Poland

Roboty mają urodziny. 100 lat sztuki Karola Čapka

CYFROWA Technologie

Adobe Stock

Dok³adnie 100 lat temu na deskach Teatru Narodowego w czeskiej Pradze wystawiono spektakl „R.U.R.”. To w³aœnie tam po raz pierwszy pad³o s³owo, które dziœ zna ka¿dy – „robot”.

Wówczas nic ono nikomu nie mówi³o, bo wymyœli³ je dramatopisarz Karol Èapek. Jego fantastycznonaukowa sztuka mia³a jednak fundamentalny wp³yw nie tylko na œwiat literatury, ale tak¿e na technologie i jêzykoznawstwo.

Wyraz „robot” wywiód³ on ze s³owiañskiego „robota” i oznaczaæ mia³ maszynê, podobn¹ do cz³owieka, pracuj¹c¹ dla ludzi. „R.U.R” (skrót od Rossumovi Univerzální Roboti) szybko sta³ siê niezwykle popularny w ca³ej Europie i Ameryce P³n. – do 1923 r. publikacjê Èapka przet³umaczono na trzydzieœci jêzyków. Opisana przez niego historia by³a pionierska – opowiada o fabryce, w której z syntetycznej materii organicznej wytwarza siê sztucznych ludzi. To w³aœnie roboty. Ale nie s¹ to automaty, z jakimi kojarzymy je dzisiaj. To raczej myœl¹ce, maj¹ce œwiadomoœæ humanoidy, stworzone ze sztucznych tkanek i krwi. Roboty pracuj¹ dla ludzi i z pocz¹tku wydaj¹ siê szczêœliwe ze swojej egzystencji. Finalnie jednak dochodzi do ich buntu – maszyny obracaj¹ siê przeciwko cz³owiekowi, a w konsekwencji zag³ady rasy ludzkiej.

W praktyce roboty, czyli maszyny potrafi¹ce wykonywaæ zaplanowane czynnoœci bez udzia³u cz³owieka, to wynalazek, który w naszej cywilizacji pojawi³ siê znacznie wczeœniej ni¿ sztuka s-f Èapka. W ten sposób mo¿na mówiæ ju¿ np. o antycznych klepsydrach, które – po odmierzeniu czasu – potrafi³y same siê odwracaæ. Za takie maszyny mo¿na uznaæ te¿ choæby drewnian¹ muchê, skonstruowan¹ przez Archytasa z Tarentu w IV wieku p.n.e., czy wynalazki Leonardo da Vinciego.

Jednak prawdziwe roboty to dopiero okres po II wojnie œwiatowej. Takie pracuj¹ce w fabrykach, choæ wci¹¿ inne ni¿ w wizji czeskiego dramatopisarza, powsta³y w latach 50. Chodzi np. o konstrukcje stworzone przez George’a Devola i Joe’go Engelbergera. Automatyzacja zak³adów produkcyjnych wystrzeli³a w latach 60., gdy roboty zaczê³y sk³adaæ samochody dla koncernu General Motors.

Football news:

Gattuso was fined 3 thousand euros for blasphemy
Burnley will ask for 50 million pounds for Pope. The goalkeeper is Interesting to Tottenham
Gladbach midfielder Neuhaus would like to move to Liverpool, his compensation is 40 million euros. Bayern are unlikely to fight for a player
Sampaoli took charge of Marseille. Contract - until 2023
Carlos Bianchi: PSG can score 5-6 goals for Barca in the second leg of the Champions League
Director of Shakhtar Srna about Roma in the 1/8 finals of the Europa League: Chances 50-50
Eintracht's forward Silva scored his 19th Bundesliga goal. Lewandowski has 26 goals, Holand has 17