Poland

Naśladowcy Breivika rosną w Europie w siłę

Terroryzm

Tobias Rathjen w atakach na tureckie bary w Hanau zabi dziewi osb

AFP

Terroryci zwizani ze skrajn prawic stanowi ju w zachodniej Europie podobne zagroenie do dihadyzmu.

W Unii najgorzej jest w Niemczech. O tym jest przekonany Jean-Charles Brisard, dyrektor paryskiego Centrum Analiz Terroryzmu (CAT), blisko zwizany z francuskim wywiadem.

Za Renem od 20 do 30 tys. ekstremistw moe w kadej chwili przej do dziaania, przystpi do zamachu. Przez wiele lat niemiecka policja nie widziaa tego zagroenia, bo bya skoncentrowana na integrystach islamskich. Mwimy o osobach dziaajcych samotnie, ale ktre dziki internetowi i sieciom spoecznociowym uzyskay dostp do instrukcji przeprowadzania ataku terrorystycznego, manifestw ideologicznych, sposobw pozyskania broni. To niesychanie przyspieszyo rozwj tego typu atakw mwi Brisard.

W raporcie za 2019 r. australijski Institute for Economics and Peace wskazuje jednak, e wzrost terroryzmu skrajnej prawicy w Niemczech to tylko cz znacznie szerszego zjawiska obejmujcego cay Zachd. W cigu piciu lat liczba zamachw spowodowanych przez sprawcw zwizanych z tym rodowiskiem wzrosa tu a o 320 proc. Przykad da Anders Breivik, ktry w 2011 r. w Oslo zabi w dwch zamachach 77 osb. Pniej jego ladem poszo wielu, w tym przede wszystkim Brenton Tarrant, ktry w marcu ubiegego roku w Christchurch w Nowej Zelandii zabi w atakach na dwa meczety cznie 51 osb. Ale podobny schemat dziaania przyj m.in. Patrick Crusius, zabjca 22 osb (gwnie latynosw) w El Paso na granicy USA z Meksykiem czy John Earnest, sprawca zamachu na synagog w Kalifornii.

Terroryzm skrajnej prawicy staje si coraz wikszym problemem take we Francji przyznaje Brisard. Wraz z upadkiem tzw. Pastwa Islamskiego dihadyzm w pewnym stopniu jest w odwrocie, cho wci stanowi bardzo powane zagroenie. Ale teraz suby bezpieczestwa staj w obliczu nowego, rwnie duego zagroenia dodaje.

Ali Soufan, amerykasko-libaski ekspert od spraw terroryzmu, uwaa, e tak jak wojna w Syrii wyksztacia" wielu dihadystw, tak walki w Donbasie stay si miejscem, gdzie by moe ponad 2 tys. zwolennikw skrajnej prawicy z zachodniej Europy i USA nauczyo si posugiwa broni.

Mimo wszystko Breivik sta si wzorem dla nowego typu terroryzmu, bo zwolennikw teorii biaej supremacji i rzekomej groby zastpienia rodzimej ludnoci przez imigrantw z krajw muzumaskich nie cz formalne struktury organizacyjne, jak to jest w przypadku dihadystw. To raczej samotne wilki, ktre potrzebuj inspiracji w sieci. Idc za przykadem Norwega, Rathjen przed przystpieniem do dziaania opublikowa wic w internecie apel" do Amerykanw i Niemcw, w ktrym nawoywa do czynnego oporu przed inwazj imigrantw". Zamieci take 24-stronicowy manifest", w ktrym nie zawaha si uzna, i nawet poowa osb majcych niemiecki paszport" jest bezuyteczna" i powinna zosta zlikwidowana". Z kolei Tarrant, podobnie, jak Breivik, starannie przygotowa nagranie ze swojego udziau w zamachu.

Jest w tych atakach terrorystycznych wyrany element narcystyczny, co odrnia je od dihadyzmu uwaa Daniel Poohl, redaktor naczelny szwedzkiego pisma Expo" powiconego skrajnej prawicy w Europie.

Plan polityczny

Dihadyci maj precyzyjny plan polityczny, ktry ma by zrealizowany dziki atakom terrorystycznym. To doprowadzenie do otwartego konfliktu midzy wiatem islamu a Zachodem, dziki ktremu Amerykanie opuszcz Arabi Saudyjsk, na Bliskim Wschodzie powstan kalifaty", a nawet, w skrajnym przypadku, takie kraje jak Hiszpania ponownie wrc pod panowanie wyznawcw Koranu.

Czy terroryzm skrajnej prawicy take ma cel polityczny, czy to raczej efekt dziaania niezrwnowaonych osb?

Sam Breivik zosta poddany badaniom psychiatrycznym, ale po pocztkowych wtpliwociach uznano go za w peni poczytalnego. Take Alternatywa dla Niemiec (AfD) prbowaa w minionym tygodniu przekonywa, e Rathjen jest obkany" i jego dziaanie nie ma zwizku ze wzrostem wpyww skrajnej prawicy.

Ale Brisard podkrela: rozwj tego typu terroryzmu ma bardzo jasny kontekst polityczny. Od Woch po Francj, Niemcy czy Stany Zjednoczone ronie popularno ugrupowa politycznych, ktre uwaaj, e masowa imigracja stanowi egzystencjalne zagroenie dla zachodnich spoeczestw. W oczach osb o radykalnych pogldach to moe stanowi usprawiedliwienie dla podjcia radykalnych dziaa.

W pierwszej poowie ub.r. w Niemczech ugrupowania skrajnej prawicy, czsto powizane z ideologi neonazistowsk, dopuciy si 8,6 tys. aktw agresji, o 900 wicej ni w pierwszych szeciu miesicach poprzedniego roku. W ich wyniku zostao rannych 180 osb. Co bardzo niepokojce, do wizienia trafio tylko 23 spord 2625 podejrzanych. Mimo bardzo restrykcyjnych przepisw obowizujcych w Niemczech, w 2018 r. policja przeja od potencjalnie niebezpiecznych osb 1091 sztuk broni wobec 676 rok wczeniej.

Nie sdz, aby mona byo wiza wzrost liczby zamachw z nazistowsk przeszoci Niemiec. To dugofalowy proces, ktry zacz si na dugo przed masow fal emigracji w 2015 r. i jest zwizany z napywem muzumaskiej ludnoci, a w szczeglnoci powstaniem wielu grup salafickich uwaa Brisard.

Jednak efekt zamachw moe okaza si odwrotny od zamierzonego przez ich organizatorw. Jeli w oczach opinii publicznej takie ugrupowania jak francuskie Zjednoczenie Narodowe czy AfD zostan z nimi powizane, bardzo trudno bdzie im zdoby wadz. Do tego musz przecie przekona centrowych wyborcw, ktrych przemoc z pewnoci odstraszy.