Poland

Odliczanie do końca recesji

Dane gospodarcze

Fotorzepa, Robert Gardziñœki

D³u¿sze, ni¿ mo¿na by³o oczekiwaæ jeszcze kilka tygodni temu, utrzymanie antyepidemicznych ograniczeñ aktywnoœci ekonomicznej nie uniewa¿nia scenariusza o¿ywienia w polskiej gospodarce.

Odbicie aktywnoœci w polskiej gospodarce bêdzie nieco wolniejsze, ni¿ wydawa³o siê kwarta³ temu, ale bezrobocie bêdzie mniejsze. Inflacja bêdzie wy¿sza, a z³oty nieco s³abszy. Tak mo¿na podsumowaæ zmiany, jakie zasz³y w ostatnich miesi¹cach w oczekiwaniach uczestników konkursu „Parkietu" i „Rzeczpospolitej" na najlepszego analityka makroekonomicznego roku.

Bior¹c pod uwagê to, ¿e w tym czasie sytuacja epidemiczna w Polsce by³a znacznie gorsza, ni¿ mo¿na by³o oczekiwaæ na pocz¹tku IV kwarta³u, te zmiany s¹ zadziwiaj¹co ma³e. To sugeruje, ¿e w ocenie wiêkszoœci analityków epidemia, niezale¿nie od jej dalszego przebiegu, nie bêdzie ju¿ wyrz¹dza³a takich szkód gospodarczych jak wiosn¹ ub.r.

Katastrofa za nami

Aktualn¹ konkursow¹ rundê prognostyczn¹ zamknêliœmy 5 stycznia. Uczestnicy konkursu przeciêtnie oceniali wtedy, ¿e produkt krajowy brutto Polski zwiêkszy siê w tym roku o 4,3 proc. W pierwszych trzech kwarta³ach br. wzrost PKB siêgaæ mia³ œrednio 3,7 proc. rok do roku. W poprzedniej rundzie, z pocz¹tku paŸdziernika, ekonomiœci przeciêtnie spodziewali siê w tym samym okresie wzrostu na poziomie 4,1 proc. Ta ró¿nica niemal w ca³oœci odzwierciedla zmianê oczekiwañ na I kwarta³ br. Trzy miesi¹ce temu uczestnicy naszego konkursu zak³adali, ¿e sytuacja w polskiej gospodarce na pocz¹tku 2021 r. przestanie siê pogarszaæ w ujêciu rok do roku. Dziœ oceniaj¹, ¿e PKB w I kwartale ponownie spadnie, tym razem o 1,4 proc. rok do roku. Co jednak znamienne, nawet najwiêksi pesymiœci nie spodziewaj¹ siê, ¿e PKB w tym okresie zmaleje bardziej ni¿ w IV kwartale (gdy prawdopodobnie wskaŸnik ten zmala³ o oko³o 4 proc. r./r.).

Na pocz¹tku stycznia, gdy ekonomiœci formu³owali te prognozy, mo¿na by³o oczekiwaæ, ¿e wprowadzone w grudniu ograniczenia aktywnoœci ekonomicznej (m.in. zamkniêcie wiêkszoœci sklepów w galeriach handlowych oraz hoteli) zostan¹ utrzymane do po³owy stycznia. Dziœ wiadomo, ¿e bêd¹ obowi¹zywa³y co najmniej do koñca miesi¹ca. Od prze³omu lat zwiêkszy³y siê te¿ obawy o tempo przebiegu akcji szczepieñ. Czy to oznacza, ¿e dzisiaj prognozy uczestników naszego konkursu by³yby ostro¿niejsze? Niekoniecznie.

– W Polsce obowi¹zuj¹ obecnie obostrzenia, z którymi gospodarka jako ca³oœæ radzi sobie nie najgorzej. Mamy oczywiœcie bran¿e, które mocno cierpi¹, ale dostêpne dane dotycz¹ce sytuacji w grudniu pozwalaj¹ s¹dziæ, ¿e gospodarczy koszt ka¿dej kolejnej ods³ony obostrzeñ jest mniejszy ni¿ poprzedniej. Jeœli obostrzenia w dzisiejszym kszta³cie utrzymaj¹ siê do koñca stycznia, to wyniki gospodarki w I kwartale br. bêd¹ lepsze ni¿ w IV kwartale ub.r. – powiedzia³a w zesz³ym tygodniu na antenie Parkiet TV Marta Petka-Zagajewska, kierownik zespo³u analiz makroekonomicznych w PKO BP. – Trzeba te¿ pamiêtaæ, ¿e – pocz¹wszy od marca – punktem odniesienia bêdzie ju¿ okres pandemii. Nawet przy dalszym trwaniu pandemii w skali zbli¿onej do tej z 2020 r. daje nam to przestrzeñ do wzrostu aktywnoœci w ujêciu rok do roku – doda³a.

Ekonomistka przekonywa³a, ¿e nadal aktualny pozostaje scenariusz, w którym do po³owy roku uda siê zaszczepiæ osoby najbardziej zagro¿one ciê¿kim przebiegiem choroby, a to z kolei pozwoli raz na zawsze zapomnieæ o dotkliwych ograniczeniach aktywnoœci ekonomicznej.

Czas wydatków

Perspektywa ¿ycia bez tych ograniczeñ stoi za oczekiwaniami wiêkszoœci ekonomistów, ¿e 2021 r. przyniesie solidne odbicie wydatków gospodarstw domowych. Uczestnicy naszego konkursu przeciêtnie zak³adaj¹, ¿e konsumpcja prywatna wzroœnie w tym roku o 4,6 proc., stanowi¹c g³ówne ko³o zamachowe wzrostu PKB. Dla porównania, wydatki inwestycyjne zwiêkszyæ siê maj¹ o zaledwie 2,3 proc.

– Oczekujê w tym roku wylania siê oszczêdnoœci do gospodarki. Ludzie s¹ g³odni wydawania i ¿ycia towarzyskiego – t³umaczy Miko³aj Raczyñski, dyrektor departamentu zarz¹dzania funduszami w Noble Funds TFI, najlepszy analityk makroekonomiczny 2019 i 2016 r. Wydatkom, oprócz zakumulowanych oszczêdnoœci, sprzyjaæ powinna te¿ stabilna sytuacja na rynku pracy. W paŸdzierniku uczestnicy naszego konkursu przeciêtnie oczekiwali, ¿e w horyzoncie roku (tj. na koniec III kwarta³u br.) stopa bezrobocia rejestrowanego bêdzie wynosi³a 6,5 proc. Obecnie spodziewaj¹ siê, ¿e w tym samym punkcie wskaŸnik ten bêdzie na poziomie 6,1 proc.

Z tymi oczekiwaniami wi¹¿e siê te¿ zmiana prognoz dotycz¹cych inflacji. W paŸdzierniku ekonomiœci przeciêtnie oceniali, ¿e w pierwszych trzech kwarta³ach br. bêdzie ona wynosi³a œrednio 2,1 proc. rocznie. Dziœ s¹dz¹, ¿e w tym samym okresie wyniesie œrednio 2,5 proc., po 3,4 proc. w 2020 r.

Na oczekiwania inflacyjne wp³ynê³a te¿ zmiana prognoz dotycz¹cych kursu z³otego. Te z kolei s¹ pod wp³ywem wypowiedzi prezesa Narodowego Banku Polskiego z koñca grudnia oraz interwencji banku centralnego na rynku walutowym z drugiej po³owy minionego miesi¹ca, które mia³y na celu stabilizacjê kursu euro w okolicy 4,50 z³. Uczestnicy naszego konkursu nadal zak³adaj¹, ¿e z³oty bêdzie siê stopniowo umacnia³, ale proces ten bêdzie wolniejszy ni¿ s¹dzili kwarta³ wczeœniej. Jak przewiduj¹, ten rok kurs euro zakoñczy na poziomie 4,38 z³.

Opinia

Dr Jakub Sawulski, kierownik zespo³u makroekonomii w PIE

¯yjemy w czasach, w których nasze przewidywania co do sytuacji gospodarczej w nadchodz¹cych miesi¹cach mog¹ siê zdezaktualizowaæ w ci¹gu zaledwie dwóch tygodni. A prognozy ekonomistów, które przysz³o mi komentowaæ, zosta³y przygotowane na pocz¹tku stycznia, czyli ponad dwa tygodnie przed tym, gdy pañstwo je czytacie. Mo¿na je podsumowaæ w trzech zdaniach. Po pierwsze, PKB spadnie w I kwartale br. Po drugie, w II kwartale odnotujemy wysoki wzrost PKB, wynikaj¹cy jednak z efektu niskiej bazy (s³abego II kwarta³u 2020 r.), a nie z powrotu gospodarki na normalne tory. Po trzecie, PKB solidnie odbije w III i IV kwartale ju¿ nie tylko z powodu efektów bazy, ale tak¿e wyraŸnej poprawy sytuacji gospodarczej.

Konsensus z definicji pokazuje scenariusz, który w szerokim spektrum prognoz mo¿na okreœliæ jako umiarkowany. Dzisiaj ten konsensus z prze³omu 2020 i 2021 r. nazwa³bym optymistycznym. Pojawi³y siê bowiem trzy istotne ryzyka dla jego realizacji, zw³aszcza dla silnego odbicia gospodarczego w drugiej po³owie roku.

Ryzyko pierwsze: programy szczepieñ bêd¹ przebiega³y wolniej, ni¿ zak³adaliœmy. Na razie mamy do czynienia z falstartem programów szczepieñ – nie tylko w Polsce, ale tak¿e w wiêkszoœci pañstw, które zaczê³y je wdra¿aæ. Tymczasem to szczepionka jest nasz¹ najwiêksz¹ nadziej¹ na powrót do normalnoœci. Prawdopodobnie wiêkszoœæ zespo³ów przygotowuj¹cych prognozy na pocz¹tku stycznia za³o¿y³a, ¿e du¿e fale zachorowañ i zwi¹zana z tym koniecznoœæ wprowadzania restrykcji gospodarczych to zjawiska, które zakoñcz¹ siê w pierwszym pó³roczu 2021 r. Jeœli jednak programy szczepieñ nie przyspiesz¹ znacz¹co, to za³o¿enie oka¿e siê b³êdne.

Ryzyko drugie: koronawirus bêdzie mutowa³. Nowe warianty Covid-19 zosta³y wykryte w ostatnich tygodniach m.in. w Wielkiej Brytanii i Brazylii. W zwi¹zku z nimi pojawiaj¹ siê dwie zasadnicze obawy: wirus bêdzie bardziej zaraŸliwy oraz konieczne bêdzie aktualizowanie szczepionek. Jeœli choæ jedna z tych obaw siê sprawdzi, mo¿e to znacz¹co podkopaæ przewidywania powrotu do normalnoœci w tym roku.

Ryzyko trzecie: lockdowny bêd¹ trwa³y d³u¿ej, ni¿ siê spodziewaliœmy. Ju¿ samo przed³u¿enie twardego lockdownu do koñca stycznia mo¿e skutkowaæ rewizj¹ w dó³ niektórych prognoz dla pierwszego kwarta³u. Tymczasem nie jest wykluczone, ¿e z powodów epidemicznych w takim stanie bêdziemy musieli wytrwaæ a¿ do kwietnia. Przecieki o rozwa¿aniu takiego scenariusza pojawi³y siê w ostatnich dniach np. w Niemczech, a wp³yw na to maj¹ podobno mieæ wspomniane mutacje wirusa. Taka sytuacja mog³aby byæ nie do wytrzymania dla czêœci firm – skutkowaæ ich upad³oœci¹ i zwolnieniami pracowników. Spadek PKB w pierwszym kwartale by³by wówczas du¿o g³êbszy ni¿ to, na co wskazuje konsensus ekonomistów (-1,4 proc. r./r). Brzmiê pesymistycznie? Spokojnie, za dwa tygodnie sytuacja mo¿e siê znów zmieniæ.

Zasady konkursu : jak wy³aniamy najlepszego analityka makroekonomicznego roku

Konkurs na najlepszego analityka makroekonomicznego organizowany jest przez redakcje „Parkietu" i „Rzeczpospolitej" od 2007 r. Obecnie trwa edycja XIV, w której oceniamy prognozy na 2021 r. Rywalizacja jest otwarta dla wszystkich, którzy chc¹ sprawdziæ swoje umiejêtnoœci analityczne: ekonomistów z instytucji finansowych i oœrodków badawczych, niezale¿nych ekspertów, a tak¿e pracowników naukowych i studentów. Uczestnicy konkursu (obecnie jest ich 35) cztery razy do roku nadsy³aj¹ prognozy na cztery kolejne kwarta³y dla oœmiu wskaŸników makroekonomicznych i rynkowych. Za ka¿d¹ prognozê mog¹ otrzymaæ od 0 do 1 pkt w zale¿noœci od tego, jak wypada ona na tle faktycznego odczytu danego wskaŸnika oraz przewidywañ innych uczestników. Podsumowuj¹c prognozy na dany kwarta³, najwiêksz¹ wagê przypisujemy tym formu³owanym najwczeœniej (z rocznym wyprzedzeniem), najmniejsz¹ zaœ najœwie¿szym (sporz¹dzonym kwarta³ wczeœniej). W rankingu ogólnym najwiêksz¹ wagê maj¹ punkty za prognozy PKB i CPI. W ka¿dym kwartale uczestnicy mog¹ zdobyæ maksymalnie 10 pkt.

Rozstrzygniêcie ubieg³orocznej edycji konkursu nast¹pi w marcu br. (na pó³metku na prowadzeniu byli ekonomiœci z Santander Bank Polska). Zwyciêzc¹ ostatniej rozstrzygniêtej edycji, dotycz¹cej prognoz na 2019 r., by³ Miko³aj Raczyñski, dyrektor dzia³u zarz¹dzania funduszami w Noble Funds TFI, który triumfowa³ te¿ w 2016 r. Dwoma zwyciêstwami w historii konkursu mo¿e pochwaliæ siê jeszcze tylko Janusz Jankowiak, g³ówny ekonomista Polskiej Rady Biznesu (od kilku lat nie bierze w nim jednak udzia³u). W 2018 r. triumfowa³ trzyosobowy zespó³ prognozy-gospodarki.pl, a rok wczeœniej dr Wojciech Zatoñ z Uniwersytetu £ódzkiego.

Football news:

Ole Gunnar Solskjaer: Manchester United are waiting for three important weeks, matches with Chelsea, Leicester. We are confident in ourselves
Gattuso on Granada: If Napoli were killing time like this, we would have been smeared in the press
Dzeko is Roma's top scorer in European competitions. He scored the 29th goal and beat Totti
Mikel Arteta: We got to give them two goals. Would hate to fly out of the Europa League
Milan kicked 18 penalties for the season. This is the best result in the top 5 leagues in Europe
Man City can offer Borussia more than 100 million pounds for Holand and Reina. The club is exploring this possibility (90min)
Ajax have won 11 matches in a row. The last defeat against Atalanta in December