Poland

Polski lek na koronawirusa

Nasz pomys polega na poczeniu bakteriofaga z nanoprzeciwciaami mwi o koncepcji polskiego leku na koronawirusa dyrektor Narodowego Instytutu Onkologicznego prof. Jan Walewski

Panie profesorze, jest pan dyrektorem Narodowego Instytutu Onkologii Pastwowego Instytutu Badawczego, najwikszego szpitala onkologicznego w Polsce. Jak sobie radzicie w czasach zarazy?

Musimy sobie radzi, ale atwo nie jest. Oprcz codziennych kopotw jakie do tej pory mielimy doszy nowe problemy, a stare si pogbiy i uwypukliy. Czyli standardowo brak kadr. Do tej pory brakowao gwnie personelu medycznego, teraz brakuje pracownikw w zasadzie wszystkich specjalnoci. Braki kadrowe jakie powstay choby z powodu tego, e np. kto musia zaopiekowa si dziemi s bardzo due. Sami wprowadzilimy z powodu zagroenia epidemicznego zasad, e nasi pracownicy nie powinni wiadczy pracy w innych miejscach. Dochodzi stres, zmczenie, czsto i strach. Mamy wspaniaych pracownikw penych powicenia. Korzystajc z okazji chciabym im bardzo serdecznie podzikowa, jestem dumny, e mog z nimi pracowa. W zwizku z t sytuacj cierpi finanse Instytutu. Co prawa w tym zakresie NFZ bardzo si uelastycznia i wprowadza uatwienia, stara si zapewni wiksz pynno finansow, jednak to nie zastpi braku na rynku dostpnoci np. rodkw ochrony osobistej i ich rosncych cen. Kontrakty, ktre mielimy podpisane z firmami na ich dostaw s zrywane. Ten pocztek by bardzo trudny, nie wiem jak tego dokonao nasze zaopatrzenie, ale tu wielkie ukony w ich stron. Dzi jestemy w miar dobrze zabezpieczeni w rodki ochrony osobistej. Oczywicie rozsdnie nimi gospodarujemy.

Czytaj take: Polski lek na koronawirusa przeom w walce z epidemi

Pacjenci onkologiczni to pacjenci podwyszonego ryzyka w przypadku zaraenia koronawirusem, jak bardzo jest ten wirus niebezpieczny dla tych pacjentw?

Pacjenci onkologiczni, ktrzy s w trakcie chemioterapii, czy radioterapii lub nawet po leczeniu chirurgicznym s bardzo podatni na wszelkiego rodzaju infekcje. Ich ukad odpornociowy jest mniej skuteczny. Bezwzgldnie musz bardziej na siebie uwaa i my, ktrzy niesiemy im pomoc musimy by jeszcze bardziej czujni w obecnej sytuacji. Zarazi dzi si moe kady. Dodatkowo jest jeszcze jeden bardzo istotny aspekt, ktry musz tu poruszy. Leczenie onkologiczne jest leczeniem ratujcym ycie. Pacjenci onkologiczni z racji samej choroby ju maj ogromny stres. Syszc, e w jakiej placwce onkologicznej pojawi si koronawirus, mog si zwyczajnie przestraszy i przerwa leczenie. Apeluj, aby nie przerywa leczenia! Jeeli placwka nie odwoaa wizyty, to prosz leczenie bezwzgldnie kontynuowa. Nieleczony nowotwr na pewno doprowadzi do mierci, a mona si ustrzec od zaraenia koronawirusem. Mam te apel do mediw, by bardzo stonowanie relacjonoway sytuacje zwizane z pacjentami onkologicznymi, uwaay na fake newsy. Kada odpowiedzialna placwka medyczna, informuje o przypadkach zaraenia i stosuje procedury. Nikt z nas nie bdzie naraa tej szczeglnej grupy pacjentw.

Czy w tej ekstremalnie trudnej sytuacji system opieki zdrowotnej w obszarze onkologii zdaje egzamin?

Ciko mi z tego miejsca ocenia cay system, bowiem kady z nas koncentruje si dzi na swojej wasnej jednostce. W moim przekonaniu w obszarze onkologii nie jest tak le. Po tych pocztkowych perturbacjach, kiedy kto przerwa przyjmowanie pacjentw, dzi wydaje si, e sytuacja si normuje. Krzepniemy w obliczu tej pandemii. Kada jednostka musi si liczy z zawirowaniami, chwilowo wyczonym z funkcjonowania jednym czy drugim oddziaem, ale nie przerywamy leczenia i diagnozowania naszych chorych. Wydaje si, e jestemy niestety troszk spnieni we wprowadzaniu pewnych dobrych pomysw, ktre byy procedowane w Ministerstwie Zdrowia. Bardzo by si przydaa teraz Krajowa Sie Onkologiczna, o ktr tak zabiegao ministerstwo, a ktra napotykaa tyle przeszkd. Dzi by uatwia sterowanie przepywem chorych w przypadku wyczenia poszczeglnych oddziaw w orodkach onkologicznych. Wtedy mogaby by skuteczna infolinia dla pacjentw onkologicznych, ktrych mona by byo kierowa do waciwych placwek. Z tym nie zdylimy, ale obecna sytuacja pokazuje, e to jest jednak potrzebne. Podobnie jak potrzebna jest jednostka koordynujca te wszystkie wysiki onkologw w Polsce.

Mimo e jako pierwsi w Polsce uruchomilicie specjalne procedury i wprowadzilicie zakaz odwiedzin to jednak nie ustrzeglicie si przed przypadkami koronawirusa w szpitalu. Co zawiodo?

Ten przeciwnik jest bardzo podstpny. To prawda, e jako jedni z pierwszych w Polsce wprowadzilimy pewne procedury, kontrole osb wchodzcych, ustalilimy zasady, ktre obowizuj personel, pacjentw i ich rodziny, wprowadzilimy zakaz odwiedzin na oddziaach, nie rotujemy w miar moliwoci personelem midzy oddziaami. Jest to wszystko wyjanione na naszej stronie internetowej po to, eby chroni naszych pacjentw. Jest to szczeglnie wane w przypadku tak duej, jak nasza jednostki medycznej, ktra rocznie ma prawie 400 tys. porad ambulatoryjnych, 10 tys. operacji, blisko 100 tys. osb hospitalizowanych, prawie 3000 pracownikw. A mwi tu o samej tylko Warszawie. To nie jest pytanie czy dojdzie do zarae?, tylko kiedy?. Niestety wirus potrafi u niektrych osb zaraonych nie dawa adnych objaww. Bronimy si procedurami, ktre s dostosowywane w miar jak poznajemy specyfik jego transmisji. Uczymy si tego wirusa, tak jak uczy si go caa Polska i wiat. Jednak jak pokazuje przykad Oddziau Nowotworw Puc i Klatki Piersiowej odpowiednie procedury, odpowiedzialno pracownikw i pacjentw, pozwalaj ograniczy zasig i konsekwencje takich przypadkw. Prosz sobie wyobrazi, e nasza pracownica, ktrej wynik okaza si pozytywny, wczeniej 4 dni pracowaa na oddziale i nie zarazia nikogo. Wszystkie testy zarwno pracownikw jak i pacjentw okazay si negatywne. To pokazuje, e daje si nad tym zapanowa, ale w tym caym systemie nie moe zawodzi jego najsabsze ogniwo czyli czowiek. Kolejny przypadek Oddziau Nowotworw Ukadu Moczowego, pacjent z koronawirusem spdzi u nas jaki czas i dzi mamy ju cz testw kadry medycznej. I znowu, nikt nie jest zainfekowany! Czekamy na reszt wynikw, jednak to pozwala mie nadziej, e przypadek zaraonego pacjenta by incydentalny.

NIO to nie tylko szpital, ale rwnie orodek naukowy. Jest pan liderem projektu stworzenia leku na koronawirusa.

Jestemy Pastwowym Instytutem Badawczym i naszym obowizkiem jest mierzy si z takimi wyzwaniami. Majc zasoby sprztowe, kadry, a przede wszystkim pomysy, grzechem zaniechania byoby nie sprbowa. Od lat pracujemy nad rnymi koncepcjami i kiedy Agencja Bada Medycznych ogosia, e chce finansowa prace nad poszukiwaniem terapii przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2 przystpilimy do niego wsplnie z Instytutem Biochemii i Biofizyki PAN oraz innymi naukowcami. Jest ona inna ni wikszo prac prowadzonych nad tym wirusem. Ale w naszym przewiadczeniu moe okaza si skutecznym przeomem, o czym moe wiadczy due zainteresowania z jakim si spotyka nawet ze strony innych pastw.

Czym ten lek rni si od szczepionki? Ostatnio bardzo duo si mwi o poszukiwaniach szczepionki, a NIO w swoich badaniach poszed w zupenie innym kierunku. Dlaczego?

Nasze mylenie byo zdeterminowane tym z jakimi pacjentami mamy do czynienia. Pacjent onkologiczny, jak mwilimy wczeniej jest pacjentem o obnionej odpornoci. Takiemu pacjentowi nie moemy poda szczepionki, bo mogaby go zabi. Szczepionka to w duym uproszczeniu mwic najczciej osabiony" wirus lub jego elementy , ktrego pojawienie si w organizmie czowieka stymuluje jego ukad odpornociowy do wytworzenia skutecznie zwalczajcych tego wirusa przeciwcia. Jednak jeeli ukad ten jest, jak w przypadku pacjentw onkologicznych, bardzo osabiony to on sobie nie poradzi z wytworzeniem tych przeciwcia, a mao tego moe zareagowa w sposb zupenie inny i trudno przewidywalny. W przypadku tego wirusa jest te problem jego specyficznej konstrukcji. Nie wdajc si w szczegy wydaje si, e nie uda si zastosowa metody, jak stosuje si najczciej przy tworzeniu wikszoci szczepionek. S prace, ktre mwi, e podanie przeciwcia nie tylko moe nie zapobiec chorobie, ale wrcz moe uatwi wchodzenie wirusa do komrki czyli taki sposb leczenia te moe nie by skuteczny. W przypadku tego wirusa dziaa pewien mechanizm: enzym, ktry jest nietypowy dla wnikania koronawirusw, przecina biako S, ktre zakotwicza wirus przy receptorze. Bez unieszkodliwienia tego skomplikowanego mechanizmu kotwiczenia si wirusa i rozcinania, trudno bdzie zahamowa wchodzenie wirusa do komrki.

Druga kwestia sprowadza si to tego, e szczepionka nie leczy. Szczepionka zabezpiecza zdrowych, a co z tymi, ktrzy s ju chorzy? Nie uratujemy ich w ten sposb. Dodatkowo, zastosowanie szczepionki na caej populacji np. Polski bd to ogromne koszty, nie wiem czy budety pastw s na to gotowe. Std pomys na lek, ktry bdzie mona podawa tylko tym, ktrzy ciko przechodz infekcj.

Na czym opiera si ten pomys?

Nasz pomys polega na poczeniu bakteriofaga z nanoprzeciwciaami. W naturalnych warunkach bakteriofag, jest wirusem atakujcym bakterie. Mona powiedzie, e nie widzi" ludzkiego wirusa, dlatego naszym zadaniem jest wyposay takiego bakteriofaga w urzdzenie, ktre umoliwi mu rozpoznanie i przyczenie si do tego konkretnego patogenu. W naszym projekcie chcemy wykorzysta nanoprzeciwciao, ktre umiecimy na gwce bakteriofaga. To nanoprzeciwciao rozpozna wirus SARS-CoV-2 i uniemoliwi mu wniknicie do ludzkich komrek. Bakteriofagi s wykorzystywane w terapii od dziesicioleci i s bezpieczne dla czowieka. Nanoprzeciwciaa s od niedawna testowane jako potencjalne leki. Dotychczas nikt jeszcze nie wykorzysta poczenia bakteriofag-nanoprzeciwciao do walki z wirusami ludzkim. Jestemy pionierami.

Kiedy przystpujecie do pracy?

Waciwie, prace ju si rozpoczy. Skompletowalimy Zespoy skadajce si nie tylko z modych i zdolnych ludzi, ale rwnie zasilio nas grono ekspertw. Pozyskalimy cz odczynnikw niezbdnych do pracy. Zesp z IBB za pomoc nowatorskiej metody zsyntetyzowa sekwencje fragmentw wirusa, i tu naley podkreli, e zrobiono to bez wykorzystania materiau genetycznego wirusa jako matrycy. Zaoszczdzilimy czas. W NIO rwnie prace przebiegaj w bardzo szybkim tempie. Rozpoczlimy ju przygotowywanie narzdzi do zrobienia biblioteki nanoprzeciwcia. To jest czasochonne ale przyspieszamy, to dla nas swoisty wycig z czasem i pomimo ogranicze pracujemy ze zdwojon si. Tak naprawd to nie moemy si doczeka chwili, kiedy spojrzymy w mikroskop i zobaczymy efekty.

Wiem, e naukowcy nie lubi takich pyta, ale musz je zada dla naszych czytelnikw. Kiedy ten lek bdzie, o ile przejdzie wszystkie testy?

To prawda nie lubimy takich pyta, ale jest ono naturalne w obecnej sytuacji. Nasz projekt jest obliczony na rok wcznie z badaniami klinicznymi na ludziach. O ile uda nam si skoni naszego bakteriofaga do zaatakowania tego wirusa. Pierwsz wersj leku do testw in vitro powinnimy mie w cigu trzech miesicy. Jestemy dobrej myli i prosimy trzyma kciuki. Tu nie ma gwarancji powodzenia, czasami potrzeba odrobiny szczcia, aby wybra z mnogoci moliwoci t waciw konfiguracj.

NIO to nie tylko Warszawa. Jak wyglda sytuacja w waszych oddziaach w Gliwicach i w Krakowie?

To skomplikowane - jak syszaem w jednym filmie. Orodek gliwicki jest bardzo sprawnie zarzdzany przez prof. Krzysztofa Skadowskiego, ktry prowadzi ten orodek z sukcesami. Posiada stabiln kadr, zaufanie midzy kierownictwem i pracownikami, wypracowane procedury, stabilne finanse, nauka si rozwija, ma wszystko zaplanowane i skutecznie realizuje swoje plany. Choby w ostatnim czasie uruchomi podobnie jak my laboratorium robice testy na obecno koronawirusa. O tyle Krakw jest moim frasunkiem od dawna. Sytuacja jest troch odziedziczona, ale w pewnych obszarach problemy si pogbiy. Mona by powiedzie, e wszystko to co wymieniem w przypadku Gliwic, jest deficytem w Krakowie. Oczywicie przyczyny tego s jak zawsze zoone. Podjem jednak zdecydowane decyzje celem stabilizacji tego oddziau, szczeglnie w obecnej sytuacji epidemicznej to jest wane, eby zabezpieczy pacjentw. Jestem dobrej myli, e z pomoc Ministerstwa Zdrowia, ktre jest wietnie zorientowane w sytuacji uporamy si z problemami. Zdrowie i leczenie pacjentw jest spraw kluczow.

Football news:

We went to the Danish stadium through Zoom: a 40-meter screen with video, a bulldog fan and attempts to sing at a distance of thousands of km
Werner will not transfer to Inter
Flick about comparisons with Heynckes: He's on a different level. Jupp had been successful for years, and I only came in November
Smertin got into the Premier League because of Abramovich's kindness: the transfer to torpedo failed, the billionaire sheltered him in Chelsea
Ruediger tries to convince Werner to move to Chelsea
The Prosecutor asks for 6 months in prison for Diego Costa. The forward is accused of non-payment of taxes
Ryan Giggs: Liverpool are an incredible team, they will win the Premier League. As a Manchester United fan, it pains me to say this