Poland

Odmowa szczepienia zwykle bez konsekwencji

Kadry

AdobeStock

Tylko w wyjtkowych okolicznociach wolno zwolni pracownika, ktry odmwi poddania si szczepieniu ochronnemu. Dotyczy to rwnie osb pracujcych w cigym naraeniu na czynniki biologiczne.

Nieobecno nawet jednego pracownika moe spowodowa dezorganizacj pracy caego zespou. Zwykle taka sytuacja wymaga przejcia obowizkw wykonywanych przez nieobecn osob przez pozostaych pracownikw. Jeeli nieobecno si przeduy, realizacja planw czy okrelonych projektw moe okaza si niemoliwa, co negatywnie wpywa na dziaalno caego przedsibiorstwa. Szczepienie pracownikw moe zatem suy nie tylko ochronie ich zdrowia, aletake sta si inwestycj wniezakcon dziaalno przedsibiorstwa. Dlatego coraz czciej pracodawcy decyduj si zapewnia szczepienia chociaby na gryp, awielu pracownikw korzysta z takiego rozwizania.

O ile nie dziwi udostpnienie pracownikom moliwoci zaszczepienia si, o tyle kontrowersyjne wydaj si polecenia subowe do przyjcia danego szczepienia przez pracownika pod rygorem poniesienia konsekwencji subowych, w tym wypowiedzenia umowy o prac.

Naraenie na czynniki biologiczne

Pracodawca ma obowizek przeprowadzenia zalecanych szczepie ochronnych wymaganych przy wykonywaniu przez pracownikw okrelonych czynnoci zawodowych. Jak wynika z art. 236 kodeksu pracy pracodawca jest obowizany systematycznie analizowa przyczyny chorb zwizanych z warunkami rodowiska pracy i na podstawie wynikw tych analiz stosowa waciwe rodki ochronne, zapobiegawcze. Zgodnie natomiast z art. 2221 k.p. pracodawca w celu ochrony pracownikw przed zagroeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny (np.bakterie, wirusy, grzyby) jest obowizany do stosowania odpowiednich dostpnych rodkw eliminujcych naraenie lub ograniczajcych stopie tego naraenia. Do takich rodkw naley zaliczy m.in. szczepienia ochronne. Zgodnie bowiem z ustaw z5grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakae ichorb zakanych u ludzi (tekst jedn. DzU z 2019 r. poz.1239 ze zm.), pracownikom przy wykonywaniu niektrych czynnoci zawodowych wprost zaleca si przeprowadzenie szczepie ochronnych.

Pracodawca powinien poinformowa pracownika naraonego na dziaanie biologicznych czynnikw, przed podjciem czynnoci zawodowych, o rodzaju zalecanego szczepienia ochronnego przy wykonywaniu okrelonych czynnoci zawodowych. Obowizkiem pracodawcy jest zapewnienie dostpnoci tego szczepienia i pokrycie kosztw jego zakupu. Ponadto pracodawca powinien zapewni zatrudnionym dostp do informacji o roli danego szczepienia, potencjalnych powikaniach, istotnoci choroby wprzypadku niezaszczepienia si, tak aby zatrudnieni mogli podj wiadom decyzj oskorzystaniu ze szczepienia lub nie.

Ryzyko utraty wiadcze

W przypadku odmowy zestrony pracownika, pracodawca powinien odebra jego owiadczenie w tym przedmiocie na pimie.

Osoba odmawiajca zaszczepienia musi si liczy ztym, e gdyby zapada na chorob zawodow, przeciwko ktrej miaa moliwo zaszczepienia si, ale odmwia, zostanie pozbawiona wiadcze odszkodowawczych od pracodawcy z tytuu naruszenia obowizku zapewnienia bezpiecznych warunkw pracy czy odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego.

Odmowa szczepienia nie moe natomiast stanowi podstawy wypowiedzenia umowy o prac czy jej rozwizania w trybie natychmiastowym. Pracodawca mgby broni stanowiska, e odmowa szczepienia powoduje naraenie na niebezpieczestwo innych pracownikw. Nie mona jednak zapomina, e przyczyna wypowiedzenia umowy oprac powinna by rzeczywista i konkretna, a nie abstrakcyjna czy domniemywana.

Szczeglne okolicznoci

Naraanie na szkodliwe czynniki biologiczne oraz na zachorowanie przy wykonywaniu czynnoci zawodowych moe okaza si bardzo wysokie w danym momencie. Dotyczy to moe np. pracownika suby zdrowia opiekujcego si pacjentami chorymi na odr w szpitalu zakanym, czy pracownika zatrudnionego na stanowisku zwizanym z cigymi podrami w miejsca wystpowania chorb tropikalnych. Wydaje si, e w takich przypadkach pracodawca powinien mie moliwo wydania polecenia subowego w zakresie wykonania szczepienia ochronnego, awrazie nieuzasadnionej odmowy pracownika wycign wobec niego konsekwencje. Odmow poddania si szczepieniom mona bowiem potraktowa jako niewykonanie polecenia subowego.

Zatrudnienie na stanowiskach zwizanych z cigym naraeniem na czynniki biologiczne powinno by analizowane i oceniane indywidualnie, nabieco, aby pracodawca mg ustali jaknajlepsze rodki ochrony dla pracownika oraz mia moliwo prowadzenia dziaalnoci bez przerw ibez naraania na zachorowanie pracownikw czy osb trzecich.

Naraanie innych

Wojewdzki Sd Administracyjny w Biaymstoku w wyroku z30 stycznia 2020 r. (II SA/Bk 869/19) orzek, e zakad opieki zdrowotnej jako pracodawca ma obowizek zastosowania wszelkich dostpnych rodkw organizacyjnych itechnicznych w celu ochrony zdrowia pracownikw (personelu medycznego) przed zakaeniem chorob zakan. Wuzasadnieniu WSA zauway, e po stwierdzeniu wystpienia odry u pracownikw szpitala oraz niepodjcia dziaa, rodkw eliminujcych lub ograniczajcych naraenie zachorowania na odr, organy Powiatowy Pastwowy Inspektor Sanitarny i Pastwowy Wojewdzki Inspektor Sanitarny prawidowo nakazay wdroenie procedury

zapobiegajcej szerzeniu si odry wrd pracownikw zuwzgldnieniem zaszczepienia pracownikw nieuodpornionych, mogcych mie potencjalny kontakt z chorymi naodr. Sd zgodzi si z tymi organami, e taka metoda profilaktyki chorb zakanych chroni nie tylko samych pracownikw medycznych, ale take zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania si chorb zakanych wrd innych pracownikw ochrony zdrowia, pacjentw i ich rodzin. Zachorowanie pracownika medycznego na chorob zakan, choby o agodnym przebiegu klinicznym, moe skutkowa przeniesieniem zakaenia m.in. na pacjentw z nisk odpornoci, prowadzc do wystpienia u nich cikich, zagraajcych yciu objaww.

Biorc takie przypadki pod uwag pracodawca moe rozway dalsze postpowanie wobec osb odmawiajcych wykonania polecenia subowego i stwarzajcych zagroenie dla innych. W pierwszej kolejnoci powinien zorganizowa przesunicie takiego pracownika na stanowisko niezwizane z wystpujcym ryzykiem, a dopiero w nastpnej moe rozwaa zasadno ewentualnego rozwizania umowy o prac za wypowiedzeniem.

Kamila Kozera radca prawny w Kancelarii Prawnej ANSWER Wojciechowski i Partnerzy oraz LexDigital

Zainteresowanie szczepieniami dla pracownikw stale ronie. Pracodawcy coraz czciej skaniaj si do zapewniania okrelonych szczepie dla zdrowia pracownikw oraz dla dobrej organizacji zakadu pracy. Jednak co do zasady tylko w bardzo szczeglnych sytuacjach pracodawca ma moliwo wypowiedzenia umowy o prac z powodu odmowy przyjcia szczepienia ochronnego. Podejcie prawne w zakresie szczepie ochronnych w miejscu pracy moe ewoluowa. Wystpowanie wielu chorb takich jak polio czy bonica, ktre dawniej stanowiy powane zagroenie dla ycia i zdrowia, obecnie zostao wyeliminowane lub zminimalizowane przede wszystkim dziki szczepieniom na du skal. Wedug wiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) odmowa szczepie stanowi sme najwiksze zagroenia dla zdrowia. WHO wskazuje, e szczepienia pozwalaj unikn nawet 3 milionw zgonw rocznie, akolejnych 1,5 miliona mona unikn na skutek poprawiania dostpnoci do szczepie. Odmowa przyjmowania szczepie, wprzypadku ich dostpnoci, moe grozi powrotem dawno zapomnianych chorb.

Football news:

Hans-Dieter flick: I Hope Alaba will sign a contract with Bayern. Our club is one of the best in the world
Diego Maradona: Messi gave Barca everything, brought them to the top. He was not treated the way he deserved
Federico Chiesa: I hope to leave my mark in Juve. We will achieve great results
The Coach Of Benfica: I don't want us to look like the current Barcelona, it has nothing
Guardiola on returning to Barca: I'm happy at Manchester City. I hope to stay here
Fabinho will not play with West ham due to injury
Ronald Koeman: Maradona was the best in his time. Now the best Messi