Poland

"Policja": Stare i nowe żarty z władzy

Rafa Rutkowski i Maciej Wierzbicki w Policji Mroka

materiay prasowe

Zestawiajc dawn komedi Sawomira Mroka ze swoim nowym utworem, Andrzej Saramonowicz ewidentnie obnay wasn sabo.

Najnowsza premiera Policji" w stoecznym Teatrze Polonia wywoaa yw reakcj widzw, co dowodzi wyjtkowej aktualnoci utworu Sawomira Mroka, mimo e od jego napisania mino ju ponad 60 lat.

W 1958 roku sztuka wywoaa sensacj. PRL-owska cenzura musiaa wietrzy podstp modego Mroka, bo na reyserze prapremiery w Teatrze Dramatycznym wymuszono zmian tytuu na Policjanci". Miao to sugerowa, e tekst dotyczy nie caej formacji, tylko jakich jej przedstawicieli.

Oto ostatni wizie po latach spdzonych w zamkniciu podpisuje lojalk wobec rzdu. Zmczony oporem, osamotniony ideologicznie, zaczyna chwali zachodzce w kraju przemiany, z czci wyraa si o Infancie i Regencie. Naczelnik jest zaamany, gdy zwolnienie ostatniego winia oznacza podwaenie sensu istnienia policji, sdownictwa i systemu penitencjarnego.

Zdesperowany Naczelnik nakazuje zatem jednemu ze swych zaufanych, by w przebraniu, szemrzc przeciw wadzy, wywoa narzekania i protesty. Wszystko daremnie. Lud sta si okrutnie, dziko lojalny". Nie do, e Sierantowi nie udaje si nikogo sprowokowa, to jeszcze zostaje pobity.

Policja dokonuje wic sfingowanego zamachu na Regenta za jego zgod. Nie ma przestpcw, nie ma opozycji politycznej, wszyscy s zachwyceni sytuacj wewntrzn kraju i polityk rzdu. A ludzie dumni z rzdzcych sami skadaj podania o przeprowadzanie w domu rewizji.

Andrzej Saramonowicz, reyser filmowy, scenarzysta, autor teatralnego hitu Testosteron", wskazujc na liczne zagroenia wynikajce z tzw. dobrej zmiany, uzna Mroka za zadziwiajco trafnego proroka, a jego sztuk za celn przestrog. Niestety, postanowi j zestawi z wasn opowieci Noc zatracenia". I tu zaczynaj si schody.

Saramonowicz opowiada o groteskowym, destrukcyjnym pastwie, w ktrym rzdz absurdalne reguy. W sprawowaniu wadzy nie licz si kompetencje, lecz powizania i ukady. Nie tylko wszyscy yj duchami przeszoci, lecz nawet martwi odgrywaj waniejsz rol od ywych. A zmarli pojawiaj si w kraju, by podda ocenie yjcych.

Jest w tej opowieci nawizanie do ducha romantyzmu, jest co z atmosfery utworw Witkacego czy Rymkiewicza. Sprawujcy wadz Infant i jego ona kucharka przypominaj nieco Krla Ubu i Ubic. Ale wszystko wydaje si miakie i mao klarowne. Nawizania do wspczesnoci s oczywiste, a na dodatek do nachalne.

Mimo wielkiego wysiku realizatorw i bardzo dobrego aktorstwa (Katarzyna Kwiatkowska i teatralna grupa Montownia) Noc zatracenia" w najmniejszym stopniu nie dorwnuje dramatowi Mroka. Mwic wprost: z pustego Salomon nie naleje. Saramonowicz te.