Poland

Polisolokaty nie mogą być iluzoryczne

Jeli umowa ubezpieczenia ma peni take funkcj inwestycyjn, to nie moe dawa ochrony tylko dla pozoru.

To wnioski z wanie opublikowanego orzeczenia Sdu Najwyszego, bardzo wanego i korzystnego dla tysicy nabywcw polisolokat.

Dotyczyo ono dania zwrotu okoo 140 tys. z, ktre klient wpaci na ubezpieczenie na ycie i zwizany z nim fundusz inwestycyjny. Gdy po kilku latach takiego oszczdzania chcia zlikwidowa umow i wypaci zebrane w ten sposb pienidze, okazao si, e z jego oszczdnoci niewiele zostao.

Kwestia ta wynika w sprawie z powdztwa konsumenta (z zawodu komornika sdowego), ktry przystpi do grupowego ubezpieczenia na ycie i doycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitaowym LIBRA".

Przedmiotem umowy miao by ycie ubezpieczonego lub doycie jako cz ochrona umowy, oraz gromadzenie i inwestowanie pienidzy ubezpieczonego przy wykorzystaniu ubezpieczeniowego funduszu kapitaowego.

Zgodnie z regulaminem celem inwestycyjnym funduszu by wzrost jego wartoci w wyniku wzrostu wartoci lokat i ochrona zainwestowanej skadki, ale cel nie by jednak gwarantowany przez ubezpieczyciela. Dodatkowo pobiera on opaty od wpat ubezpieczonych: administracyjn, likwidacyjn. Opata administracyjna bya naliczana procentowo od wartoci skadki zainwestowanej i pobierana miesicznie ze skadki biecej w dniu jej zapaty. W przypadku przedterminowego rozwizania umowy w pierwszych trzech latach ubezpieczyciel zatrzymywa 100 proc. wpaconych pienidzy, w czwartym roku 75 proc. Z kolei ubezpieczenie na wypadek mierci w uproszczeniu wynosi miao 1 proc. rodkw zainwestowanych w fundusz na dzie mierci.

Spraw zainteresowa si rzecznik finansowy, ktry przedstawi swj pogld na takie umowy, i wskaza, e zaskarona umowa bya niewana, gdy (podobnie zreszt jak wiele innych umw ubezpieczenia na ycie z UFK) nie miaa wiele wsplnego z umow ubezpieczenia. A sposb jej oferowania przez porednikw bardzo czsto stanowi zwyky misseling", czyli nakanianie konsumenta do zawarcia niekorzystnej umowy.

W ocenie rzecznika, jeli cz ochronno-ubezpieczeniowa umowy ma charakter pozorny, peni t funkcj tylko z nazwy, bo jej celem byo wycznie o zwolnienie z podatku od dochodw kapitaowych w czci inwestycyjnej, naley mwi o niezgodnoci z natur umowy ubezpieczenia, a tym samym jej niewanoci.

Sdy Okrgowy a nastpnie Apelacyjny w Warszawie zasdziy dan przez komornika kwot okoo 70 tys. z (drugie tyle pozwane towarzystwo dobrowolnie zapacio powodowi w trakcie procesu). Oba sdy zgodnie podzieliy przy tym stanowisko rzecznika finansowego. Tak samo postpi Sd Najwyszy, nie przyjmujc skargi kasacyjnej firmy ubezpieczeniowej.

Sam brak w umowie sumy ubezpieczenia nie oznacza jej sprzecznoci z prawem, jest za jasne, e na podstawie umowy ubezpieczenia na ycie musi by udzielana ubezpieczonemu ochrona typowa dla tego ubezpieczenia, a gdy jej nie ma, to umowa nie bdzie wana wskaza w uzasadnieniu postanowienia sdzia SN Krzysztof Pietrzykowski. Ocena, czy taka ochrona wystpuje, ma charakter kompleksowy i nie jest uzaleniona tylko od stricte kwotowego okrelenia sumy ubezpieczenia. Prawo nie przewiduje adnej konkretnej proporcji tego rodzaju i przy jej wyznaczaniu strony umowy korzystaj ze swobody umw, istotne jest jednak, aby umowa realizowaa obie funkcje, a sprzeczne z waciwoci (natur) jest takie skonstruowanie umowy, ktra jedn z tych funkcji realizowaaby wycznie iluzorycznie.

Stwierdzenie niewanoci polisy jest korzystne dla ubezpieczonego, gdy ma roszczenie o zapat wszystkich rodkw wpaconych ubezpieczycielowi: skadki na cz ochronn i na cz inwestycyjn wskazuje Pawe Wawszczak, dyrektor Wydziau Klienta Rynku Ubezpieczeniowo Emerytalnego w biurze Rzecznika Finansowego.

Sygnatura akt: I CSK 772/19

Opinia dla rzeczpospolitej"

prof. Marcin Orlicki,Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, kancelaria SMM Legal Maciak Mataczyski Adwokaci

Sd Najwyszy obnay niedoskonaoci ustawy o dziaalnoci

ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej i jej poprzedniczki, ktra z jednej strony pozwala na zawieranie umw ubezpieczenia o funkcji inwestycyjnej, z drugiej za strony nie okrela natury takiej umowy, zakresu stosowania w odniesieniu do niej przepisw o umowie ubezpieczenia ani te dopuszczalnej relacji czci ochronnej i czci inwestycyjnej. Brak regulacji bywa interpretowany przez ubezpieczycieli jako zaproszenie do tworzenia wasnych regu kontraktowych. A nadszed czas, gdy ubezpieczenia inwestycyjne zostay twrczo zdefiniowane przez sdy, a ksztat nadany im przez niektrych ubezpieczycieli zosta zakwestionowany.

Football news:

Arsenal will exclude Ozil and Sokratis from the Premier League bid
Bartomeu will miss the match against Ferencvaros due to a relative's covid. Barca President wants to get to the game with Real Madrid
Liverpool and Manchester United are among the clubs in talks to create a European Premier League
Thibaut Courtois: real want to win the Champions League and La Liga
Tiago and Matip didn't train with Liverpool today. They will probably not play Ajax
Griezmann will not return to Atletico from Barcelona
Miranchuk was included in Atalanta's bid for the Champions League match with Midtjylland