Poland

Produkty rolne – koniec z przewagą kontraktową w handlu

FIRMA Biznes

Produkty rolne - rz¹d chce unormowaæ handel nimi.

Rz¹d bierze siê za handel produktami rolnymi i spo¿ywczymi. ród³o: Adobe Stock

Rz¹d przygotowa³ now¹ wizjê handlu produktami rolnymi. Proponuje nowe narzêdzia, które skutecznie maj¹ zablokowaæ praktyki nieuczciwie wykorzystuj¹ce przewagê kontraktow¹ przez nabywców produktów rolnych i spo¿ywczych lub dostawców tych produktów.

Rz¹d przygotowa³ projekt ustawy o przeciwdzia³aniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spo¿ywczymi. Ma on na celu wdro¿enie do krajowego porz¹dku prawnego dyrektywê Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach miêdzy przedsiêbiorcami w ³añcuchu dostaw produktów rolnych i spo¿ywczych. Zast¹pi ona obowi¹zuj¹c¹ ustawê o takiej samej nazwie. Projektowana ustawa dotyczy:

Pañstwa cz³onkowskie musz¹ opublikowaæ i przyj¹æ krajowe przepisy wprowadzaj¹ce dyrektywê do 1 maja 2021 r., a ich obowi¹zywanie ma siê rozpocz¹æ najpóŸniej 1 listopada 2021 r.

Produkty rolne – jakie bêd¹ nowoœci?

W projekcie ustawy przewidziano wiele zmian. Wœród nich s¹ nowe definicje, co w praktyce znaczy zmianê zakresów podmiotowych, jak i przedmiotowych. I tak rozszerzono definicjê produktów rolnych i spo¿ywczych. Projekt stanowi, ¿e s¹ to produkty wymienione w za³¹czniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a tak¿e produkty niewymienione w tym za³¹czniku, ale przetworzone z przeznaczeniem do spo¿ycia z wykorzystaniem produktów wymienionych w tym za³¹czniku. W praktyce znaczy to, ¿e nowa definicja obejmuje m.in.: pasze, zwierzêta ¿ywe, nasiona i owoce oleiste bêd¹ce przedmiotem produkcji rolników.

Nowa definicjê przyjêto tak¿e dla nabywcy, którym wed³ug projektu jest przedsiêbiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 4 ustawy z 11 wrzeœnia 2019 r. – Prawo zamówieñ publicznych, który bezpoœrednio lub poœrednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spo¿ywcze.

Inaczej zdefiniowano nieuczciwe praktyki. W projekcie w sumie jest ich wymienionych 17, gdzie 11 praktyk jest bezwzglêdnie zakazanych, a 6 praktyk jest dozwolonych pod warunkiem, ¿e zosta³y one wprost wymienione w umowie pomiêdzy stronami (nabywc¹ i dostawc¹ produktów) i uznane przez obie strony za dozwolone.

Praktyki bezwzglêdnie zakazane

W myœl art. 8 ust. 1 projektu ustawy praktyki bezwzglêdnie zakazane to:

  • Dokonanie przez nabywcê zap³aty dostawcy po terminie, po 30 dniach, od uzgodnionego okresu zakoñczenia dostaw, lub od dnia ustalenia kwoty do zap³aty za ten okres dostarczania produktów, albo od dnia, w którym produkty rolne lub spo¿ywcze zosta³y dostarczone.
  • Anulowanie przez nabywcê zamówienia przed up³ywem 30 dni przed przewidywanym terminem dostarczenia produktów rolnych lub spo¿ywczych, które ze wzglêdu na swoj¹ naturê lub w³aœciwoœci s¹ produktami ³atwo psuj¹cymi siê i nie nadaj¹ siê do spo¿ycia lub przetworzenia przed up³ywem 30 dni od ich zebrania, wyprodukowania lub przetworzenia.
  • Jednostronna zmiana przez nabywcê warunków umowy w zakresie czêstotliwoœci, sposobu realizacji, miejsca, terminu lub wielkoœci dostarczania produktów rolnych lub spo¿ywczych lub pojedynczego dostarczenia produktów rolnych lub spo¿ywczych, standardów jakoœci produktów rolnych lub spo¿ywczych, warunków p³atnoœci lub cen, lub w odniesieniu do œwiadczenia us³ug oraz wykonywania czynnoœci.
  • Obni¿anie nale¿noœci z tytu³u dostarczenia produktów rolnych lub spo¿ywczych po ich przyjêciu przez nabywcê w ca³oœci albo w umówionej czêœci, w szczególnoœci na skutek ¿¹dania udzielenia rabatu.
  • Ustalanie terminów zap³aty za dostarczone produkty rolne lub spo¿ywcze z naruszeniem przepisów ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdzia³aniu nadmiernym opóŸnieniom w transakcjach handlowych.
  • ¯¹danie przez nabywcê od dostawcy p³atnoœci niezwi¹zanych ze sprzeda¿¹ produktów rolnych lub spo¿ywczych.
  • ¯¹danie przez nabywcê od dostawcy zap³aty za pogorszenie siê stanu lub utratê produktów rolnych lub spo¿ywczych, do których dosz³o w obiektach nabywcy lub po przejœciu w³asnoœci produktów na nabywcê z przyczyn niezawinionych przez dostawcê.
  • Odmowa przez nabywcê pisemnego potwierdzenia warunków umowy obowi¹zuj¹cych miêdzy nabywc¹ a dostawc¹, o których pisemne potwierdzenie zwróci³ siê dostawca, chyba ¿e umowa dotyczy produktów, które maj¹ byæ dostarczone przez cz³onka wskazanego w ustawie jednego z podmiotów.
  • Bezprawne pozyskiwanie, wykorzystywanie lub ujawnianie przez nabywcê tajemnic przedsiêbiorstwa dostawcy w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
  • Gro¿enie podjêciem handlowych dzia³añ odwetowych lub podejmowanie takich dzia³añ przeciwko dostawcy, je¿eli ten korzysta z praw przys³uguj¹cych mu na mocy umowy lub przepisów prawa.
  • ¯¹danie od dostawcy rekompensaty kosztów rozpatrzenia skarg konsumentów zwi¹zanych ze sprzeda¿¹ produktów rolnych lub spo¿ywczych dostawcy, dotycz¹cych przypadków, które wyst¹pi³y mimo braku winy ze strony dostawcy.

Ponadto, projekt ustawy na nowo okreœla czym jest znacz¹ca dysproporcja w potencjale ekonomicznym, w przypadku praktyk nieuczciwie wykorzystuj¹cych przewagê kontraktow¹, stosowanych przez nabywcê wzglêdem dostawcy i odwrotnie.

W ustawie przewidziano procedurê dobrowolnego poddania siê karze pieniê¿nej. W przypadku wyra¿enia zgody przez stronê do dobrowolne poddanie siê karze, jej wysokoœæ mo¿e byæ obni¿ona nie wiêcej ni¿ o 50 proc. w stosunku do kary, jaka zosta³aby na³o¿ona, gdyby strona nie podda³a siê dobrowolnie karze.

Produkty rolne – organ w³aœciwy dla nieuczciwych praktyk

Zgodnie z projektem organem w³aœciwym w sprawach zwi¹zanych z praktykami nieuczciwie wykorzystuj¹cych przewagê kontraktow¹ bêdzie – tak jak obecnie – prezes Urzêdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Mo¿e on zleciæ Inspekcji Handlowej (IH) przeprowadzenie kontroli lub realizacjê innych zadañ nale¿¹cych do zakresu jego dzia³ania w sprawach praktyk nieuczciwie wykorzystuj¹cych przewagê kontraktow¹.

Projektodawca czyli minister rolnictwa i rozwoju wsi, podkreœli³, ¿e choæ tego rodzaju praktyka dotyczy stosunków cywilnoprawnych, to w projekcie ustawy zastrzeg³ dla prezesa UOKiK kontrolê z urzêdu. W projekcie wiêc zapisano, ¿e postêpowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystuj¹cych przewagê kontraktow¹ wszczyna siê z urzêdu, które mo¿e byæ poprzedzone postêpowaniem wyjaœniaj¹cym.

Ponadto, w projekcie zapisano, ¿e prezes UOKiK, je¿eli uzna, ¿e przemawia za tym interes publiczny, przedstawia s¹dowi istotny dla sprawy pogl¹d w sprawach dotycz¹cych stosowania praktyk mog¹cych stanowiæ nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej przez dostawców wobec nabywców lub przez nabywców wobec dostawców.

Jak z³o¿yæ skargê?

Projekt jasno stanowi, ¿e ka¿dy mo¿e zg³osiæ prezesowi UOKiK pisemnie lub elektronicznie (na elektroniczn¹ skrzynkê podawcz¹ UOKiK) zawiadomienie dotycz¹ce podejrzenia stosowania praktyk nieuczciwie wykorzystuj¹cych przewagê kontraktow¹.

Jednoczeœnie w projekcie ustawy zapisano, ¿e dane identyfikuj¹ce zg³aszaj¹cego zawiadomienie, dostawcy lub nabywcy, dotkniêtego praktyk¹ nieuczciwie wykorzystuj¹c¹ przewagê kontraktow¹ oraz wszelkie informacje, których ujawnienie bêdzie szkodliwe dla interesu zg³aszaj¹cego zawiadomienie, dostawcy lub nabywcy, nie podlegaj¹ ujawnieniu stronom postêpowania na ¿adnym jego etapie.

Postêpowanie w sprawie praktyki nieuczciwie wykorzystuj¹cej przewagê kontraktow¹ albo zostaje przeprowadzone i koñczy siê wyci¹gniêciem sankcji przewidzianych w ustawie albo zostaje umorzone.

Projekt przewiduje paletê kar, jakie mo¿e na³o¿yæ w drodze decyzji prezes Urzêdu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. G³ówna kara pieniê¿na mo¿e byæ w wysokoœci nie wiêkszej ni¿ 3 proc. obrotu osi¹gniêtego w roku obrotowym poprzedzaj¹cym rok wszczêcia postêpowania w sprawie na³o¿enia kary, je¿eli dostawca albo nabywca, choæby nieumyœlnie, dopuœci³ siê naruszenia zakazów okreœlonych w ustawie.

Football news:

Lingard scored 8 goals in the Premier League season, repeating his personal best
Antonio Conte: Inter have grown a lot in all aspects in two seasons
Vazquez will miss the rest of Real Madrid's season. He has a sprained cruciate ligament
Mesut Ozil: Real Madrid are the favourites for the La Liga title. Benzema - the best striker of the championship
Bixant Lizarazu: Benzema is one of the best players in the history of French football
A cautious line-up hurt Barca in the first half and forced them to go all-in. Second half = fun
Messi does not score against Real Madrid after Ronaldo's departure to Juve. In the last clasico before the transfer, both scored