Poland

Rząd bez pomysłu na miliardy euro pożyczki z Unii

Fundusze Europejskie

Fotorzepa, Jerzy Dudek

Realizacja planu odbudowy mog³aby przyspieszyæ wzrost PKB o 1–1,5 pkt proc. Pod warunkiem, ¿e Polska wykorzysta te¿ czêœæ po¿yczkow¹. Jednak nic o planach rz¹du w tym zakresie nie wiadomo.

Wykorzystanie Funduszu Odbudowy niew¹tpliwie da polskiej gospodarce, trawionej przez pandemiczny kryzys, konieczny ³yk œwie¿ego powietrza i nowy impuls rozwojowy – komentuj¹ ekonomiœci. Zespó³ Banku Pekao oszacowa³ nawet, ¿e w latach 2022–2024 nale¿y oczekiwaæ, i¿ projekty finansowane z tego funduszu mog¹ podnosiæ dynamikê polskiego PKB o 1–1,5 pkt proc. rocznie. Oznacza to, ¿e tempo wzrostu gospodarczego mo¿e przekroczyæ 5 proc.

Jednoczeœnie ekonomiœci zauwa¿aj¹, ¿e taki wynik jest mo¿liwy do osi¹gniêcia pod warunkiem, ¿e Polska wykorzysta ca³oœæ dostêpnych dla nas œrodków z Funduszu Obudowy. Czyli zarówno czêœæ dotacyjn¹, wynosz¹c¹ ok. 23,9 mld euro, jak i czêœæ po¿yczkow¹, która jest nawet o 40 proc. wiêksza i wynosi 34,2 mld euro. Tymczasem o planach rz¹du w tym zakresie nic nie wiadomo.

– W drugim kroku bêdziemy korzystaæ z tych po¿yczek, bo one s¹ dla gospodarki bardzo potrzebne, natomiast w pierwszej kolejnoœci przedstawia siê czêœæ dotacyjn¹, bo ona jest najszybciej do wydania, jest najatrakcyjniejsza – mówi³ wiceminister. I przekonywa³, ¿e rz¹dowe plany i reformy bêd¹ rozbudowywane o kolejne komponenty – jeœli pojawi siê potrzeba, to tak¿e o korzystanie z instrumentów zwrotnych.

Resort funduszy i polityki regionalnej, dopytywany przez „Rzeczpospolit¹", zaznaczy³ te¿, ¿e nie wszystkie kraje obecnie deklaruj¹ skorzystanie z po¿yczek. „Z rozmów roboczych wiemy, ¿e wiele krajów bêdzie o tym decydowaæ na póŸniejszym etapie, po akceptacji krajowych planów odbudowy" – czytamy w odpowiedzi.

Im mniej, tym gorzej

Brak informacji o czêœci po¿yczkowej w projekcie KPO wpisuje siê w trwaj¹c¹ od jakiegoœ czasu dyskusjê, czy Polska w ogóle jest zainteresowana tym komponentem unijnej oferty. Bo chocia¿ d³ug zaci¹gniêty przez ca³¹ Uniê Europejsk¹ by³by tañszy ni¿ d³ug zaci¹gniêty przez sam¹ Polskê, to nie brakuje opinii, ¿e nam siê to nie op³aca. ¯e w kraju, dziêki niestandardowym instrumentom polityki pieniê¿nej prowadzonej przez nasz bank centralny, mo¿na wygenerowaæ równie tani pieni¹dz, a lepszy, bo „polski".

– Nie chcia³bym siê odnosiæ do tej dyskusji, ale faktem jest, ¿e w naszych scenariuszach makroekonomicznych dotycz¹cych wp³ywu KPO na gospodarkê musimy na razie przyj¹æ wykorzystanie tylko czêœci dotacyjnej – mówi Jakub Borowski, g³ówny ekonomista Credit Agricole Bank Polska. – A im mniej pieniêdzy p³ynie do gospodarki w postaci ró¿nych projektów i inwestycji, tym mniejszy jest wp³yw na dynamikê PKB – dodaje Leszek K¹sek, ekonomista ING Banku Œl¹skiego.

Efekty w 2022 r.

Warto tu dodaæ, i¿ na wtorkowym posiedzeniu rz¹du nie bêdzie rozpatrywana tzw. ustawa o dochodach w³asnych UE, która jest de facto podstaw¹ do uruchomienia unijnego Funduszu Odbudowy. Fundusz ma byæ finansowany m. in. ze wspólnego d³ugu, a to musz¹ ratyfikowaæ wszystkie pañstwa cz³onkowskie. Na posiedzeniu dwa tygodnie temu rz¹d nie przyj¹³ ustawy, sprzeciwi³a siê temu Solidarna Polska. Minister Buda zapewnia³ jednak, ¿e istnieje wiêkszoœæ parlamentarna dla przyjêcia tego rozwi¹zania.

Na informacje, co dalej z czêœci¹ po¿yczkow¹ w KPO, trzeba wiêc bêdzie poczekaæ. Zreszt¹ tak¿e efektów czêœci dotacyjnej nie zobaczmy zbyt szybko. – Realizacja KPO bêdzie swego rodzaju wyœcigiem z czasem. Im szybciej zostan¹ ustalone i zaakceptowane projekty, tym szybszy bêdzie efekt gospodarczy. Realistycznie rzecz bior¹c, prawdopodobnie nie nast¹pi to jednak przed 2022 r. – analizuje zespó³ Pekao.

Czêœæ zaproponowanych w KPO projektów to kontynuacja ju¿ trwaj¹cych programów i inwestycji. Mo¿na tu wymieniæ choæby program „Czyste powietrze" (dotacje na wymianê starych pieców dla gospodarstw domowych), który ma byæ zasilony kwot¹ ponad 3 mld euro. Podobnie z projektem modernizacji infrastruktury kolejowej czy wymiany autobusów w komunikacji miejskiej na niskoemisyjne – tego typu przedsiêwziêcia s¹ realizowane i wspierane od lat.

Budowanie od podstaw

Ale jest te¿ sporo nowych programów, które trzeba zbudowaæ praktycznie od podstaw. Dobrym przyk³adem mo¿e byæ nowy fundusz rozwoju potencja³u mobilnoœci zeroemisyjnej. Fundusz ma dysponowaæ ogromn¹ kwot¹ 1,16 mld euro (prawie 5 proc. ca³ego dotacyjnego KPO), ma dokonywaæ wejœæ kapita³owych, udzielaæ po¿yczek i dotacji, ale nie do koñca wiadomo, na jakich zasadach ma dzia³aæ. Podobnie zbudowania ca³ego systemu, wraz z okreœleniem celów, instytucji zarz¹dzaj¹cych wymaga projekt wsparcia farm wiatrowych (437 mln euro) czy bran¿ i firm najbardziej poszkodowanych przez koronakryzys (300 mln euro).

– Rzeczywiœcie, niepokoj¹ce mo¿e byæ tempo realizacji projektów i inwestycji zaplanowanych w KPO – zaznacza Leszek K¹sek. – Czêœæ przedsiêwziêæ wydaje siê na tyle niedojrza³a, ¿e znacz¹ce dla gospodarki fundusze zaczn¹ p³yn¹æ zapewne w 2022 czy nawet w 2023 roku – ocenia. Rz¹d zak³ada, ¿e dotacyjn¹ czêœæ Funduszu Odbudowy wykorzysta do koñca 2026 roku.

Opinia dla „rz"

Pawe³ Wojciechowski, g³ówny ekonomista Pracodawców RP

Rz¹d zak³ada wzrost stopy inwestycji. I zapewne si³¹ rzeczy tak bêdzie. Mo¿na jednak mieæ w¹tpliwoœci, czy poprawi siê klimat inwestycyjny dla biznesu. Rz¹d w KPO stwierdza, ¿e „nie ma wprost powi¹zania pomiêdzy zmianami w s¹downictwie a klimatem inwestycyjnym", i w zwi¹zku z tym nie planuje reform w tym zakresie. Moim zdaniem jest wprost odwrotnie.

Football news:

Tuchel on the fight for the top 4: Everything is in the hands of Chelsea
Chelsea announced their withdrawal from the Super League last of the Premier League clubs
Six English clubs - Manchester United, Manchester City, Liverpool, Chelsea, Arsenal and Tottenham - intend to return to the Association of European Clubs (ESA) after they decided to withdraw from the European Super League
Super League does not give up: they promise to revise the format in order to return and save football further
Football belongs to the fans. Today, more than ever. Tweet of the day by Gerard Pique
AC Milan and Inter are withdrawing from the Super League
It turns out that Barcelona was not formally part of the Super League. Laporta is against her - and everything was planned in advance