Poland

Raport NIK: Jak wojsko nie stworzyło broni mikrofalowej

Suby mundurowe

Antoni Macierewicz zdecydowa o zamkniciu programu Mikrofala. NIK uznaa, e decyzja szefa MON bya suszna

Fotorzepa, Jerzy Dudek

Fiaskiem zakoczya si prba stworzenia broni mikrofalowej ustalia Izba.

Najwysza Izba Kontroli wzia pod lup kilka tzw. prac rozwojowych realizowanych na rzecz wojska. Jako pierwsi dotarlimy do jej raportu. Kontrola obja czas, gdy w resorcie obrony urzdowali Tomasz Siemoniak (PO), Antoni Macierewicz (PiS) oraz Mariusz Baszczak (PiS).

NIK zbadaa mechanizmy podejmowania decyzji o finansowaniu prac, a take osignite efekty. Sprawdzia realizacj projektu dywizjonowego moduu ogniowego 155 mm armatohaubic samobienych, systemu dowodzenia i kierowania ogniem lekkich armatohaubic, projekty celownika, kamery, moduowego integratora systemu Tytan, nowego pywajcego wozu piechoty oraz nowego transportera opancerzonego, a take tzw. mikrofalowej broni obezwadniajcej.

Sztuka dla sztuki

Ocena NIK jest druzgocca. Izba negatywnie ocenia realizacj prac rozwojowych na rzecz obronnoci finansowanych przez Narodowe Centrum Bada i Rozwoju. Jej zdaniem prace te nie doprowadziy do uzyskania rezultatw speniajcych wymagania Si Zbrojnych RP". NIK negatywnie ocenia m.in. sposb przygotowania projektw dla wojska, zaniechanie oceny merytorycznej projektw, zawieranie umw bez uwzgldnienia w nich kompletnych wymaga wojska". W konsekwencji ocenia Izba wykonawcy realizowali projekty w oderwaniu od potrzeb Si Zbrojnych, co prowadzio do wstrzymania ich finansowania i wyduenia czasu ich realizacji".

Poza zbadanymi przez NIK projektami w ustalonych terminach nie zrealizowano dziesiciu innych projektw dla armii. Na ich realizacj NCBR wydao tylko w latach 20132016 prawie 200 mln z.

NIK zwraca uwag, e nawet trzy zakoczone w terminach projekty, czyli celownika, kamery i moduowego integratora, dotyczce indywidualnego wyposaenia onierza, nie zaspokoiy oczekiwa wojska. Przy budowaniu celownika nie zostay np. wykonane badania pod nadzorem Inspektoratu Uzbrojenia, nie osignito te zakadanego parametru zasigu rozpoznania standardowego celu NATO".

NCBR pacio za projekty, ktrych efekty nie mogy by wykorzystane przez wojsko.

Kryptonim Mikrofala"

W tym kontekcie ciekawie wyglda projekt budowy tzw. broni humanitarnej, czyli mikrofalowej broni obezwadniajcej. Zamiast pociskami wojsko miao strzela wizkami fotonw, ktre miay niszczy infrastruktur przeciwnika, np. systemy telekomunikacyjne, dowodzenia. Nad tak broni pracuj Amerykanie. Powinna si skada z impulsowego dziaa elektromagnetycznego, broni parzcej oraz laserowego systemu broni skierowanej energii. Projekt realizowany by pod kryptonimem Mikrofala". W 2014 r., gdy podpisano umow, zakadano, e bro powinna by gotowa po dziesiciu latach. Warto projektu oszacowano na 400 mln z.

W 2017 r. projekt zosta wstrzymany przez szefa MON Antoniego Macierewicza. Wskaza on m.in. niedoszacowanie kosztw zakupu materiaw yrotronowych oraz brak w Polsce kadry naukowej, ktra tak bro mogaby zbudowa. Zdaniem NIK decyzja Macierewicza bya suszna.

Izba nie podaje, ile do tego czasu zostao wydanych pienidzy, ale zaznacza, e dyrektor NCBR z naruszeniem prawa przyzna jednemu z podmiotw 12 mln z na zarzdzanie strategicznym programem Nowe systemy uzbrojenia i obrony w zakresie energii skierowanej".

NIK zwraca uwag na potrzeb rozwaenia zasadnoci obowizku wydatkowania na takie prace 2,5 proc. budetu pastwa. Istnieje prawdopodobiestwo, e cz prac jest prowadzona bez realnych moliwoci ich wdroenia" uwaaj kontrolerzy a istniejcy system prac rozwojowych w jakiej czci moe by form zalegalizowanego wyprowadzania rodkw budetowych".

W ocenie NIK minister nauki nie sprawowa skutecznego nadzoru nad dziaalnoci NCBR przy tych projektach. Wskazaa te m.in. na konieczno wsppracy centrum z MON.

NCBR odpowiedziao nam, e NIK uwzgldnia cz zastrzee do kontroli. Rzecznik Kamil Melcer przypomina, e NCBR finansowao projekty, ktre zostay zainicjowane przez gestorw programw, w uzgodnieniu m.in. z MON".

Resort obrony, wykonujc zalecenie NIK, powoa wanie zesp, ktrego celem jest wypracowanie nowych zasad wsppracy w zakresie uruchamiania i nadzoru nad projektami prowadzonymi w NCBR na rzecz obronnoci". Z kolei Ministerstwo Nauki zapowiada m.in. zmian rozporzdzenia w sprawie zarzdzania przez centrum takimi badaniami. Chce te doprecyzowania zapisw ustawy o NCBR na temat wsppracy z MON.

Football news:

Gasperini on two penalties for Juve: They are above any rules in Italy. Did we have to cut off our hands?
Sarri Pro 2:2 with Atalanta: We played with one of the best teams in Europe right now
Pep Guardiola: Manchester City have won a place in the Champions League on the pitch. I hope that UEFA will allow us to play
Atalanta extended their unbeaten streak to 14 games and is ranked 3rd in Serie A
Ronaldo scored his 27th goal in Serie A, converting a penalty in the game against Atalanta. Immobile has 29 balls
Sterling scored 27 goals for the season and broke his record. He scored a hat-trick against Brighton
Three Atalanta players have scored 15+ goals in the Serie A season. This is the best result since 1952