Poland

Pomóż gospodarce – uśmiechnij się

Ekonomia

Fotorzepa, Robert Gardziñski

Szczepionki ju¿ mamy, pora wiêc rozpocz¹æ pracê nad tym, co przyniesie popandemiczna przysz³oœæ – pisze ekonomista prawnik, absolwent Uniwersytetu Columbia w USA oraz LSE.

Powinniœmy zacz¹æ od zmiany mentalnoœci ukszta³towanej jeszcze w socjalizmie. W tym zw³aszcza nastawienia do drugiego cz³owieka, które przez podirytowanie obecn¹ sytuacj¹ zmieni³o siê na (jeszcze) bardziej wrogie.

Ka¿dy chyba wie, co mam na myœli. Zna to z autopsji, bo by³ œwiadkiem sytuacji z psem ogrodnika (czyt. osob¹, która wiêcej wysi³ku wk³ada w to, by inny mia³ gorzej, ni¿ w to, ¿eby poprawiæ w³asn¹ sytuacjê) w roli g³ównej, bo ma kolegê, który z premedytacj¹ nie da³ zarobiæ wspólnemu znajomemu, „¿eby mu za dobrze nie by³o", bo pad³ ofiar¹ nieprawdziwych, negatywnych komentarzy na temat swojej firmy w internecie, bo napiwek widzia³ tylko od wielkiego dzwonu, mimo ¿e ca³e ¿ycie wykonuje wymagaj¹c¹ du¿ej starannoœci us³ugê, bo – wreszcie – nie móg³ powiedzieæ wiêcej ni¿ dwóch zdañ o swoim sukcesie, bo rozmówca od razu zmienia³ temat albo ucina³ rozmowê, narzekaæ móg³ natomiast bez koñca...

Inny przyk³ad? Bardzo dobry poda³ kiedyœ Jan Fazlagiæ, pisz¹c: „na Pi¹tej Alei w Nowym Jorku s¹ setki ró¿nych banków, jest nawet bank koreañski, urugwajski i filipiñski. Nie ma banku polskiego, choæ w Stanach Zjednoczonych ¿yje 12 mln Polaków. Polacy wol¹ trzymaæ pieni¹dze w innych bankach. W ten sposób maj¹ pewnoœæ, ¿e inni Polacy nie zarabiaj¹ na nich pieniêdzy". Otó¿ to (nawet jeœli ostatnie zdanie jest co najmniej lekko przesadzone), w³aœnie o tego typu postawê mi chodzi.

Zawiœæ jest z³a

Rzecz jasna w ka¿dym kraju wymienione wy¿ej sytuacje maj¹ miejsce. Skromne doœwiadczenie podpowiada mi jednak, ¿e jest grupa pañstw, które w tej niechlubnej konkurencji przoduj¹. Ba, idê o zak³ad, ¿e jest wœród nich niestety – w g³ównej mierze przez historyczny determinizm – i Polska, zreszt¹ tak jak inne kraje cz³onkowskie nieboszczki RWPG. Poza tym, nawet gdyby w tej czo³ówce nie by³a, to pole do poprawy na pewno jest, i to spore, prawda?

Zawiœæ podszyta niechêci¹ do dawania zarobiæ innym to jedna z najgorszych cech (obok chorobliwej wrêcz roszczeniowoœci) w³aœciwych cz³owiekowi zsowietyzowanemu. Niestety szalenie ciê¿ko j¹ wypleniæ. Tak g³êboko wros³a w nasz¹ mentalnoœæ, nawo¿ona u³ud¹ „sprawiedliwoœci spo³ecznej". To w³aœnie z jej powodu, œmiem twierdziæ, z brzemieniem PRL-u bêdziemy zmagaæ siê jeszcze wiele dekad, bez wzglêdu na to, ile PKB wypracujemy i jakie plany gospodarcze uda nam siê zrealizowaæ.

Najpilniejsza reforma – zmiana mentalnoœci

Coœ jednak w tej kwestii zrobiæ musimy – to najwa¿niejsza z reform, które musimy jeszcze przeprowadziæ. Nie trzeba byæ przecie¿ znawc¹ historii gospodarczej, ¿eby zauwa¿yæ, ¿e tam, gdzie przedsiêbiorcy byli pogardzani czy Ÿle traktowani, tam do dzisiaj panuje bieda. Tam zaœ, gdzie przedsiêbiorca stawa³ siê spo³ecznym bohaterem – tam nast¹pi³ najszybszy rozwój.

Transformacja gospodarcza to jednak jedno, mentalna – drugie. Tê pierwsz¹ uda³o siê w ci¹gu ostatnich trzech dekad jakoœ przeprowadziæ. Druga wci¹¿ trwa, poniewa¿ nie da siê jej w ¿aden sposób zadekretowaæ czy zaprogramowaæ. Musi j¹ przeprowadziæ ka¿dy z naszych rodaków osobno, i to we w³asnym zakresie. Racjê mia³ bowiem Julian Ochorowicz, który uwa¿a³, ¿e w Polsce wystêpuje nie tyle indywidualizm, ile „osobnictwo", z czym – nawiasem mówi¹c – te¿ powinniœmy walczyæ.

Uœmiechnij siê

Do noworocznego rachunku sumienia w zwi¹zku z powy¿szym zachêcam ka¿dego. Naprawdê warto to zrobiæ. Œwiadczy o tym choæby fakt, ¿e znaczna czêœæ ludzi odnosz¹cych sukcesy potrafi cieszyæ siê osi¹gniêciami innych. To akurat dowiedzione naukowo. Ponadto, gdy rozpoczniemy kolejny etap z czystym sumieniem, to byæ mo¿e – mierz¹c innych swoj¹ miar¹ – zaczniemy sobie nawzajem bardziej ufaæ, nie trac¹c dziêki temu wielu szans na korzystn¹ wspó³pracê.

Konkluduj¹c, mo¿e i anglosaski uœmiech jest nierzadko „sztuczny" czy „wymuszony". Ma jednak g³êboki sens. Co wiêcej, wchodzi w krew, zara¿a. Zachêcam, ¿eby siê nad tym chwilê zastanowiæ. No i wprowadziæ w ¿ycie (tym bardziej ¿e œmiej¹cych siê oczu nie zas³oni ani maseczka, ani przy³bica). Skorzysta na tym nie tylko nasza gospodarka, ale te¿ ka¿dy uœmiechniêty z osobna. Gwarantujê.

Football news:

Three Barca players under the age of 19 have scored in La Liga this season. This is a tournament record
Mbappe has scored 7 goals in his last 4 matches
Andrea Pirlo: Juventus started 20 minutes late. But I liked the reaction of the team
Ronald Koeman: There are no excuses at Barca for playing young people. So it is even more pleasant to win
Federico Chiesa: For Juventus, every match is now like a final: in Serie A, in the Champions League and in the Cup
Juventus is 1 point behind Milan and 7 points behind Inter. The teams have 25 matches each
Moriba scored for Barca in La Liga in 18 years and 46 days. Only Messi, Fati, Pedri and Krkic have done it before