Poland

Ostre hamowanie inflacji. Duże zaskoczenie na koniec roku

Nieco ponad tydzieñ temu GUS wstêpnie szacowa³, ¿e indeks cen konsumpcyjnych (CPI) – g³ówna miara inflacji w Polsce – wzrós³ w grudniu o 2,3 proc. rok do roku. W pi¹tek opublikowa³ kolejny szacunek, w œwietle którego inflacja wynios³a jednak 2,4 proc.

Czytaj tak¿e: Strefê euro czeka druga fala recesji

Nawet po rewizji grudniowy wynik pozosta³ wyraŸnie poni¿ej oczekiwañ ankietowanych przez „Rzeczpospolit¹” ekonomistów, którzy przeciêtnie szacowali, ¿e inflacja w grudniu zwolni³a do 2,6 proc. Wyniku poni¿ej celu inflacyjnego NBP, który wynosi 2,5 proc., oczekiwa³o zaledwie dwóch spoœród 24 uczestników ankiety.

Za wyhamowaniem inflacji w grudniu przemawia³ m.in. efekt wysokiej bazy odniesienia sprzed roku. Grudzieñ 2019 r. by³ bowiem miesi¹cem skokowego wzrostu CPI (o 0,8 proc. wobec poprzedniego miesi¹ca i 3,4 proc. rok do roku). To jednak nie znaczy, ¿e spadek inflacji by³ zjawiskiem o charakterze czysto statystycznym.

Jak wynika z pi¹tkowych danych GUS, pod koniec 2020 r. wyraŸnie zwolni³ wzrost cen us³ug, który w poprzednich miesi¹cach konsekwentnie przyspiesza³, a w listopadzie osi¹gn¹³ najwy¿szy od 20 lat poziom 7,8 proc. W grudniu wyniós³ 6,4 proc. rok do roku. Wyhamowa³ m.in. wzrost us³ug telekomunikacyjnych, za³ama³y siê z kolei ceny us³ug transportowych (o 14,9 proc. rok do roku, po zwy¿ce o 2 proc. w listopadzie). To prawdopodobnie odzwierciedlenie obni¿ek cen biletów lotniczych w zwi¹zku z ponownym wprowadzaniem ograniczeñ w pasa¿erskim ruchu miêdzynarodowym.

Wolniejszy wzrost cen us³ug to jedna z przyczyn spadku inflacji bazowej, nie obejmuj¹cej cen energii i ¿ywnoœci, a przez to uchodz¹cej za najlepszy wskaŸnik tendencji cenowych w krajowej gospodarce. Ekonomiœci szacuj¹ (oficjalne dane opublikuje w poniedzia³ek NBP), ¿e inflacja bazowa wyhamowa³a w grudniu do 3,6-3,7 proc., z 4,3 proc. w listopadzie. Tak mocno spad³a poprzednio w styczniu 2014 r.

Do spadku inflacji bazowej przyczyni³a siê jednak równie¿ przecena niektórych towarów. Ceny odzie¿y i obuwia zmala³y w grudniu o 4,1 proc. rok do roku, po zni¿ce o 3,4 proc. w listopadzie. To najwiêksza zni¿ka w tej kategorii od stycznia ub.r. - To efekt zaburzeñ popytu w zwi¹zku z wprowadzeniem kolejnych (antyepidemicznych – red.) obostrzeñ oraz przyspieszenia wyprzeda¿y po zapowiedzianym w po³owie grudnia wprowadzeniu ograniczeñ w handlu po œwiêtach – komentuje Dawid Pachucki, ekonomista z ING Banku Œl¹skiego.

Ceny towarów ogó³em wzros³y w grudniu o zaledwie 0,9 proc. rok do roku, po zwy¿ce o 1,3 proc. w listopadzie. To m.in. odzwierciedlenie coraz wolniejszego wzrostu cen ¿ywnoœci. W ostatnim miesi¹cu podro¿a³a ona o 0,7 proc. rok do roku, najmniej od ponad dwóch lat, po 2 proc. w listopadzie. Jeszcze w pierwszych miesi¹cach kategorii ros³y nawet w tempie ponad 8 proc. rok do roku.

Wolniej ni¿ w listopadzie tania³y w grudniu paliwa do prywatnych œrodków transportu. Ich ceny by³y o 8,4 proc. ni¿sze ni¿ przed rokiem, po zni¿ce o 9,2 proc. w listopadzie.

Œrednio w 2020 r. inflacja w Polsce wynosi³a 3,4 proc., po 2,3 proc. w 2019 r. Wy¿sza poprzednio by³a w 2012 r. Ekonomiœci zgodnie oceniaj¹, ¿e w 2021 r. inflacja nieco wyhamuje, co bêdzie m.in. opóŸnionym efektem za³amania popytu w 2020 r. w zwi¹zku z epidemi¹ COVID-19 ale te¿ wysokiej bazy odniesienia w niektórych kategoriach towarów i us³ug (np. ¿ywnoœæ). Uczestnicy konkursu „Parkietu” i „Rzeczpospolitej” na najlepszego analityka makroekonomicznego w pierwszych dniach stycznia przeciêtnie prognozowali, ¿e inflacja w tym roku wyniesie 2,6 proc. Wielu ekonomistów przyznaje jednak, ¿e trzeba siê liczyæ nawet z nieco szybszym wzrostem CPI.

Grudniowa niespodzianka tych oczekiwañ raczej nie zmieni. Ekonomiœci z mBanku zwracaj¹ uwagê na to, ¿e do wyhamowania inflacji bazowej przyczyni³y siê przejœciowe zmiany cen lotów, ³¹cznoœci i ubezpieczeñ. „Nie wygl¹da to na szerok¹, siln¹ presjê dezinflacyjn¹” – oceniaj¹. Wed³ug nich w 2021 r. CPI bêdzie rós³ œrednio w tempie 2,8-2,9 proc.

- W I kwartale 2021 r. w zwi¹zku z efektami wysokiej bazy odniesienia w przypadku cen paliw i ¿ywnoœci, inflacja zwolni do ok. 2,5 proc. rok do roku, jednak w ca³ym 2021 r. ceny œrednio zwiêksz¹ siê o 3,1 proc. rok do roku – ocenia Dawid Pachucki. - Do najwa¿niejszych czynników proinflacyjnych w tym roku nale¿eæ bêd¹ decyzje administracyjne: wprowadzenie op³aty mocowej, op³aty OZE, podatku cukrowego, podatku handlowego oraz wzrost op³at za wywóz œmieci. Szacujemy, ¿e ³¹czny wp³yw tych czynników na CPI to ok. 1,0 pkt proc. Firmy bêd¹ równie¿ rekompensowaæ koszt dostosowania dzia³alnoœci do zaostrzonych wymogów sanitarnych – t³umaczy.

Ten ostatni efekt ju¿ w 2020 r. by³ wyraŸny w niektórych kategoriach us³ug. Przyk³adowo, w grudniu ceny w gabinetach stomatologicznych wzros³y o ponad 13 proc. rok do roku, podobnie jak w salonach kosmetycznych i fryzjerskich.

Football news:

Ole Gunnar Solskjaer: Manchester United are waiting for three important weeks, matches with Chelsea, Leicester. We are confident in ourselves
Gattuso on Granada: If Napoli were killing time like this, we would have been smeared in the press
Dzeko is Roma's top scorer in European competitions. He scored the 29th goal and beat Totti
Mikel Arteta: We got to give them two goals. Would hate to fly out of the Europa League
Milan kicked 18 penalties for the season. This is the best result in the top 5 leagues in Europe
Man City can offer Borussia more than 100 million pounds for Holand and Reina. The club is exploring this possibility (90min)
Ajax have won 11 matches in a row. The last defeat against Atalanta in December