Poland

Rafał Chwedoruk: Pokojowe wyjście jest niemożliwe

Polityka

Prof. Rafa³ Chwedoruk

fot. tv.rp.pl

W Zjednoczonej Prawicy jest konflikt interesów nie do przezwyciê¿enia – mówi prof. Rafa³ Chwedoruk, politolog.

Zjednoczona Prawica ma oko³o 30 proc. w sonda¿ach, a ruch Szymona Ho³owni ostro konkuruje z PO. Lewica ma 10 proc. Konfederacja mo¿e byæ pewna wejœcia do Sejmu, PSL obija siê o próg wyborczy. Czy to jest to cisza przed burz¹?

Mamy obecnie jeden z najstabilniejszych systemów partyjnych. By³o to mo¿liwe dziêki ustabilizowaniu siê preferencji wyborczych i sympatii deklarowanych przez wiêkszoœæ wyborców. Nasz Sejm jest najbardziej reprezentatywny – wszystkie startuj¹ce komitety w tej kadencji dosta³y siê do Sejmu. To prawdziwy fenomen, a dzia³o siê to przecie¿ przy wysokiej jak na Polskê frekwencji wyborczej. Nie dziwmy siê zatem, ¿e w sonda¿ach dzieje siê niewiele. Tym, co powoduje zmiany, s¹ „wojny domowe” g³ównie w obrêbie opozycji – szczególnie w obrêbie jej liberalnego trzonu. Sukcesy sonda¿owe Szymona Ho³owni w olbrzymim stopniu s¹ sukcesami czynionymi kosztem najwiêkszej opozycyjnej partii czyli Platformy.

Ale to Zjednoczona Prawica siê g³oœno k³óci.

W obozie rz¹dz¹cym w ostatnich latach mieliœmy do czynienia tak naprawdê z jedn¹ istotn¹ zmian¹ – mianowicie z jesiennymi protestami dotycz¹cymi zaostrzenia przepisów dotycz¹cych prawa do przerywania ci¹¿y. Na to sk³ada³y siê równie¿ inne kwestie, jak „pi¹tka dla zwierz¹t", co spowodowa³o, ¿e kilka procent elektoratu prawicy zw¹tpi³o i do³¹czy³o najczêœciej do osób deklaruj¹cych absencjê wyborcz¹. Mniejsi koalicjanci PiS-u nie maj¹ wiêkszych szans na polityczn¹ samodzielnoœæ. Nawet partia Zbigniewa Ziobry – polityka niew¹tpliwie popularnego wœród prawicowych wyborców – która próbowa³a niegdyœ samodzielnego startu, nie mo¿e liczyæ na sukces. Wielkie wstrz¹sy mog¹ nas czekaæ w perspektywie œrednioterminowej, gdy pandemia zacznie siê uspokajaæ.

Miêdzy Szymonem Ho³owni¹ a jego elektoratem pojawiaj¹ siê rozdŸwiêki w pogl¹dach np. w kwestii aborcji. Czy bêdzie on zmuszony zliberalizowaæ pogl¹dy?

W ostatnich kilku latach niejednokrotnie powstawa³a nowa formacja z legitymizacj¹ pozapolityczn¹. Jesteœmy spo³eczeñstwem w du¿ym stopniu zdystansowanym od polityki, instytucji publicznych i partii. Czêsto aspiruj¹cy politycy próbuj¹ legitymizowaæ siê wiêc innymi czynnikami np. zwi¹zkami z show-biznesem. Zwykle ich kariery s¹ bardzo b³yskotliwe, ale krótkie – trwaj¹, dopóki wyborcy nie przyjrz¹ siê bli¿ej danemu politykowi i jego zapleczu, a przede wszystkim temu co g³osi. Przeszed³ przez to Pawe³ Kukiz, którego kolejne wyniki wyborcze, pocz¹wszy od wyborów prezydenckich, by³y coraz s³absze. Przez to przeszed³ równie¿ Janusz Palikot, którego elektorat w ci¹gu parunastu miesiêcy znikn¹³. Trochê by³o te¿ tak z Ryszardem Petru, którego partia mia³a legitymizacjê m³odych, sprawnych mened¿erów. Okaza³o siê jednak, ¿e s³owa sprawnoœæ w aspekcie politycznym nie mo¿na by³o przypisaæ tej formacji.

Tak bêdzie i z Ho³owni¹?

Myœlê, ¿e Szymon Ho³ownia wci¹¿ jest beneficjentem tego, ¿e polska polityka w wielu jej aspektach zosta³a zamro¿ona pandemi¹. Po ostatnich wyborach prezydenckich wci¹¿ ma kapita³, jakim by³ uzyskany wtedy dobry rezultat. Dostaje równie¿ pozapolityczn¹ legitymizacjê jako osoba zwi¹zana z show-biznesem i publicystyk¹. Byæ mo¿e jego wyborcy zaczn¹ siê bli¿ej przygl¹daæ jego zapleczu, w którym znaleŸæ mo¿na znane postacie, bliskie œrodowisku Donalda Tuska i PO, i wczytywaæ siê w doœæ eklektyczny zbiór postulatów programowych. Wówczas Platformie bêdzie ³atwiej odzyskaæ hegemoniê wœród opozycji, a z ca³¹ pewnoœci¹ zwiêkszyæ swoje szanse w rywalizacji z Szymonem Ho³owni¹.

Czy PiS jest skazane na swoich koalicjantów?

Po ostatnich wyborach sejmowych nik³a jest przewaga mandatów PiS-u nad opozycj¹. Natomiast drobni koalicjanci dostali stosunkowo liczn¹ reprezentacje sejmow¹, co spowodowa³o konflikt interesów. Mniejsi koalicjanci – by prze¿yæ – musz¹ co jakiœ czas akcentowaæ swoje istnienie, a to mo¿na zrobiæ tylko w jeden sposób – wskazywaæ na ró¿nice pomiêdzy sob¹ a rz¹dz¹cymi. Moim zdaniem nie istnieje wiêc ¿adna mo¿liwoœæ pokojowego rozwi¹zania tego konfliktu i retrospekcji do Zjednoczonej Prawicy z ostatniej kadencji. PiS wyraŸnie liczy na to, ¿e up³yw czasu i zbli¿anie siê kolejnych wyborów spowoduj¹ dalsz¹ erozjê obu koalicyjnych formacji. Opozycja raczej nie bêdzie chêtna do zwi¹zków z nimi czy zagwarantowania czegokolwiek politykom ze œrodowiska Gowina. Bêdziemy wiêc obserwowali podobne konflikty, co przez minionych dwanaœcie miesiêcy. Drugim scenariuszem jest koniec pandemii i zastosowanie przez opozycjê konstruktywnego wotum nieufnoœci, co by³oby mo¿liwe po przeci¹gniêciu kilku-kilkunastu polityków zwi¹zanych ze Zjednoczon¹ Prawic¹. Natomiast przyspieszone wybory wymaga³yby szerokiego konsensusu lub autodestrukcyjnych dzia³añ ze strony PiS-u poprzez faktyczn¹ obstrukcjê w kwestiach bud¿etu. Czy ktokolwiek reflektuje na taki scenariusz? Nie, wiêc raczej pat sejmowy bêdzie trwa³.

wspó³praca Karol Ikonowicz

Football news:

Is this what our dream changes look like?
Sanya about the Super League: I'll finish watching football. This is not the football I know
Juventus about the Super League: The clubs will receive 3.5 billion euros, but now we can not guarantee that the project will be implemented
Neville on Super League punishment: Huge fines, points deduction, take away their titles, who cares? Let them fly out
The Super League does the impossible: it brought together UEFA, FIFA, the Premier League, La Liga, Ferguson, Tebas, Macron and Pryadkin. They are all against
The Super League clubs have informed UEFA and FIFA about the appeal to the courts. This is a defense against attempts to disrupt the tournament
Khabib about the creation of the football Super League: Useless