryk Jerzy Chmielewski, by odró¿niæ siê od innego rysownika, którego pieni¹dze nie dociera³y na w³aœciwe konto.

K¹piel w proszku ixi

Przedstawiciel pokolenia Kolumbów odkry³, ¿e wiêkszoœæ polskich komiksów jest kopi¹ amerykañskich, postanowi³ stworzyæ w³asny, oryginalny, byœmy szli przez ¿ycie z podniesion¹ g³ow¹, choæby wali³o siê na ni¹ wszystko.

Wiedzia³, co proponuje, bo gdy do jego domu mieszcz¹cego siê w miejscu dzisiejszego sto³ecznego Barbakanu dosz³a fala uderzeniowa eksplozji w Cytadeli – „pieprzn¹³ siê" w ciemiê, a „stukniêcie mia³o kolosalne znaczenie dla kariery ¿yciowej ch³opca. Jako pukniêty za m³odu, nie mia³ szans zostaæ w wieku dojrza³ym kimœ znacznym: senatorem, biskupem, twórc¹ stanu wojennego lub chocia¿by wydawc¹. Zosta³ prostym rysownikiem komiksów" (autobiografia „Urodzi³em siê w Barbakanie").

Ciekawe, ¿e jego los krêci³ siê wokó³ lotniczej orbity. Jako starszy strzelec podchor¹¿y, pseudonim Jupiter, 7. pu³ku piechoty AK „Gar³uch" bra³ udzia³ w czasie powstania warszawskiego w nieudanym ataku na niemieckie lotnisko Okêcie. Jego komiks zaœ wystartowa³ dziêki zbiegowi okolicznoœci, gdy umieœci³ swoich bohaterów na pok³adzie rakiety kosmicznej. Historia nie przypad³a do gustu partyjnym decydentom, do czasu wystrzelenia radzieckiego sputnika w 1957 r.

To, co by³o b³ahe dla wa¿niaków, spodoba³o siê dziesiêcioletniemu synkowi jednego z nich. Dziêkujemy!

Papcio wspomina³, ¿e w 1945 r. po odmowie kszta³cenia siê na oficera LWP zosta³ karnie przeniesiony do baterii konnej i ¿artowa³, ¿e swoj¹ karierê w „Œwiecie Przygód", poprzedniku „Œwiata M³odych", zawdziêcza³ w 1947 r. temu, ¿e by³ potrzebny do wyprowadzania pieska naczelnemu. Ale jego mocn¹ kart¹ by³y studia na wydziale grafiki i pierwsze komiksy „Witek Sprytek" oraz o Felusiu Szczude³ko i Jêdrku Sade³ko uwa¿ane za prototyp jego opus magnum.

Chocia¿ by³ przedwojennym harcerzem i pracowa³ dla harcerskiej oficyny – równie¿ swoje œrodowisko traktowa³ z dystansem. (Tytus: „myœla³em, ¿e harcerze zbieraj¹ tylko makulaturê"). Zaœ skoncentrowanie akcji wokó³ Tytusa by³o genialnym posuniêciem.

Wed³ug jednej wersji ma³piszon wdar³ siê do komiksu jako ma³pka doœwiadczalna, a wed³ug drugiej powsta³ z tuszu i od razu narozrabia³ w ³azience Papcia Chmiela, zamiast myd³a sypi¹c na niego w k¹pieli proszek Ixi.

Tytus sta³ siê oczywiœcie autorem wielu psikusów i wedle kanonów komedii wywraca œwiat do góry nogami, by sprawdziæ, co ma sens, a co jest tylko fikcj¹ i fa³szem na pokaz. Nieraz ma³pa jest inteligentniejsza od ludzi, a ju¿ na pewno przebieglejsza. Na szczêœcie z d³ugow³osym dr¹galem Romkiem oraz g³ównodowodz¹cym A'Tomkiem zawsze stanowili zgrane trio.

Wannolot i Prasolot

Jednak to Tytus jako pierwszy wskoczy³ z kinowej widowni do filmu „Strza³y znik¹d" rozgrywaj¹cego siê na Dzikim Zachodzie, mia³ tam swoj¹ kopalniê zegarków i wyznawców. Papcio zrêcznie sterowa³ perypetiami bohaterów, wœród których jest tak¿e wynalazca profesor T.Alent. Wysy³a³ równie¿ nas, czytelników, na najbardziej fascynuj¹ce wyprawy Prasolotem lub Wannolotem, ucz¹c, ¿e wyobraŸnia nie zna granic.

Bawi¹c, uczy³ zdobywania prawa jazdy, historii teatru, geologii, ducha olimpizmu, mi³oœci do ojczystej przyrody (Bieszczady). Negatywnym przyk³adem Wysp Nonsensów przestrzega³ przed fanatyzmem i g³upot¹. Maj¹c œwiadomoœæ, ¿e wielu czytelników wchodzi w doros³e ¿ycie – zrobi³ wszystko, by Tytus o¿eni³ siê z Szympansi¹.

Sam te¿ chcia³ siê ustatkowaæ i nie byæ kojarzony wy³¹cznie ze œmiechem. W 2009 r. odda³ ho³d powstañcom warszawskim, wysy³aj¹c im na odsiecz Tytusa, Romka i A'Tomka. Tak rozpoczê³a siê seria zeszytów historycznych poœwiêcona bitwie pod Grunwaldem, Bitwie Warszawskiej 1920 r., odsieczy wiedeñskiej Jana III Sobieskiego, walce o niepodleg³oœæ Stanów Zjednoczonych czy czasom Boles³awa Krzywoustego.

Pierwszy „Tytus" ukaza³ siê w „Œwiecie M³odych" 56 lat temu, 22 paŸdziernika 1957 roku, ostatni „Tytus, Romek i A'Tomek na jedwabnym szlaku z wyobraŸni Papcia Chmiela narysowani" we wrzeœniu 2019 r.

W po³owie poprzedniej dekady, gdy Papcio liczy³ jeszcze sprzeda¿ zeszytów, kupiono ich ³¹cznie kilkanaœcie milionów. Komiks doczeka³ siê ekranizacji i wielu inscenizacji. Za orygina³ jednej z ok³adek zap³acono 75 tysiêcy z³otych.

A nas, dziennikarzy, Papcio Chmiel te¿ uczy³ pokory, rysuj¹c pewn¹ redakcjê z pokaŸnym zapasem kaczek (dziennikarskich) oraz paluchem, z którego mo¿na wyssaæ najwiêksz¹ bzdurê. Przed bzdurnym zdaniem trzeba jednak stawiaæ bezmyœlnik (~).

Football news:

Coach miner Castro about the Europa League: Ready to take on any opponent
Moreno has 6 goals in his last 5 games for Villarreal
Coach of Zagreb: In the matches with Krasnodar, we showed how good we are. Only the implementation needs to be worked on
Ole Gunnar Solskjaer: Manchester United are waiting for three important weeks, matches with Chelsea, Leicester. We are confident in ourselves
Gattuso on Granada: If Napoli were killing time like this, we would have been smeared in the press
Dzeko is Roma's top scorer in European competitions. He scored the 29th goal and beat Totti
Mikel Arteta: We got to give them two goals. Would hate to fly out of the Europa League