Poland

Pułapka biopolityki

Tradycyjne podzia³y polityczne trac¹ na znaczeniu. Zastêpuj¹ je dwie narracje odwo³uj¹ce siê do strachu i nadziei.

Pog³êbiaj¹cy siê za spraw¹ pandemii kryzys zachodnich europejskich spo³eczeñstw sprawia, ¿e tradycyjne polityczne podzia³y, takie jak prawica i lewica czy ostatnio liberalizm i populizm, zacieraj¹ siê coraz bardziej. Zastêpowane s¹ now¹ dominuj¹c¹ lini¹ podzia³u, okreœlaj¹c¹ dziœ wspó³czesn¹ politykê – miêdzy „projektem strach" i „projektem nadzieja".

Podsycanie lêku, poczucia zagro¿enia czy tworzenie wrêcz apokaliptycznych wizji sta³o siê ostatnio popularn¹ polityczn¹ metod¹ wygrywania wyborów i gromadzenia zwolenników, szczególnie atrakcyjn¹ w czasach zagubionych, przepe³nionych trwog¹ o przysz³oœæ spo³eczeñstw. Jednak strach nigdy nie idzie w parze z wolnoœci¹ i dlatego tak bardzo potrzebny jest „projekt nadzieja".

Wyœmiewanie wiêc prób stworzenia jakiegoœ daj¹cego ludziom nadziejê planu wyjœcia z obecnej sytuacji, otwarcia perspektywy na przysz³oœæ wydaje mi siê wyj¹tkowo niem¹dre. Widzê natomiast w tych próbach na pewno jeden istotny problem – brak podmiotowego potraktowania ludzi.

Kilkadziesi¹t lat temu francuski filozof Michel Foucault spopularyzowa³ pojêcie biopolityki – zdrowotnej kontroli spo³eczeñstwa czy nawet globalnej populacji. Historycznie rozwój biopolityki zawsze zwi¹zany by³ z rozprzestrzenianiem siê chorób i zjawiskiem pandemii. Obecnie doœwiadczamy podobnej sytuacji. Jednak sprowadzenie polityki przede wszystkim do kwestii zdrowotnej grozi popadniêciem w absurd. Jest to dzisiaj sytuacja wielu pañstw w Europie, gdzie rz¹dy, chc¹c legitymizowaæ swoje kontrowersyjne dzia³ania, chowaj¹ siê za plecami doradczych gremiów z³o¿onych z wirusologów.

Nie zazdroszczê tym, którzy w tych niewdziêcznych czasach musz¹ podejmowaæ trudne polityczne decyzje. Nie lekcewa¿ê te¿ opinii lekarzy. Uwa¿am tylko, ¿e spo³eczeñstwo jest rzeczywistoœci¹ o wiele bardziej z³o¿on¹ – nie mo¿na o nim dyskutowaæ tylko przez problem transmisji wirusa. Dlatego z równ¹ uwag¹ ws³uchiwa³bym siê w g³os etyków, psychologów, ekonomistów czy socjologów. Ich punkt widzenia ma tak¹ sam¹ wagê.

Ci, którzy chc¹ postawiæ dzisiaj na „projekt nadzieja" i którzy zastanawiaj¹ siê nad perspektyw¹ jakiegoœ nowego ³adu po pandemii, nie powinni owego z³o¿onego charakteru spo³eczeñstwa straciæ z oczu. Rz¹dz¹cy mog¹ bowiem zaprojektowaæ najró¿niejsze programy, traktuj¹c je jako konieczne bodŸce dla przysz³ego rozwoju, jednak w znacznym stopniu ich sukces zale¿eæ bêdzie od tego, jakie bêdzie „morale" spo³eczeñstwa w momencie faktycznego wychodzenia z pandemii.

Autor jest profesorem Collegium Civitas

Football news:

Stories from Naguchev: how a loan was taken in his name, how Utkin wanted to give Roma's salary to the caretaker, how Bilan banned a gay scene with a Mexican
Pochettino on Mbappe: I will fight as hard as I can to keep him. PSG wants to keep both him and Neymar
Coach of Slavia pro ban Kudely: He was punished without having proof. I can't believe it. This precedent will play a huge role in the future
Barcelona offered Messi a contract with a salary less than now. It will grow when the crisis passes (RAC1)
Meet the chief of Leipzig: he was involved in athletics, worked at Puma and was an agent of Rangnik
Solskjaer on the Champions League semi-finalists: When you see how well Manchester United played against them, you know that we are not a million miles behind
Foden stopped working with the company that tweeted about Mbappe. The firm said that all posts are coordinated with clients