Poland

Pat między opozycją i Łukaszenką. Zdecyduje poniedziałek

Bia³oruœ

Funkcjonariusze OMON-u w niedzielê znów u¿yli kul gumowych i gazu ³zawi¹cego

AFP

Kolejne protesty nie zmusi³y re¿imu do odejœcia. O losie dyktatury zdecyduje skala strajków w poniedzia³ek.

Urzêduj¹cy od 1994 roku na Bia³orusi Aleksander £ukaszenko nie poda³ siê w niedzielê do dymisji, nie uwolni³ wiêŸniów politycznych i nie zaprzesta³ represji. Wyprowadzi³ natomiast na ulice miast tysi¹ce uzbrojonych funkcjonariuszy wojsk wewnêtrznych i milicji. W stolicy mundurowi ogrodzili drutem kolczastym wszystkie najwa¿niejsze budynki rz¹dowe oraz zablokowali g³ówne arterie miasta. £ukaszenko ca³kiem zignorowa³ postulaty liderki demokratycznej opozycji Swiat³any Cichanouskiej, która 13 paŸdziernika postawi³a re¿imowi ultimatum. Najwiêksze niedzielne protesty odby³y siê w stolicy, tam dymisji dyktatora domaga³o siê ponad 200 tys. ludzi (szacuje niezale¿ny portal Nasza Niwa), protestowa³o te¿ tysi¹ce mieszkañców Grodna, Brzeœcia, Witebska i wielu innych miast kraju. Tymczasem to poniedzia³ek mo¿e siê okazaæ dniem decyduj¹cym zarówno dla przysz³oœci re¿imu, jak i dla jego przeciwników. Cichanouska zapowiada³a wczeœniej ogólnokrajowy strajk generalny oraz blokadê dróg.

Ostatnia nadzieja

Na specjalnie utworzonym przez opozycjê portalu internetowym dla strajkuj¹cych robotników bia³oruskich przedsiêbiorstw (zavod.honest-people.by) zarejestrowa³o siê nieco ponad 5 tys. osób z ponad 320 zak³adów pracy. To niewiele, bior¹c pod uwagê to, ¿e w samym Bie³aruœkalij (jednym z najwiêkszych przedsiêbiorstw w kraju, produkuje nawozy potasowe) pracuje ponad 16 tys. ludzi, a w Miñskiej Fabryce Traktorów (MTZ) ponad 15 tys. robotników. – Za³ó¿my, ¿e ka¿dy z tych zarejestrowanych jest osob¹ aktywn¹ i potrafi zmobilizowaæ ludzi. Ale je¿eli w poniedzia³ek nic znacz¹cego siê nie odbêdzie, to mo¿e powa¿nie uderzyæ w Cichanousk¹. Propaganda powie, ¿e nie ma poparcia w spo³eczeñstwie. Stawianie ultimatum by³o ryzykowne – mówi „Rzeczpospolitej" Pawe³ Usow, znany bia³oruski politolog. – Brak postêpów w walce z re¿imem mo¿e te¿ doprowadziæ do roz³amu w œrodowisku demokratycznym – dodaje. Jest przekonany, ¿e pokojowe protesty „nie zmusz¹ £ukaszenki do odejœcia".

Tymczasem w sztabie Cichanouskiej nie chc¹ radykalizacji protestów, nie chc¹ powtórki z ukraiñskiego Majdanu, z okupacj¹ placu, namiotami, przyjêciem budynków rz¹dowych, p³on¹cymi oponami i oddzia³ami samoobrony. – To zupe³nie inna rewolucja, mamy inn¹ filozofiê. Ukraina w 2014 roku by³a piêæ razy bardziej wolnym krajem ni¿ Bia³oruœ dzisiaj. Bia³oruska milicja i OMON to nie jest nawet ukraiñski Bierkut, zajêcie placu i utrzymanie go na godzinê by³oby wielkim wyczynem. Nie mówi¹c ju¿ o reszcie – mówi „Rzeczpospolitej" Franak Wiaczorka, doradca Cichanouskiej ds. miêdzynarodowych. Wiele wskazuje na to, ¿e w poniedzia³ek nie dojdzie do masowej blokady dróg w kraju. Jak dowiedzia³a siê „Rzeczpospolita", pomys³ zosta³ skrytykowany przez czêœæ cz³onków opozycyjnej Rady Koordynacyjnej. Zw³aszcza tych, którzy pozostali w kraju i obawiaj¹ siê odpowiedzialnoœci karnej. To dlatego Cichanouska nie namawia³a w ostatnich dniach do blokady dróg, ale apelowa³a do funkcjonariuszy s³u¿b i mundurowych, by przeszli na stronê protestuj¹cych.

S³u¿by siê nie buntuj¹

– WyobraŸmy sobie, ¿e m³ody ch³opak ze wsi idzie do wojska i tam otrzymuje propozycjê pracy w milicji. Zostaje zauwa¿ony i doceniony, przeprowadza siê do stolicy, MSW daje mu mieszkanie w centrum Miñska i bardzo dobrze wynagradza pracê. Dzisiaj bije protestuj¹cych pa³kami. Ma wyjœcie: mo¿e odejœæ ze s³u¿by, ale wtedy straci wszystko, ³¹cznie z mieszkaniem. Mia³em dostaæ swoje mieszkanie w Miñsku za pó³ roku, gdybym nie odszed³ ze s³u¿by – mówi „Rzeczpospolitej" Andrej Astapowicz, by³y starszy œledczy Komitetu Œledczego rejonu partyzanckiego w Miñsku. 16 sierpnia, kilka dni po brutalnych pacyfikacjach powyborczych protestów, przeszed³ na stronê przeciwników re¿imu i opowiedzia³ o tym, jak fa³szowane s¹ sprawy karne przeciwko demonstrantom.

To, czego doœwiadczy póŸniej, nadaje siê na scenariusz filmu fabularnego. By unikn¹æ aresztowania, musia³ szybko uciekaæ do Rosji, a stamt¹d bezskutecznie próbowa³ przekroczyæ rosyjsko-³otewsk¹ granicê, by ju¿ w Unii Europejskiej poprosiæ o azyl polityczny. Rosyjska stra¿ graniczna go nie przepuœci³a, a ju¿ kilka dni póŸniej zosta³ zatrzymany przez lokalne s³u¿by bezpieczeñstwa. Lokalne media informowa³y, ¿e Miñsk domaga³ siê jego ekstradycji i oskar¿a³ go o pope³nienie „przestêpstwa wagi pañstwowej". Tymczasem Rosjanie podwieŸli go do granicy z Bia³orusi¹ i wypuœcili w lesie. Spêdzi³ tam piêæ dni, ukrywaj¹c siê przed s³u¿bami £ukaszenki. Nie chce mówiæ, w jaki sposób uda³o mu siê przedostaæ do Polski. Ale to on dzisiaj jest twarz¹ inicjatywy ByPol, która zrzesza i pomaga zbuntowanym funkcjonariuszom bia³oruskich s³u¿b, MSW, Komitetu Œledczego i prokuratury. Inicjatywê tê ostatnio powo³a³a Cichanouska w siedzibie warszawskiego Centrum Bia³oruskiej Solidarnoœci.

– Na razie chodzi o dziesi¹tki osób, którzy do nas siê zg³osili. Niektórzy odeszli ze s³u¿by, a niektórzy nadal pracuj¹ – mówi. – Wiêkszoœæ nie chce straciæ stanowiska, do którego szli dziesi¹tki lat, ale te¿ nie wiedz¹, co robiæ dalej. Sk¹d pewnoœæ, ¿e jutro re¿im upadnie? – twierdzi.

Football news:

Ex-President of Barca Laporta will take part in the new elections
Antonio Cabrini: Maradona would still be alive if he played for Juventus. The love of Naples was strong but unhealthy
Ferguson on Rashford's charity: Fiction for a young man. He should give me some advice
A Preston player who twice touched an opponent's genitals was disqualified for 3 matches for aggressive behavior
Atalanta Director: everything is fine with Miranchuk, there are no symptoms of coronavirus
Kovid mocks the Latvian championship: the team got only 8 people (but still did not finish the match)
Gerard Pique: We all hope that Messi will stay at Barca