Poland

Smog i papierosy zbierają żniwo

Oddychaj

Regularne badania pomog wykry niebezpieczne choroby we wczesnym stadium

shutterstock

Z powodu zanieczyszczonego powietrza umiera w Polsce ponad 40 tys. osb. Palenie papierosw zabija kolejne 70 tys. naszych rodakw.

Puca to wraliwy narzd, odpowiedzialny za jedn z podstawowych czynnoci yciowych. Niestety, wskutek chorb puc, w tym raka puca, przewlekej obturacyjnej choroby puc, astmy czy te samoistnego wknienia puc, umieraj tysice Polakw. Z roku na rok coraz wicej, bo do wzrostu zachorowa przyczynia si palenie papierosw i coraz bardziej zanieczyszczone powietrze.

Jak przyspieszy diagnoz

Statystyki s przeraajce. Jak tumaczy podczas debaty dotyczcej nikotynizmu zorganizowanej przez Naczeln Rad Lekarsk, gwny inspektor sanitarny Jarosaw Pinkas, co roku 70 tys. Polakw umiera z powodu chorb odtytoniowych.

Swoje niwo zbiera take smog. W Polsce z powodu zanieczyszczenia powietrza co roku umiera od 45 do 50 tys. pacjentw. Badania pokazuj, e rednioroczny wzrost poziomu pyw zanieczyszczonych o 10 proc. powoduje 6-proc. wzrost miertelnoci mwi w ramach cyklu podcastw Rz" Dr Internet i Pani Rozum" Piotr Dbrowiecki, alergolog z z Wojskowego Instytutu Medycznego. Przypomnia zim w 2017 r., kiedy z powodu smogu zmaro o 10 tys. osb wicej ni w styczniu 2016 i 2015.

By zwrci uwag na problem, Rzeczpospolita" rozpoczyna akcj spoeczn #oddychaj, podczas ktrej wsplnie z zaproszonymi ekspertami bdziemy dyskutowa m.in. o tym, jak zmniejszy wzrost zachorowa na choroby puc, poprawi sytuacj chorych oraz jak przyspieszy diagnoz. Pokaemy nowe trendy w leczeniu i profilaktyce.

Gwnym problemem rak puca i POChP

Najgorzej wygldaj statystyki dotyczce raka puca i przewlekej obturacyjnej choroby puc (POChP). Rak puca jest najczstsz przyczyn mierci z powodu nowotworu w Polsce. Do niedawna diagnozowano go gwnie u mczyzn, jednak coraz czciej choruj na niego kobiety. Obecnie wicej kobiet umiera na raka puca ni na raka piersi.

Na rozwj chorb ukadu oddechowego naraeni s take bierni palacze w tym dzieci palcych matek.

Gwn przyczyn nowotworu puca jest palenie papierosw, ktre odpowiada za 85 proc. zachorowa. Dym tytoniowy zawiera okoo 7000 zwizkw chemicznych nie wszystkie zostay dobrze poznane. Stwierdzono w nim jednak obecno ponad 50 zwizkw o rnym potencjale rakotwrczym, z czego dziewi zakwalifikowano jako kancerogeny o udowodnionym dziaaniu rakotwrczym u czowieka. W dymie tytoniowym znajduj si take substancje toksyczne, jak tlenek wgla czy majce waciwoci dranice akroleina i amoniak.

Z kolei na POChP wedug szacunkw choruje ponad 2 miliony Polakw. To te czwarta przyczyna zgonw w naszym kraju. Tu take lekarze wskazuj dwie przyczyny: papierosy i smog.

Problem jednak w tym, e puca nie bol i chorzy bardzo pno zdaj sobie spraw z problemu. To powoduje, e czsto zgaszaj si do lekarza ju w zaawansowanym stadium choroby. Szacunki mwi o tym, e opiek lekarsk objty jest zaledwie co czwarty chory na POChP w Polsce.

Inne choroby atakujce puca

Czsto wydaje si, e zapalenie puc i oskrzeli to choroby popularnie i niegrone. To nieprawda. Na zapalenie puc zapada rocznie ok. 450 milionw osb we wszystkich regionach wiata z czego 3,1 miliona osb rocznie umiera.

Najbardziej zagroone mierci z powodu tej choroby s dzieci do pitego roku ycia i osoby powyej 75. roku ycia. Etiologia chorb dolnych drg oddechowych moe mie charakter zarwno bakteryjny, jak i wirusowy. Rzadziej przyczyn stanowi grzyby, pasoyty, choroby autoimmunologiczne czy reakcje na leki.

Niebezpieczn chorob jest idiopatyczne wknienie puc. Szacuje si, e w Polsce jest ok. 6 tys. chorych na t chorob. Diagnozuje si ok. 2 tys. przypadkw rocznie. Wikszo chorych umiera w cigu dwch do najwyej piciu lat.

Z kolei okoo miliona Polakw zmaga si z astm. A poowa z nich nie korzysta w peni z moliwoci skutecznego leczenia. Tymczasem, edukujc pacjentw, mona poprawi skuteczno terapii astmy nawet o poow.

Choroby ukadu oddechowego, jak mukowiscydoza, mog mie take podoe genetyczne. Mutacje (dotd zidentyfikowano 1500 odpowiedzialnych) sprawiaj m.in., e organizm wytwarza nadmiernie lepki luz powodujcy zaburzenia pracy narzdw gwnie puc i ukadu pokarmowego. By poprawi komfort ich ycia, potrzebne s nowoczesne, refundowane leki agodzce takie dolegliwoci.