Poland

Piąty przełom w życiu kanclerz Merkel

Unia Europejska

W Unii nie mona uczestniczy tylko w projektach, w ktrych jest si biorc netto przekonuje Daniel Gros, dyrektor brukselskiego Centrum Europejskich Analiz Politycznych (CEPS).

Komisja Europejska wysuna projekt funduszu odbudowy, dziesitki miliardw euro dla poszczeglnych pastw. To kwoty brutto. Kto je sfinansuje? Kto bdzie patnikiem netto? Bloomberg, ale te Centrum Bada nad Gospodark Europejsk (ZEW) w Mannheim obliczay, e Polska znajdzie si w tym gronie.

Pikno finansowania funduszu z poyczek polega na tym, e nie trzeba dzi okrela, kto to pokryje. Jest tu uzasadnienie: nie wiadomo przecie, jaki bdzie udzia poszczeglnych pastw w finansowaniu budetu Unii w 2028 r., kiedy ma si rozpocz spata. Wicej: Komisja chce, aby ta spata trwaa kolejne 30 lat, a wic przez bardzo dugi okres. Ale atwo sobie wyobrazi, e w 2028 r. wikszo krajw UE opowie si za przeoeniem rozpoczcia spaty na kolejn perspektyw finansow, o kolejne siedem lat. Analiza ZEW, ktra jest do powierzchowna, zakada, e w 2028 r. polski dochd narodowy bardzo uronie w stosunku do redniej europejskiej. To opiera si na prognozach wzrostu KE z maja tego roku, ktre ycie niewtpliwie zweryfikuje. Zaskakuje mnie natomiast zaoenie ZEW, e gdyby w 20 proc. kryterium podziau rodkw by poziom bezrobocia, to Polska staaby si biorc netto.

Powtarzam: na razie nikt niczego nie musi paci. Ale jest te zupenie jasne, e taki kraj, jak Polska, ktry nie ucierpia nadmiernie z powodu Covid-19, powinien by patnikiem netto. To jest po prostu logiczne. Jednoczenie jednak nie mona zapomina, e fundusz odbudowy bdzie tylko czci szerszego, wieloletniego budetu Unii, ktrego Polska, w takim cznym ujciu, pozostanie wielkim biorc netto.

Jeli w 2028 moliwa jest decyzja o rolowaniu tego dugu, to jest to wyobraalne i w kolejnych siedmiolatkach. Wtedy nie ma znaczenia, kto ile na koniec zapaci, bo ten ciar przypadnie naszym wnukom...

Tak si moe faktycznie okaza. I jest te moliwe, e nasze wnuki bd bardzo zamone. Kto wie?

Friedrich Heinemann, dyrektor ZEW, uwaa, e Polska powinna doczy do Holandii, Austrii, Danii i Szwecji, czterech skpcw, ktrzy chc ten fundusz moliwie ograniczy...

Nie podzielam tej oceny. To jakby powiedzie: skoro wikszo dotacji do bada naukowych trafia na Zachd, to Polska powinna by przeciwna tej czci budetu Unii. Owszem, Polska moe by najwikszym patnikiem netto do funduszu bada, ale rwnoczenie by najwikszym beneficjentem innej czci wydatkw Brukseli. Gdyby wszyscy uznali, e nigdzie nie bd patnikami netto, to caa konstrukcja integracji by upada.

Prawo europejskie zakazuje deficytu budetu UE. Trzeba zmienia traktaty?

Nie ma takiej koniecznoci. Mona sign do art. 122.2 traktatu, ktry stanowi, e w przypadku nieprzewidywalnych trudnoci Rada UE moe zdecydowa o udzieleniu pomocy krajom czonkowskim. Jeli taka bdzie jednomylna wola pastw UE, to bdziemy mieli deficyt przez nadchodzce dwatrzy lata, ale potem on zniknie.

Ci, ktrzy bd patnikiem netto do funduszu, zapac za zaniechanie reform Woch i Hiszpanii, ich bdy w powstrzymaniu pandemii?

Nie. Nikt przecie nie mwi, e Wielka Brytania nie przeprowadzia reform, a mimo to wychodzi z pandemii w jeszcze gorszej kondycji ni Wochy. Poudnie Europy miao po prostu pecha, tu wirus uderzy w pierwszej kolejnoci. No i mwimy o krajach niezwykle uzalenionych od sektora turystycznego, ktry pad.

Jestemy wiadkami narodzenia euroobligacji?

Nie. Pomys euroobligacji zakada, e wszystkie kraje czonkowskie gwarantuj cay fundusz i razem spacaj cao wynikajcych std zobowiza. Tu kady gwarantuje i spaca tylko t cz dugu, ktra wynika z jego udziau w budecie Unii. Euroobligacje miay te by emitowane przez poszczeglne kraje czonkowskie, a nie Komisj Europejsk.

Mimo to mona mwi o zmianie jakociowej w procesie integracji?

Tylko potencjalnie. Moe si okaza, e ju w przyszym roku gospodarka Unii ruszy z kopyta i nikt nie bdzie wicej mwi o tym funduszu. To bdzie taki sympatyczny precedens, bez wikszego znaczenia. Ale moemy te by wiadkami kolejnych zapaci, a fundusz moe okaza si sprawnym wehikuem wydawania pienidzy. Wtedy przetrwa, stanie si staym elementem unijnej konstrukcji.

To jest kompromis midzy Angel Merkel i Emmanuelem Macronem?

Nie, to jest wielkie ustpstwo Merkel. Jedno z piciu, jakich dokonaa w swojej politycznej karierze obok wprowadzenia pensji minimalnej w Niemczech, rezygnacji z energetyki jdrowej, powoania Europejskiego Mechanizmu Stabilizacyjnego w czasie ostatniego kryzysu i akceptacji unii bankowej.

Kanclerz przerazia si, e Unii grozi dezintegracja?

To przesada. Ale mogo powsta wraenie, e Unia w chwili prby jest nieobecna, nie pomaga krajom czonkowskim, gdy tego najbardziej potrzebuj. Obudzilibymy si w niezwykle skonfliktowanej Unii. A w Niemczech panuje przekonanie, e integracja odgrywa wan rol i trzeba j utrzyma.

Jeli fundusz przetrwa, bdzie to krok ku federalnej Europie?

Taki malutki, ale bardzo potrzebny.

Football news:

Pep Guardiola: Manchester City have won a place in the Champions League on the pitch. I hope that UEFA will allow us to play
Atalanta extended their unbeaten streak to 14 games and is ranked 3rd in Serie A
Ronaldo scored his 27th goal in Serie A, converting a penalty in the game against Atalanta. Immobile has 29 balls
Sterling scored 27 goals for the season and broke his record. He scored a hat-trick against Brighton
Three Atalanta players have scored 15+ goals in the Serie A season. This is the best result since 1952
Setien on the title fight: Barcelona does everything possible, but Real Madrid wins all the matches
Lampard after 0:3 with Sheffield: Chelsea must fight for the top 4. I've learned a lot