Poland

Prezes Grupy Lotos: Nie upadniemy jak inne rafinerie

Wywiady

 Pawe³ Jan Majewski, prezes Grupy Lotos

materia³y prasowe

Popyt na benzyny odbudowuje siê szybko. Mamy rynek importera – mówi Pawe³ Jan Majewski, prezes Grupy Lotos.

Jak pandemia wp³ynê³a na bran¿ê naftow¹?

Bardzo dobrze to widaæ w wynikach i notowaniach, niestety. Nie tylko naszej spó³ki, ale te¿ szeregu firm z bran¿y rafineryjnej notowanych na gie³dach europejskich i nie tylko. Koniunktura gospodarcza, któr¹ obserwowaliœmy na pocz¹tku pandemii, uderzy³a mocno przede wszystkim w segment wydobywczy. Mieliœmy do czynienia z bardzo niskimi cenami surowców, a w ostatnich miesi¹cach sytuacja pod tym wzglêdem poprawi³a siê w niewielkim stopniu. Nieco lepiej radzi sobie segment rafineryjny, jednak tutaj równie¿ mamy spadek popytu na produkty paliwowe, jakiego nie notowaliœmy od dziesiêcioleci – jest szacowany na ok. 10 proc. rok do roku. Przypomnê, ¿e podczas kryzysu sprzed 11 lat mieliœmy do czynienia z 1-proc. spadkiem. W konsekwencji osi¹gane mar¿e s¹ bardzo niskie, a wszystkie spó³ki rafineryjne s¹ poddawane niezwykle trudnej próbie. Na rynku panuje przekonanie, ¿e czêœæ rafinerii europejskich nie sprosta tej sytuacji i bêdziemy mieæ do czynienia z potencjalnymi upad³oœciami, likwidacj¹ nawet dziesiêciu rafinerii w ci¹gu najbli¿szych kilku lat.

Czy Grupa Lotos przetrwa?

Z pewnoœci¹ przetrwa. Weszliœmy w globalny kryzys ze stabilnym bilansem i bardzo niskim poziomem zad³u¿enia. W wyniku inwestycji z kilku ostatnich lat mamy bardzo nowoczesn¹ rafineriê, zapewniaj¹c¹ du¿¹ elastycznoœæ i po stronie surowcowej, i po stronie produktowej. Tote¿ jesteœmy w nieco lepszej sytuacji ni¿ rafinerie w krajach oœciennych. W pierwszym pó³roczu dzia³aliœmy na 98 proc. naszych zdolnoœci przerobowych, podczas gdy konkurencyjne spó³ki musia³y obni¿yæ produkcjê o przesz³o 30 proc. W pewnych aspektach nasza rafineria radzi³a sobie rekordowo dobrze, w sierpniu wyprodukowaliœmy blisko 540 tys. ton oleju napêdowego, to jest najwy¿szy wynik w historii.

Czy niska mar¿a zniweczy te rekordy?

Staramy siê maksymalizowaæ mar¿ê przez efekt skali, choæ wci¹¿ jest ona du¿o ni¿sza ni¿ zak³adana. Przy czym Grupa Lotos prowadzi bardzo g³êboki przerób ropy – w wyniku inwestycji o kilkanaœcie procent podnieœliœmy wielkoœæ produktów wysokomar¿owych uzyskiwanych z ka¿dej bary³ki. Czyli znowu: na tle pozosta³ych rafinerii europejskich wypadamy dobrze, mamy mar¿ê dodatni¹. W tych warunkach to sukces.

Jak bêdzie odbudowywa³ siê popyt? Z którymi produktami wi¹¿e pan najwiêksze nadzieje?

Na szczêœcie w sferze produktów z historycznie wysok¹ mar¿¹, czyli benzyn, popyt odbudowuje siê dosyæ szybko. Mamy nawet w tej chwili do czynienia z rynkiem importera. W momencie kiedy poprawi¹ siê notowania cen produktów ropopochodnych, odbicie w wynikach bêdzie zauwa¿alne. Co wiêcej, wierzê, ¿e poczynione przez nas inwestycje przynios¹ oczekiwan¹ stopê zwrotu.

Jak to siê zamyka w wynikach finansowych Grupy Lotos?

Strata na wyniku netto za pierwsze pó³rocze wynios³a 1,4 mld z³, rok wczeœniej mieliœmy zysk blisko 700 mln z³. Ale analiza kondycji finansowej firmy nie mo¿e siê ograniczaæ do zysku netto, w naszej bran¿y kluczowym parametrem jest wynik EBITDA LIFO [EBITDA plus wycena zapasów – red.] skorygowany o zdarzenia jednorazowe. Za pierwsze pó³rocze równie¿ jest on ni¿szy ni¿ zesz³oroczny o blisko 50 proc., ale ma wartoœæ dodatni¹ i to w warunkach bardzo d³ugiej niekorzystnej passy rynkowej. Oprócz tego o naszej kondycji finansowej œwiadcz¹ dobre przep³ywy operacyjne mimo s³abego makro. Stan œrodków pieniê¿nych na koniec pierwszego pó³rocza przekroczy³ 2,3 mld z³. To poziom, który daje nam poczucie bezpieczeñstwa.

Rozmawiamy, jakby Grupa Lotos mia³a d³ugo funkcjonowaæ jako samodzielna spó³ka. Tak nie jest, wkrótce firma zostanie przejêta przez PKN Orlen. Czy w tych trudnych okolicznoœciach fuzja to dobry pomys³?

Myœlê, ¿e mo¿na przyj¹æ nastêpuj¹c¹ perspektywê: szczyt popytu na paliwa na œwiecie mamy ju¿ za sob¹. Bran¿a rafineryjna musi siê albo pogodziæ z tym, ¿e jest bran¿¹ schy³kow¹, albo stawiaæ na rozwój nowych technologii, paliw alternatywnych, dywersyfikacjê. W tej chwili Grupa Lotos to dzia³alnoœæ stricte rafineryjna. Przejêcie, jeœli do niego dojdzie, umo¿liwi nam wejœcie do silnej, zdywersyfikowanej grupy, w której jest ju¿ Energa, byæ mo¿e znajdzie siê te¿ PGNiG. W takiej sytuacji multienergetycznoœæ, o której mówi PKN Orlen, jest zupe³nie realna i da nam pewnego rodzaju bezpieczeñstwo, a tak¿e mo¿liwoœæ szerszej skali inwestowania choæby we wspomniane paliwa alternatywne. Poszczególne spó³ki przestan¹ siê dublowaæ w pracach na poziomie badawczo-rozwojowym i na poziomie komercjalizacji produkcji. Ja oceniam ca³y ten proces jako korzystny z punktu widzenia interesów wszystkich akcjonariuszy, w tym wiod¹cego akcjonariusza, jakim jest Skarb Pañstwa, ale tak¿e z punktu widzenia samej Grupy Lotos.

Na jakim etapie jest proces przejêcia?

Jesteœmy po decyzji Komisji Europejskiej, a w sierpniu podpisaliœmy trójstronne porozumienie ze Skarbem Pañstwa i z PKN Orlen, które daje nam mo¿liwoœæ dzia³ania w tym procesie. Teraz jesteœmy na etapie wy³aniania doradców i rozpoczêcia negocjacji z potencjalnymi nabywcami tych aktywów rafineryjnych, które musz¹ byæ zbyte w ramach realizacji decyzji Komisji. Za wczeœnie jest teraz mówiæ o potencjalnych oferentach czy o samej strukturze transakcji. Na ca³y proces negocjacyjny mamy jeszcze dziewiêæ miesiêcy, potem kolejne szeœæ na przejêcie przez PKN Orlen, czyli musimy tutaj dzia³aæ intensywnie. Natomiast do czasu finalizacji transakcji pozostajemy konkurentami. Trzeba bowiem pamiêtaæ, ¿e nikt nas na razie nie zwolni³ z obowi¹zku prowadzenia biznesu niezale¿nej spó³ki.

Grupa Lotos zgodnie z decyzj¹ Komisji musi sprzedaæ 30 proc. udzia³ów w dzia³alnoœci rafineryjnej i du¿¹ czêœæ stacji benzynowych. Nie boli to pana?

Oczywiœcie, ¿e korzystniej by³oby zachowaæ ca³oœæ aktywów i móc siê po³¹czyæ, maj¹c ca³oœæ biznesu. Ale w myœl przepisów dotycz¹cych koncentracji by³by to œwiat zbyt idealny dla du¿ych graczy. Trzeba te¿ pamiêtaæ o transformacji energetycznej – aktywa, których mamy siê pozbyæ, s¹ zwi¹zane z paliwami tradycyjnymi. W perspektywie dekad bêdziemy mieli zmniejszanie popytu na te paliwa i odchodzenie od nich na rzecz paliw alternatywnych. To w nie musimy inwestowaæ pieni¹dze, tak¿e te pochodz¹ce ze sprzeda¿y czêœci aktywów.

Jak na to patrz¹ akcjonariusze mniejszoœciowi?

Widzimy, ¿e od kilku miesiêcy gie³dowy kurs akcji Grupy Lotos znajduje siê pod presj¹ poda¿y. Byæ mo¿e w jakimœ stopniu odzwierciedla to emocje zwi¹zane z procesem transakcji. Musimy jednak pamiêtaæ o wyj¹tkowo trudnych warunkach otoczenia dla dzia³alnoœci w naszej bran¿y, mocne spadki rynkowych wycen nie omijaj¹ tak¿e innych firm z bran¿y rafineryjnej. Kiedy koniunktura by³a sprzyjaj¹ca, jeszcze nieca³y rok temu, nasze notowania osi¹ga³y historyczne maksima. To pokazuje, ¿e strategia Grupy Lotos znajdowa³a uznanie w oczach inwestorów. Teraz jesteœmy w koniunkturalnym do³ku i to siê odbija na notowaniach. Do tego dochodz¹ oczywiœcie pojawiaj¹ce siê w przestrzeni publicznej oceny warunków przejêcia Grupy Lotos przez PKN Orlen, które s¹ przedwczesne i niepoparte ¿adnymi faktami. Ten proces bêdzie trwa³ doœæ d³ugo. W samym otoczeniu, w bran¿y, mo¿e siê w tym czasie bardzo du¿o zmieniæ, co mo¿e wp³yn¹æ na wycenê akcji i kursy gie³dowe.

Co z powodu przejêcia Lotosu straci Trójmiasto?

W mojej ocenie nic nie straci. Rafineria dalej bêdzie w Gdañsku, nikt jej nie przeniesie. To jest du¿y zak³ad pracy na Pomorzu, który p³aci tutaj podatki, tutaj zostanie i tutaj bêdzie zatrudnia³ pracowników. Aktywnoœæ na polu sponsoringu czy CSR równie¿ bêdzie utrzymywana. Tak te¿ deklaruje PKN Orlen.

Jaka bêdzie rola Grupy w ramach ewentualnego koncernu multienergetycznego?

Bêdziemy mieli do czynienia z sytuacj¹, kiedy nowy koncern zwiêkszy swoje mo¿liwoœci w zakresie dotychczasowej produkcji. I tutaj zasadnicz¹ rolê bêdzie odgrywaæ nasze nadmorskie po³o¿enie – to jest przewaga Grupy Lotos. Dotyczy to tak¿e przysz³ych mo¿liwoœci, na przyk³ad sprowadzania LNG. Kolejna rzecz – nasze zaawansowanie jako Grupy Lotos w pracach zwi¹zanych z rozwojem paliw alternatywnych, przede wszystkim wodoru. Prace nad wodorem prowadz¹ te¿ inne spó³ki, w pewnym momencie trzeba bêdzie te przedsiêwziêcia po³¹czyæ, ¿eby uzyskaæ efekt skali i nie marnotrawiæ œrodków. Mam nadziejê, ¿e centrum kompetencyjne dotycz¹ce wodoru mog³oby siê znaleŸæ w³aœnie w Gdañsku.

Czy jest pan w stanie podaæ choæby przybli¿ony terminarz odchodzenia od paliw tradycyjnych na rzecz alternatywnych?

To bardzo trudne. Mamy pandemiê, która przetasuje sytuacjê gospodarcz¹, lecz nie wiemy jeszcze w jaki sposób. Trend jest jednak jasny – w ci¹gu kilkudziesiêciu lat polska gospodarka ma staæ siê gospodark¹ zeroemisyjn¹. Jest jeszcze jeden czynnik, który powoduje, ¿e ciê¿ko mi o tym dyskutowaæ. Nadchodz¹ce po³¹czenie z PKN Orlen bêdzie wymaga³o wypracowania nowej strategii dla Grupy Lotos, uwzglêdniaj¹cej nasz¹ przynale¿noœæ do nowej grupy kapita³owej.

Czy Lotos docelowo stanie siê oddzia³em PKN Orlen? Jak bêdzie wygl¹da³a kwestia waszej podmiotowoœci?

Podmiotowoœæ to szerokie pojêcie. Natomiast trzeba pamiêtaæ, ¿e w pierwszym kroku zamiarem PKN Orlen jest stanie siê wiod¹cym akcjonariuszem Grupy. Dopiero potem, w perspektywie wielu lat, mo¿na sobie wyobraziæ scenariusz, ¿e Grupa Lotos przestanie istnieæ jako osobna spó³ka. Chcia³bym jednak podkreœliæ, ¿e to bêd¹ decyzje Orlenu, który zgodnie z zapowiedzian¹ strategi¹ buduje potê¿n¹ grupê mulitienergetyczn¹.

Ciê¿ko wyrokowaæ w tej chwili. W du¿ej mierze zale¿y to od tego, czy bêdziemy mieli do czynienia z kontynuacj¹ tego trendu odbicia, który zaznaczy³ siê w drugim pó³roczu, czy jednak druga fala epidemii bardzo mocno wp³ynie na gospodarkê.

Bêdziecie liczyæ straty?

Jak wspomnia³em, liczymy na odbicie, na to, ¿e lepsze drugie pó³rocze zrekompensuje nam przynajmniej czêœciowo wyniki z pierwszego. Zobaczymy. W I pó³roczu nasze straty mia³y charakter czysto ksiêgowy, z operacyjnej perspektywy mieliœmy do czynienia z zyskami, tylko du¿o ni¿szymi, czego nie mo¿na by³o unikn¹æ w przypadku tak trudnego makrootoczenia.

Pawe³ Jan Majewski – absolwent Wydzia³u Prawa i Administracji UJ oraz studiów podyplomowych Executive MBA w Wy¿szej Szkole Mened¿erskiej w Warszawie. Zajmowa³ kierownicze stanowiska m.in. w spó³ce Petrolot (obecnie Orlen Aviation) oraz w PGNiG Termika. Od lutego 2020 r. prezes Grupy Lotos.

Football news:

Holand continues to insist that he is a monster. Fastest in the history of the Champions League scored 15 goals (and added 16)
Koeman on the victory over Dynamo Kyiv: We achieved our goal-we reached the playoffs
Solskjaer on 4:1 with Istanbul: Manchester United played intensely, enjoyed the match. We want to be 1st in the group
Forward Ferencvaros Troll Cristiano: celebrated a goal in his style. Ronaldo responded with a goal and a very angry look
Morata scored 5 goals in 4 games in the Champions League for Juve. His best result is 5 in 12 games in the 2014-15 season
Holand has scored 15 goals in the Champions League the fastest. 7 games better than the record
Ludicrous omission of the Champions League match: the Brugge forward did not want to transfer to the bus, and he was kicked out