Poland

Pozwy dużo droższe niż ugody z frankowiczami

Adobe Stock

Komisja Nadzoru Finansowego szacuje, ¿e koszt rozwi¹zania problemu frankowego mo¿e wynieœæ od „zaledwie" 35 mld z³ do przesz³o 230 mld z³.

Z przeprowadzonej przez Urz¹d KNF analizy wynika, ¿e „najtañszy" dla banków by³by wariant zaproponowanych przez przewodnicz¹cego KNF ugód z frankowiczami.

Ugoda du¿o prostsza

Pomys³ nadzoru polega na zawarciu przez banki ugód i przekonwertowaniu hipotek frankowych na z³otowe i rozliczeniu ich tak, jakby od pocz¹tku by³y kredytami w z³otych ze stawk¹ WIBOR i takimi mar¿ami, jakie stosowano w czasach udzielania tych kredytów. Koszt konwersji na takich zasadach szacowany jest przez nadzór na 35 mld z³. Za³o¿ono, ¿e ugodami objêto by wszystkie czynne kredyty.

KNF zwraca uwagê, ¿e porozumienia nios¹ wiele korzyœci dla banku, takich jak brak antagonizowania relacji z klientami, zmniejszenie wymogów kapita³owych, zmniejszenie ryzyka prawnego i unikniêcie drogi s¹dowej i kosztów obs³ugi prawnej. Z kolei korzyœæ dla klientów to spadek nominalnego zad³u¿enia, wyeliminowanie ryzyka kursowego i zmniejszenie relacji d³ugu do wartoœci nieruchomoœci. A tak¿e brak koniecznoœci sk³adania pozwu s¹dowego.

Jednak korzyœci finansowe dla klientów z ugód by³yby mniejsze ni¿ te, po jakie mogliby siêgn¹æ w s¹dzie. Wed³ug UKNF wariant najbardziej korzystny dla frankowiczów i najbardziej bolesny dla banków kosztowa³by sektor 234 mld z³. To koszt uniewa¿nienia wszystkich frankowych kredytów (tak¿e ju¿ sp³aconych) przy za³o¿eniu, ¿e banki musia³yby zwróciæ klientom wszystkie pobrane raty, a ci nie musieliby bankom oddawaæ nawet kapita³u – ze wzglêdu na przedawnienie.

Uniewa¿nienie umów w wariancie ze zwrotem kapita³u przez klientów, ale bez op³aty za korzystanie z niego, to 102 mld z³ kosztów. Z kolei uniewa¿nienie ze zwrotem kapita³u i zap³aceniem przez klientów za korzystanie z niego (w oparciu o stawkê WIBOR bez dodatkowej mar¿y) to koszt rzêdu 71 mld z³ – szacuje KNF.

W niektórych przypadkach (30 proc. korzystnych dla kredytobiorców wyroków) s¹dy orzekaj¹, ¿e umowa mo¿e byæ utrzymana, ale trzeba usun¹æ z niej klauzule niedozwolone i przeliczyæ kredyt na z³ote, utrzymuj¹c stawkê LIBOR jako oprocentowanie. To tzw. odfrankowienie, a jego koszt dla bran¿y, gdyby obj¹æ nim wszystkie umowy, wed³ug UKNF wyniós³by 79 mld z³.

Ostatni z mo¿liwych wariantów, najbardziej optymistyczny dla banków i najmniej korzystny dla klientów, to utrzymanie umów i zast¹pienia klauzul kursowych œrednim kursem NBP, czyli tzw. zwrot spreadów. Tu koszt dla sektora wynosi³by 6 mld z³. To rozwi¹zanie najmniej realne, nie znalaz³o siê w dokumencie UKNF ze scenariuszami i szacunkami kosztów, ale pierwsze pytanie skierowane do Izby Cywilnej S¹du Najwy¿szego w sprawach frankowych dotyczy w³aœnie tego, czy mo¿na niedozwolon¹ klauzulê zast¹piæ œrednim kursem NBP.

Koszt wci¹¿ nieznany

Zdaniem ekspertów szacunki UKNF nie s¹ zaskakuj¹ce, liczby te ju¿ s¹ znane. Specjaliœci pozytywnie oceniaj¹, ¿e oszacowania zosta³y przez nadzorcê przedstawione, bo zwiêksza to przewidywalnoœæ, gdy¿ mamy konkretne dane dotycz¹ce poszczególnych scenariuszy. Choæ nadal przedzia³ oczekiwanych kosztów pozostaje bardzo szeroki.

Trudno sobie wyobraziæ, aby dominowa³ jeden scenariusz z przedstawionych przez UKNF. Ugody s¹ dobrowolne: musz¹ siê zgodziæ nie tylko banki. Musz¹ to zrobiæ te¿ klienci i ten czynnik bêdzie kluczowy dla ostatecznego kosztu sektora wynikaj¹cego z rozwi¹zania problemu frankowego. Na sk³onnoœæ klientów do zawierania ugód wp³ynie to, jakie szanse bêd¹ mieli w s¹dach i ile bêd¹ mogli w nich ugraæ. O tym zaœ zdecydowaæ mo¿e Izba Cywilna S¹du Najwy¿szego, która 25 marca ma wydaæ uchwa³ê w sprawach frankowych. Jeœli orzeknie, ¿e po uniewa¿nieniu umów bankom nie nale¿y siê op³ata za korzystanie z kapita³u, zachêci to klientów do pozwów i zmniejszy atrakcyjnoœæ ugód.

Opinia dla „rzeczpospolitej"

£ukasz Jañczak, analityk, Ipopema Securities

Zak³adam, ¿e skrajne scenariusze mo¿na odrzuciæ: zastosowanie œredniego kursu NBP oraz uniewa¿nienie umów bez zwrotu kapita³u, które wywo³a³yby odpowiednio najni¿sze i najwy¿sze koszty dla sektora. Najbardziej prawdopodobne s¹ œrodkowe scenariusze i tu przedzia³ jest szeroki. Kluczowa bêdzie uchwa³a S¹du Najwy¿szego, szczególnie w zakresie tego, czy bankom nale¿y siê op³ata za korzystanie z kapita³u. Raczej niewielu zak³ada najgorszy dla bran¿y scenariusz, czyli uniewa¿nienie umowy i przedawnienie roszczeñ banków. Takie rozstrzygniêcie by³oby niekorzystne dla wycen banków. Z kolei lekko pozytywne mog³oby byæ stwierdzenie, ¿e po uniewa¿nieniu umowy bankom nale¿y siê op³ata za korzystanie z kapita³u.

Football news:

Barcelona is preparing a 2+1 contract for Messi. Laporta is looking for a way to sign the stars to convince Lionel of the club's competitiveness
The investment banker analyzed the typical financial mistakes of athletes. And modeled a safe accumulation plan
Guardiola on the reform of the Champions League: Everyone wants to improve quality, and UEFA strives for quantity. We need to ask them to increase the year to 400 days
Hazard has recovered from his injury and will be able to play with Betis. He has not been on the pitch for more than a month
Man City have announced the transfer of 17-year-old winger Fluminense Caiki. It was reported that he will pay 10.5 million pounds
Kudela will challenge the 10-match ban for the conflict with Kamara. Czech lawyers believe that there is no evidence of racism
Vacancy Editor-in-Chief of the Betting section