Poland

O roli łowiectwa, nie tylko w walce z ASF

Opinie

Adobe Stock

Za³o¿eniem walki z ASF poprzez odstrza³ sanitarny dzików nie jest odstrzeliwanie dzików chorych. Celem jest zmniejszenie zagêszczenia dzików w ca³ym kraju. Jednym z najbardziej niekontrolowanych wektorów rozprzestrzeniania siê ASF jest masowa penetracja lasów przez grzybiarzy – pisze myœliwy.

23 wrzeœnia 2020 r. na ³amach „Rzeczpospolitej” ukaza³ siê tekst pani Aleksandry Ptak-Iglewskiej „Polowanie na ASF skoñczy³o siê pud³em”. Autorka, która specjalizuje siê w tematyce rolniczej, przekaz ca³ego tekstu opar³a na tezie o nieskutecznoœci prowadzonego w Polsce odstrza³u sanitarnego dzików. Argumentem za tym przemawiaj¹cym mia³by byæ ma³y odsetek liczby odstrzelonych przez myœliwych dzików z ASF (458 sztuk) w ogólnej liczbie upolowanych dzików (84,5 tys.). Wszystko to przy jednoczesnych wysokich kosztach odstrza³u sanitarnego. Z tak postawion¹ tez¹ w ¿aden sposób jednak nie mo¿na siê zgodziæ, gdy¿ u jej podstaw le¿¹ fundamentalnie b³êdne za³o¿enia i niezrozumienie celu odstrza³u sanitarnego. W szerszym zaœ kontekœcie – podstaw¹ postawionych tez jest niezrozumienie zasad, celów i korzyœci, jakie przynosi ³owiectwo w ogóle.

Ad rem. Za³o¿eniem walki z ASF poprzez odstrza³ sanitarny dzików nie jest odstrzeliwanie dzików chorych. Nale¿y wrêcz powiedzieæ, i¿ to, ¿e w ogólnej liczbie 84,5 tysi¹ca dzików strzelono 458 dzików z ASF to o 458 dzików z ASF za du¿o! Bli¿sza analiza celów odstrza³u sanitarnego, w oparciu o komunikaty G³ównego Inspektoratu Weterynarii czy opublikowany w dniu 1 wrzeœnia b.r. Raport Instytutu Biologii Ssaków w Bia³owie¿y, jednoznacznie wskazuje, ¿e „wysoka liczebnoœæ dzików zwiêksza szanse wyst¹pienia, rozprzestrzeniania i d³ugotrwa³ego utrzymywania siê ASF, co wskazuje na potrzebê redukcji zagêszczeñ w celu kontroli choroby”.

Celem odstrza³u sanitarnego jest zmniejszenie zagêszczenia dzików na powierzchni ca³ego kraju, przede wszystkim na obszarach gdzie ASF nie jest jeszcze wcale potwierdzony. Tam, gdzie s¹ potwierdzone przypadki ASF, polowanie powinno byæ wrêcz ograniczone lub zawieszone. I na tych obszarach, jako jedyna metoda walki, powinno byæ stosowane intensywne poszukiwanie pad³ych sztuk.

Walka z ASF w Niemczech

Aby poszerzyæ warsztat badawczy, wystarczy siêgn¹æ tak¿e, co czyni Raport Instytutu Biologii Ssaków, do doœwiadczeñ z ASF w innych krajach. Nasz s¹siad zza Odry – Niemcy od miesiêcy (nie maj¹c jeszcze potwierdzonego ani jednego przypadku ASF!) stosuje zwiêkszon¹, intensywn¹ redukcjê dzika. Obecnie, po wyst¹pieniu ASF w Brandenburgii, na obszarach tych zakazano wykonywania polowania oraz stosuje siê bardzo restrykcyjn¹ politykê ich izolacji w celu prewencji przed roznoszeniem ASF.

Zamiast polowania prowadzone jest intensywne poszukiwania pad³ych dzików. Bardzo mocny nacisk po³o¿ono na wymagania stawiane nie tylko wobec s³u¿b i myœliwych, ale ogó³u spo³eczeñstwa. I tak, w wyznaczonych strefach obowi¹zuje zakaz wyprowadzania psów bez smyczy, prace rolnicze i leœne zosta³y wstrzymane do odwo³ania czy wreszcie w ogóle zabroniono wstêpu do lasu i na tereny otwarte po³o¿one w strefie wystêpowania ASF.

Doœwiadczenia zebrane z walki z ASF w Polsce oraz innych krajach wskazuj¹ obecnie, ¿e skuteczna walka z ASF to po³¹czenie kilku, skutecznie wprowadzonych i monitorowanych œrodków:
- poszukiwanie i zbieranie pad³ych dzików,
- odizolowanie lokalnych ognisk choroby poprzez grodzenie terenu,
- odstrza³ dzików na terenach zagro¿onych oraz redukcja zagêszczenia dzika na terenie ca³oœci kraju,
- œcis³e stosowanie zasad bioasekuracji na terenie gospodarstw utrzymuj¹cych œwinie,
- przestrzeganie zasad dyscypliny spo³ecznej.

Reasumuj¹c, skuteczna walka z ASF, to wbrew pozorom bardzo z³o¿ony i delikatny proces, który wymaga zaanga¿owania wielu podmiotów korzystaj¹cych ze œrodowiska naturalnego oraz w³aœciwego wywa¿ania i korygowania stosowanych œrodków w czasie, obserwacji efektów i wyci¹gania wniosków. Jak wskazuj¹ wyniki badañ, zwiêkszony odstrza³ dzików przyczynia siê tak¿e w nieporównywalnie mniejszym stopniu do eliminacji wystêpowania dzika w porównaniu z samym afrykañskim pomorem œwiñ. Wyst¹pienie ASF w danej populacji dzika powoduje jego szybk¹ i zupe³n¹ eliminacjê. Zmniejszenie zagêszczenia poprzez wykonywanie polowania z jednej strony spowalnia rozprzestrzenianie siê choroby, z drugiej strony chroni sam gatunek Sus scrofa przed poniesieniem strat totalnych.

Grzybiarze w walce z ASF?

W tekœcie „Polowanie na ASF skoñczy³o siê pud³em” autorka zaproponowa³a metodê walki z ASF, któr¹ mieliby byæ… grzybiarze. Propozycja ta, wobec wyników przytoczonych badañ wywo³aæ mo¿e tylko uœmiech. Masowa penetracja lasów przez grzybiarzy w ca³ej Polsce jest jednym z najbardziej niekontrolowanych i intensywnych wektorów rozprzestrzeniania siê wirusa ASF. Zjawisko „grzybobrania”, dodajmy, jest przy tym specyficznie polskie i jako takie przyczynia siê do naruszenia ostoi wielu gatunków zwierz¹t. Nie jest ono znane w wiêkszoœci krajów Europy, wiêc to u nas w najwiêkszym stopniu bêdzie siê przyczyniaæ do roznoszenia ASF poza jak¹kolwiek kontrol¹ Pañstwowej Inspekcji Weterynaryjnej. Ju¿ w tej chwili obserwujemy wzrost liczby przypadków ASF wœród dzików i jest to sprzê¿one, o dziwo, z okresem grzybobrania.

Mamy tu taki oto obraz rzeczywistoœci, w której po jednej stronie s¹ tysi¹ce i setki tysiêcy ludzi chaotycznie penetruj¹cych kilometrami lasy w poszukiwaniu grzybów bez jakiegokolwiek instytucjonalnego monitoringu. Po drugiej stronie zaœ mamy grupê 120 tysiêcy myœliwych, z których codziennie polowanie wykonuje mo¿e jakieœ 10-20 proc. z nich, którzy znaj¹ zasady bioasekuracji, rejestruj¹ ka¿de wyjœcie w ³owisko, jest ono planowane i odbywa siê w œciœle wskazanym rejonie, najczêœciej do z góry upatrzonego miejsca zasiadki lub zaplanowan¹ tras¹ po terenie, który jest myœliwemu doskonale znany.

Czy uprzedzenia zastêpuj¹ myœlenie?

Spór, jaki wywo³uje temat walki z ASF w Polsce, w istocie rzeczy mieœci siê w szerszym kontekœcie. Jest nim rola i miejsce ³owiectwa w ¿yciu spo³eczno-gospodarczym Polski. Podjêcie siê przez myœliwych zleconego im zadania odstrza³u sanitarnego dzików wywo³a³o pytania o zamiar wyeliminowania gatunku jako takiego. Z drugiej strony ci sami myœliwi s¹ przedmiotem zarzutów o niskiej skutecznoœci tego¿ odstrza³u.

Zapomina siê w tym wszystkim, ¿e polowanie ca³y czas wykonywane jest przez myœliwych za cenê w³asnych wydatków i poœwiêconego czasu, a rycza³t wyp³acany za odstrza³ sanitarny jest kropl¹ wobec ogólnych kosztów polowania, które myœliwy ponosi na przestrzeni wielu lat z w³asnej kieszeni. Ginie z perspektywy krytyków, i z jednej i z drugiej strony, ¿e to myœliwy ma ¿ywotny interes w tym, aby w³aœnie dzik, jako gatunek by³ nadal obecny w polskiej przyrodzie. W interesie myœliwego jest wiêc z jednej strony zatrzymanie ASF, z drugiej ocalenie gatunku. Z jednej strony cele gospodarcze, z drugiej – ochrona przyrody. S³u¿¹c obu, wydawa³oby siê sprzecznym celom – s³u¿y myœliwy w najpe³niejszym tego s³owa znaczeniu – dobru wspólnemu.

Koñcz¹c stwierdziæ nale¿y, i¿ temat ASF mo¿e staæ siê doskona³ym przyczynkiem do debaty o roli ³owiectwa w gospodarce w ogóle. Debaty, która uka¿e ró¿norodne p³aszczyzny, bogactwo i korzyœci jakie wnosi ³owiectwo dla ogó³u spo³eczeñstwa. Tej debaty ¿yczê nam wszystkim.

Autor od 2011 r. jest myœliwym. Od 2018 r. reprezentuje okrêg gdañski na Krajowym ZjeŸdzie Delegatów Polskiego Zwi¹zku £owieckiego. Aplikant adwokacki przy Pomorskiej Izbie Adwokackiej oraz prawnik w kancelarii prawniczej BSJP. Cz³onek dzia³aj¹cej przy Komisji Europejskiej Grupy Fokusowej EIP-AGRI "Dzika przyroda a produkcja rolnicza".

Opinie publikowane w „Rzeczpospolitej” s¹ elementem debaty publicznej i niekoniecznie odzwierciedlaj¹ pogl¹dy redakcji.

Football news:

We want to get to know you better - please complete this questionnaire and tell us what other sports media you read!
Pavel Zanozin: At Utkin and Maslachenko was a bit of a strained relationship. Vasya became the editor-in-chief of NTV-Plus, there was jealousy
Messi, de Jong and Busquets - in Barcelona's bid for the match against Osasuna
Klopp on Wijnaldum: I want him to stay. But nothing has been decided yet, everything is possible
I didn't see the greatness of Maradona at all. But I can't stop thinking about it
Carvajal will miss 4 matches of Real Madrid and plans to return to the Derby with Atletico
Messi always went a lot without the ball. Best of all, this problem was solved Guardiola