Poland

Pielgrzymka Franciszka do Iraku. Zostańcie wśród muzułmanów

Papie¿ Franciszek

Bagdad. W 2010 r. koœció³ zaatakowali d¿ihadyœci. W pi¹tek Franciszek spotka siê tu z duchownymi

AFP

W Iraku papie¿ wesprze malej¹c¹ spo³ecznoœæ chrzeœcijan. Wyci¹gnie rêkê do szyitów stanowi¹cych wiêkszoœæ.

¯aden papie¿ nie odwiedzi³ Iraku. W pi¹tek czterodniow¹ pielgrzymkê zacznie Franciszek. Szczególn¹ nie tylko ze wzglêdu na pandemiê. Kilkanaœcie lat po obaleniu Saddama Husajna Irak to wci¹¿ kraj wojny. Miejsce niebezpieczne (w styczniu zamachem terrorystycznym w centrum stolicy przypomnia³o o sobie ISIS) i wstrz¹sane protestami antyrz¹dowymi.

– Irakijczycy z podziwem mówi¹ teraz o papie¿u – ryzykant. To bardzo wa¿na wizyta, jest szans¹ na przypomnienie œwiatu o mêce Iraku, o tym, ¿e potrzebuje pokoju i spokoju. Na czas pobytu Franciszka m³odzie¿ z Nad¿afu zapowiedzia³a nawet przerwanie trwaj¹cych od paŸdziernika 2019 r. demonstracji – mówi „Rzeczpospolitej" Hatif Janabi, poeta, t³umacz, arabista, urodzony w Iraku, mieszkaj¹cy od lat w Polsce.

Nad¿af (170 km na po³udnie od Bagdadu) to jedno z kilku najwa¿niejszych na œwiecie miast dla szyitów. Irak zaœ to jeden z niewielu krajów muzu³mañskich, w których szyitów jest wiêcej ni¿ sunnitów.

Szyici najbli¿si katolikom

Franciszek spotka siê w sobotê w Nad¿afie z przywódc¹ duchowym irackich szyitów wielkim ajatollahem Alim Sistanim.

Sistani ma 90 lat. By³ niegdyœ oponentem Ruhollaha Chomejniego, przywódcy rewolucji irañskiej. – Szyici iraccy s¹ inni od irañskich, akceptuj¹ podzia³ miêdzy w³adz¹ duchow¹ a polityczn¹. To stwarza te¿ mo¿liwoœæ do dialogu, którego chrzeœcijanie, jako nieliczna mniejszoœæ, szukaj¹ – podkreœla w rozmowie z „Rzeczpospolit¹" francuski teolog prawos³awny Jean-François Colosimo, wybitny znawca chrzeœcijañstwa na Bliskim Wschodzie.

Papie¿ Franciszek wczeœniej spotyka³ siê ju¿ z umiarkowanymi przywódcami duchowymi sunnitów, w tym w czasie pierwszej wizyty na Pó³wyspie Arabskim – w Zjednoczonych Emiratach w 2019 r. – Teraz to pielgrzymka w krainê innego islamu. Szyizm jest najbli¿szy w ca³ym islamie katolicyzmowi, ze swoimi mêczennikami, obrazami œwiêtych, otwarciem na zachodnie idee – uwa¿a Colosimo. – Jest jeszcze coœ szczególnie wa¿nego dla Franciszka: podobne zaanga¿owanie w walkê o sprawiedliwoœæ spo³eczn¹ – dodaje Francuz.

Palma Maryi

– Moja mama, szyitka, mia³a w ogrodzie cztery palmy. Najlepsz¹ nazwa³a palm¹ Maryi, dwa razy do roku wraz z kole¿ankami ustawia³y wokó³ niej p³on¹ce œwiece. Odprawia³y rytua³, zanosi³y do matki Jezusa Chrystusa proœby. Jak wielu innych szyitów. Do dzisiaj jest kilka studni Maryi, ci, co pij¹ z nich wodê, spodziewaj¹ siê rozwi¹zania problemów, z którymi siê zwracaj¹. Chrzeœcijanie zw³aszcza na po³udniu kraju wp³ynêli na obrzêdy muzu³manów – opowiada Hatif Janabi.

W Iraku liczba chrzeœcijan spada od pokoleñ, w latach 40. ubieg³ego wieku stanowili ponad 10 proc. spo³eczeñstwa.

Karakosz. Najbardziej chrzeœcijañskie miasto w Iraku. W latach 2014–2016 kontrolowane przez ISIS

AFP

Wyj¹tkowe za³amanie nast¹pi³o w zwi¹zku z upadkiem Saddama Husajna. I wojn¹, która rozgorza³a po wkroczeniu Amerykanów wraz z sojusznikami. Sunnici stracili uprzywilejowan¹ pozycjê, czêœæ z nich siê zradykalizowa³a. Sunnickie organizacje terrorystyczne wziê³y na cel szyitów i chrzeœcijan.

Teraz, wed³ug szacunkowych danych, chrzeœcijan jest oko³o 400 tys. (ok. 1 proc.). W ostatnich latach Saddama Husajna chrzeœcijan by³o 1,5 miliona (wtedy to 5 proc. mieszkañców). – By³ dyktatorem, ale nas nie przeœladowa³. Natomiast nie by³o i nie ma równoœci religijnej. Islam ma pozycjê dominuj¹c¹ – mówi³ mi w 2003 r. w Bagdadzie arcybiskup Emanuel Delly. Chwilê póŸniej zosta³ wybrany na patriarchê Babilonu, g³owê najwa¿niejszego w Iraku Koœcio³a chaldejskiego.

Syryjski pakt z Putinem

Koœció³ chaldejski uznaje zwierzchnictwo Watykanu. W Iraku jest jeszcze kilka innych Koœcio³ów katolickich obrz¹dku wschodniego. Katolicy dominuj¹ wœród chrzeœcijan irackich. Inaczej jest w s¹siedniej Syrii, tam dominuj¹ prawos³awni.

Jean-François Colosimo uwa¿a, ¿e papie¿ Franciszek zawar³ przed kilku laty pakt z W³adimirem Putinem, który wys³a³ wojska do Syrii. Obroni³y dyktatora, ale i chrzeœcijan.

– D¿ihadyœci morduj¹, nie pytaj¹c, kto katolik, kto prawos³awny. Zachód milczy, wiêc zostaje Rosja. Hierarchowie katoliccy nie lataj¹ po pomoc do Pary¿a, lecz zabieraj¹ siê do samolotu z hierarchami prawos³awnymi do Moskwy. Obie strony chowaj¹ nieporozumienia w Europie Wschodniej i na Bliskim Wschodzie. I wspólnie staj¹ w obliczu prawdziwego dzisiejszego zagro¿enia, którym jest fundamentalizm islamski – mówi³ mi o pakcie w 2016 r. Colosimo.

Teraz w Iraku pomóc mog¹ poprawne stosunki z szyitami. – Za obroñców chrzeœcijan chc¹ te¿ uchodziæ Kurdowie. Ale tak jest na papierze, mo¿e w du¿ych miastach irackiego Kurdystanu, ale nie wszêdzie – mówi teraz francuski teolog.

– Franciszek chce przekazaæ katolikom: Zostañcie tu, gdzie jesteœcie od tylu wieków. Nie emigrujcie! – dodaje.

Têtno piek³a

W Bagdadzie papie¿ spotka siê w pi¹tek z duchownymi w miejscu symbolicznym – koœciele katolickim obrz¹dku syryjskiego pod wezwaniem Matki Bo¿ej Zbawienia. Nie ma wielowiekowej historii, ale sta³ siê w 2010 r. celem krwawego ataku na chrzeœcijan. Terroryœci w czasie niedzielnej mszy wymordowali ponad 40 wiernych, zginê³o te¿ kilkunastu policjantów i przypadkowych przechodniów.

To wtedy œwiat us³ysza³ o terrorystycznej organizacji Abu Bakra al-Bagdadiego – tzw. Pañstwie Islamskim (Daesz), która wyewoluowa³a z Al-Kaidy i po latach przeœcignê³a j¹ w okrucieñstwie.

Czy Bagdad ma têtno piek³a, jak Nowy Jork sk¹pany w swojej œmierci?

Czy smutki zosta³y wplecione w wie¿ê Babilonu, (...)

Czy Bagdad ma smak krwi skropionej na piersi?

– pisa³ w wierszu o zamachu Hatif Janabi (teraz przet³umaczy³ dla „Rzeczpospolitej" jego fragmenty z arabskiego na polski).

Papie¿ pojedzie te¿ na pó³noc, w niedzielê spotka siê z liderami kurdyjskimi w Erbilu i odwiedzi najbardziej chrzeœcijañskie miasto: kilkudziesiêciotysiêczne Karakosz (inaczej Bachdida). Przez parê lat by³o ono, jak znaczna czêœæ terytorium Iraku i Syrii, w granicach samozwañczego Pañstwa Islamskiego. Chrzeœcijan czeka³a œmieræ, ucieczka lub w najlepszym wypadku p³acenie wysokiego podatku dla innowierców. Wielu mieszkañców Karakosz znalaz³o schronienie w nieodleg³ym irackim Kurdystanie. W paŸdzierniku 2016 r. zosta³o wyzwolone przez oddzia³y kurdyjskie i lokalne, sformowane przez chrzeœcijan, którzy chwycili za broñ.

Football news:

Mbappe dancing on the table 🕺 Watch as PSG celebrate their semi-final exit with passion
Pochettino on reaching the semi-finals: It's all down to the PSG players. I missed the adrenaline
Manuel Neuer: Bayern should have played better in Munich. We missed a lot of chances
Hans-Dieter Flick: Bayern lacked the final touch in attack. Congratulations to PSG
PSG President: We have invested a lot in the club to win the Champions League. Neymar and Mbappe have no reason to leave
Tuchel about 0:1 with Porto: Maybe not the best game to watch. Chelsea deserved to win after 180 minutes
Neymar on reaching the 1/2 Champions League: We knocked out the winner of the tournament. Now PSG should always strive to reach the semi-finals