Poland

PPK będą pozywać za niespłacone wypłaty na wkład własny?

MP Finanse domowe

PPK a wyp³aty na wk³ad w³asny

Shutterstock

Ustawa o PPK zak³ada mo¿liwoœæ wyp³aty œrodków przez uczestnika w celu pokrycia wk³adu w³asnego. Uczestnik jest zobowi¹zany zwróciæ œrodki a je¿eli tego nie uczyni zap³aci podatek.

Czy instytucja finansowa powinna jednak dochodziæ przymusowo zwrotu tych œrodków – jak sugeruj¹ zagadnienia przygotowane przez portal mojeppk.pl?

Wyp³ata œrodków z PPK na pokrycie wk³adu w³asnego s³u¿y sfinansowaniu czêœci¹ w³asnego kapita³u zakupu nieruchomoœci. Ustawa o pracowniczych planach kapita³owych zak³ada, ¿e z wnioskiem o wyp³atê mo¿na zg³osiæ siê uczestnik przed 45. rokiem ¿ycia. Ogranicza to znacz¹co atrakcyjnoœæ rozwi¹zania przy PPK, w którym wartoœæ oszczêdnoœæ roœnie z biegiem lat oraz regularnych wp³at. Takie rozwi¹zanie jest jednak logiczn¹ konsekwencj¹ przyjêtego przez ustawodawcê modelu, w którym wyp³ata œrodków na wk³ad w³asny nie jest faktyczn¹ wyp³at¹, ale form¹ „po¿yczki”. Cudzys³ów jest tutaj adekwatny, gdy¿ kwestia kwalifikacji takiej czynnoœci jest … problematyczna. Z jednej strony uczestnik dokonuj¹c wyp³aty zawiera umowê z instytucj¹ finansow¹, wobec której zobowi¹zuje siê zwróciæ œrodki (art. 98 ust. 1 ustawy o PPK).

Z drugiej strony to nie jest kapita³ instytucji finansowej. Ekonomiczne s¹ to œrodki zgromadzone przez samego uczestnika. W tym kontekœcie zatem jest to po¿yczka od samego siebie. Zwrot takiej po¿yczki do funduszu PPK powinien nast¹piæ miêdzy 5 a 15 rokiem od daty wyp³aty, co oznacza ¿e uczestnik mo¿e zakoñczyæ okres „sp³acania” sobie œrodków na rachunek PPK wraz z osi¹gniêciem 60. roku ¿ycia, a zatem do momentu, od którego bêdzie móg³ te œrodki wyp³aciæ bez konsekwencji podatkowych.

Podatek w przypadku nieterminowej sp³aty œrodków przez uczestnika

Ustawa o PPK milczy w kwestii szczegó³ów w przypadku nieterminowej sp³aty œrodków. Pewne jest, ¿e brak terminowej sp³aty zaistniej¹ skutki podatkowej dla uczestnika – koniecznoœæ zap³aty podatku od zysków kapita³owych. Art. 30a ust. 1 pkt. 11a) PDOF przewiduje zrycza³towany 19% podatek od dochodu uczestnika PPK, w zakresie „w jakim uczestnik nie dokona³ zwrotu wyp³aconych œrodków w terminie wynikaj¹cym z umowy zawartej z wybran¹ instytucj¹ finansow¹”. Treœæ przepis (wsparta tak¿e art. 30a ust. 12 PDOF) wskazuje, ¿e chodzi o kwoty, które nie zosta³y sp³acone w terminie okreœlony w umowie. Zak³adaj¹c, ¿e uczestnik i instytucja finansowa przyjêli ratalny harmonogram sp³at, to zobowi¹zanie podatkowe bêdzie powsta³o co do danej czêœci wyp³aconych œrodków tj. w zakresie w jakim up³yn¹³ termin ich ponownej wp³at. W praktyce takie rozwi¹zanie bêdzie komplikowaæ rozliczenie podatkowe, a tak¿e mo¿e siê zdarzyæ sytuacja, w której dla czêœci kwot (sp³aconych w terminie) zobowi¹zanie podatkowe nie powstanie.

Czy instytucja finansowa mo¿e pozwaæ uczestnika?

W¹tpliwoœci wywo³uje kwestia mo¿liwego przymusowego dochodzenia sp³at przez instytucjê finansow¹. Czy funduszu PPK powinien pozywaæ swoich uczestników i przed s¹dem domagaæ siê wp³acenia œrodków do funduszu? W zagadnieniach prawnych przygotowanych przez oficjalny portal mojeppk.pl mo¿na znaleŸæ stwierdzenie, ¿e instytucja finansowa powinna „monitorowaæ sp³aty rat oraz jest zobowi¹zania do podejmowania dzia³añ maj¹cych na celu dochodzenie zwrotu przez uczestnika wyp³aconych œrodków”.

Takie stanowisko jest kontrowersyjne. Po pierwsze – patrz¹c od strony cywilnoprawnego podzia³u uprawnieñ i obowi¹zków, zobowi¹zanie (do sp³aty) spoczywa po stronie uczestnika. Z niewykonaniem tego obowi¹zku wi¹¿¹ siê konsekwencje podatkowe. Instytucja finansowa jest wierzycielem, a zatem ma uprawnienie umo¿liwiaj¹ce dochodzenie wykonania zobowi¹zania. Stwierdzenie, ¿e instytucja finansowa jest zobowi¹zana – tj. ma obowi¹zek podj¹æ dzia³ania, nie ma ¿adnej podstawy. Wobec kogo mia³oby istnieæ zobowi¹zanie do przymusowego dochodzenia zwrotu œrodków? Wobec d³u¿nika (uczestnika)?

Id¹c dalej za tym stanowiskiem oznaczaæ ono mo¿e, ¿e instytucja finansowa jako wierzyciel musi dochodziæ spe³nienia œwiadczenia, a zatem dochodziæ przymusowego przekazania œrodków przez uczestnika z powrotem na PPK. Takie podejœcie nie ma ekonomicznego sensu. Œrodki na rachunku PPK s¹ w³asnoœci¹ uczestnika zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o PPK, zaœ samo uczestnictwo w PPK ma dobrowolny charakter (art. 23 ust. 1 ustawy). By³by to w zasadzie jedyny znany ustawie przypadek, w którym mo¿na by³oby zmusiæ uczestnika do powierzenia swoich œrodków do PPK. Co wiêcej, takie dzia³anie wydaje siê nieracjonalne, skoro z ka¿d¹ chwil¹ uczestnik móg³by powierzone wycofaæ poprzez dyspozycjê zwrotu. Tak¿e te, które s¹d w wyroku mia³by nakazaæ mu wp³aciæ.

Dobrowolny charakter PPK prowadzi zatem do zgo³a odmiennego wniosku. W przypadku nieterminowej sp³aty instytucja finansowa nie mo¿e zmusiæ uczestnika PPK do ponownego powierzenia swoich œrodków, co oczywiœcie nie przeczy mo¿liwoœci dochodzenia odszkodowania za powsta³e w tej sposób szkody (utracone wynagrodzenie).

Czy spóŸniona sp³ata œrodków pozwoli unikn¹æ podatku?

Wydaje siê, ¿e tak¿e ustawodawca zasugerowa³ takie w³aœnie stanowisko poprzez okreœlenie konsekwencji podatkowych nieterminowej sp³aty. Podlegaj¹cy opodatkowaniu dochód uczestnika – zgodnie z art. 30a ust. 12 PDOF – powstaje nastêpnego dnia po up³ywie terminu. Konsekwencji podatkowych nie cofa zatem tak¿e spóŸniona sp³ata.

Gdyby przyj¹æ, ¿e mimo to uczestnik mia³by sp³aciæ œrodki na swój rachunek PPK dosz³oby do sytuacji, w której jego œrodki PPK bêd¹ i tak opodatkowane podatkiem od zysków kapita³owych. Taka sytuacja rodzi³aby zatem pytania czy np. w przypadku ich póŸniejszego zwrotu powstawa³oby podwójne opodatkowanie (zwrot tak¿e jest opodatkowany).

Football news:

Cavani's goal to Tottenham was cancelled out after VAR due to McTominay's go-ahead
Lingard scored 8 goals in the Premier League season, repeating his personal best
Antonio Conte: Inter have grown a lot in all aspects in two seasons
Vazquez will miss the rest of Real Madrid's season. He has a sprained cruciate ligament
Mesut Ozil: Real Madrid are the favourites for the La Liga title. Benzema - the best striker of the championship
Bixant Lizarazu: Benzema is one of the best players in the history of French football
A cautious line-up hurt Barca in the first half and forced them to go all-in. Second half = fun