Poland

Nagrodzono naukowców, którzy znacząco przyczynili się do rozwoju Polski

Nauka

Nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyszego przyznane zostay wybitnym polskim naukowcom w piciu kategoriach: za caoksztat dorobku, znaczce osignicia w zakresie dziaalnoci naukowej, w zakresie dziaalnoci dydaktycznej, dziaalnoci wdroeniowej i dziaalnoci organizacyjnej. To jest pastwa wito podkrela wicepremier Jarosaw Gowin

materiay

Bez udziau nauki nie wygramy przyszoci ani dla Polski, ani dla wiata. To koo zamachowe rozwoju spoecznego i gospodarczego mwi podczas gali wicepremier i minister nauki i szkolnictwa wyszego Jarosaw Gowin.

Wrczenie Nagrd Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyszego wybitnym polskim naukowcom i wyrnie Prezesa Rady Ministrw za najlepsze rozprawy doktorskie i habilitacyjne to gwne punkty gali zorganizowanej w Dniu Nauki Polskiej. Uroczysto odbya si 19 lutego w Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki w Toruniu.

Nowe wito pastwowe

Dzie Nauki Polskiej obchodzony jest w tym roku po raz pierwszy. Nowe wito pastwowe zostao ustanowione ustaw podpisan 3 lutego 2020 r. przez prezydenta Andrzeja Dud. Ma ono by wyrazem uznania dla dokona polskich naukowcw. Jako dat corocznych obchodw wyznaczono dzie urodzin Mikoaja Kopernika, w uznaniu jego wybitnych zasug w dziedzinie astronomii.

Przez stulecia nauka stanowia kluczowy impuls do rozwoju intelektualnego, spoecznego i gospodarczego. Dziao si tak rwnie w okolicznociach dla naszego narodu skrajnie trudnych. Podczas niszczcych wojen, rozbiorw i okupacji nauka odgrywaa istotn rol w ksztatowaniu kolejnych pokole polskich elit poczuwajcych si do odpowiedzialnoci za los wsplnoty. Trudno te przeceni dydaktyczn i formacyjn misj szk wyszych poczwszy od ufundowanej w 1364 roku Akademii Krakowskiej" wskazano w uzasadnieniu do ustawy wprowadzajcej nowe wito.

Dzie Nauki Polskiej to niezwyky moment do wykazania uznania w stosunku do naukowcw, ktrzy szukali we wszystkim prawdy. Robili to dla dobra caej ludzkoci. Nasze wito to jednak nie tylko celebrowanie przeszoci. Dzie Nauki Polskiej jest wyrazem wdzicznoci dla caego rodowiska akademickiego. Zawsze nauka i akademia byy koami zamachowymi rozwoju gospodarczego czy spoecznego pastwa polskiego. Bez udziau nauki nie wygramy przyszoci ani dla Polski, ani dla wiata mwi podczas gali wicepremier i Minister Nauki i Szkolnictwa Wyszego Jarosaw Gowin.

Szef resortu nauki podkrela take, e w Dniu Nauki Polskiej s wyrniane wyjtkowe postaci: Nie bdzie w moich sowach przesady, jeeli powiem, e wyrnimy najlepszych z najlepszych przedstawicieli rodowiska akademickiego i naukowego, honorujc ich Nagrodami Prezesa Rady Ministrw oraz Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyszego. Take Uniwersytet Mikoaja Kopernika wrczy swe wyjtkowe wyrnienia mwi Gowin.

Naukowcy nagrodzeni

Nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyszego przyznane zostay w piciu kategoriach: za caoksztat dorobku, znaczce osignicia w zakresie dziaalnoci naukowej, w zakresie dziaalnoci dydaktycznej, dziaalnoci wdroeniowej i dziaalnoci organizacyjnej. Powiem krtko: to jest pastwa wito! ycz wszystkim, aby nasza nauka i nasze uczelnie, aby kady z pastwa szuka prawdy we wszystkim, niezalenie od osdu ogu stajc obok wielkich poprzednikw, zyskujc szacunek wspczesnych i inspirujc pokolenia nastpcw powiedzia podczas wrczania nagrd Jarosaw Gowin.

Ocenie zespou doradczego ministra zostao poddanych 129 wnioskw. Dorobek prezentowany w aplikacjach obejmowa dwa lata dziaalnoci naukowcw. W skad zespou oceniajcego powoano 31 czonkw reprezentujcych rodowisko szkolnictwa wyszego i nauki oraz stosowne dziedziny i dyscypliny nauki bd sztuki. Pracom zespou przewodniczy prof. Bogdan Szlachta, prawnik i filozof polityki z Uniwersytetu Jagielloskiego.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyszego zdecydowa o przyznaniu 88 nagrd 75 indywidualnych i 13 zespoowych. Do szk wyszych trafiy 54 nagrody, 10 do instytutw Polskiej Akademii Nauk, 13 zdobyli reprezentanci Rady Gwnej Nauki i Szkolnictwa Wyszego, 10 czonkowie Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytuw, a jedn prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.

cznie minister nauki nagrodzi 138 naukowcw take przedstawicieli uczelni niepublicznych. Reprezentuj oni SWPS Uniwersytet Humanistycznospoeczny (dwie osoby), Akademi WSB i Dolnolsk Szko Wysz.

W najwaniejszej kategorii za caoksztat pracy naukowej nagrody zostay przyznane 11 naukowcom. Polskiej nauce potrzeba wielu rzeczy, midzy innymi pienidzy, ale te docenienia ludzi, ktrzy pracuj naukowo. Bardzo si ciesz z przyznanej mi nagrody, poniewa jestem na kocu swojej pracy naukowej. Przyznawane tu nagrody s elementem, w ktrym nie licz si punkty czy hierarchia, a wany jest wynik naukowy. To powinno si wanie promowa mwi prof. Maciej ylicz, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, jeden z laureatw nagrody za ca prac naukow.

Podczas gali przyznano rwnie 45 nagrd Prezesa Rady Ministrw za najlepsze rozprawy doktorskie i habilitacyjne oraz dziaalno naukow. Do konkursu zgoszono 224 wnioski. Najwicej, bo 9, dotyczyo prac i osigni w dziedzinach nauk cisych i technicznych. Nauk humanistycznych, spoecznych i artystycznych dotyczyo 79 wnioskw, a 54 obejmoway nauki i przyrodnicze i medyczne.

Premier uhonorowa swoj nagrod autorw: 12 rozpraw doktorskich, 10 osigni habilitacyjnych oraz 2 osigni z zakresu dziaalnoci naukowej.

Gala Nauki Polskiej to wyjtkowe wydarzenie dla nas wszystkich. Wszyscy czujemy dum z osigni polskich naukowcw. Ludzie nauki s bowiem tymi, ktrzy sami prowadzc badania, ksztatuj pozytywny stosunek wszystkich Polakw do nauki. Pragn przekaza gratulacje dla wszystkich biorcych udzia w tej uroczystoci. Pastwa praca wnosi wkad w postp cywilizacyjny naszej ojczyzny" napisa w licie skierowanym do naukowcw premier Mateusz Morawiecki. Podczas uroczystoci sowa te odczytaa wiceminister rodziny, pracy i polityki spoecznej Iwona Michaek.

Swoj nagrod Ratio et Spes" przekaza take organizator gali Uniwersytet Mikoaja Kopernika w Toruniu wsplnie z Fundacj Watykask Josepha Ratzingera Benedykta XVI. Jej laureatem zosta profesor Tomaso Poggio z Center for Brains, Minds and Machines Massachusetts Institute of Technology. Laureat prof. Tomaso Poggio zosta wyrniony za publikacj Theoretical Issues in Deep Networks: Approximation, Optimization and Generalization", ktra jest efektem wsppracy profesora z dr. Andrzejem Banburskim i mgr. Qianli Liao (take z MIT).

Opera i dzieo

Uroczysto uwietnio widowisko Opera matematyczna Paradoksalny rozkad sfery" w re. Romana Koakowskiego. Jest to opowie o losach twrcw Lwowskiej Szkoy Matematycznej. Gwny bohater i jeden z zaoycieli szkoy Stefan Banach zabiera widza w osobist podr, ktra rozgrywa si na tle przeomowych wydarze XX-wiecznej Europy. Zdarzenia na scenie relacjonowa inny lwowski matematyk Hugo Steinhaus.

Jak na swojej stronie internetowej podaje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyszego tytu projektu odnosi si do synnego matematycznego twierdzenia (sformuowanego przez Banacha), ktrego Roman Koakowski uy jako metafory kulturowych, religijnych, naukowych, spoecznych i politycznych zmian, jakie zaszy w Europie i na caym wiecie w wyniku obu wojen wiatowych.

Niecodzienn atrakcj gali bya moliwo obejrzenia egzemplarza ksigi De revolutionibus orbium coelestium" Mikoaja Kopernika, pochodzcego z Biblioteki Ksicia Albrechta Hohenzollerna, w oryginalnej oprawie z epoki.

Przemiany na uczelniach

Nagrody dla naukowcw oraz dydaktykw zostay wrczone w trudnym dla uczelni wyszych momencie. Od 1 padziernika 2018 r. na uczelniach wdraana jest konstytucja dla nauki, ktra w znaczcy sposb reformuje sposb funkcjonowania wyszych uczelni. Dzikuj za wspln prac nad konstytucj dla nauki. To bardzo wane, zwaszcza w Polsce, zwaszcza teraz, e razem udowodnilimy, e wielkie, przeomowe, systemowe zmiany mona wprowadza w drodze dialogu mwi podczas gali Jarosaw Gowin.

Ustawa 2.0 m.in. dzieli uczelnie na akademickie i zawodowe, kadzie nacisk na popraw jakoci bada naukowych i du wag przywizuje do kategoryzacji. Powsta take nowy wykaz dyscyplin naukowych wzorowany na wykazie OECD. Od 1 padziernika 2019 r. ksztaceniem doktorantw zajmuj si szkoy doktorskie. Ponadto uczelnie otrzymay m.in. swobod decydowania o tym, ktre jednostki organizacyjne bd na nich istniay.

Podczas Gali Nauki Polskiej wicepremier podkreli take, e przed nami debata nad przyszoci Polskiej Akademii Nauk i ma nadziej, e cae rodowisko naukowe i akademickie wemie w niej udzia. Z danych MNiSW wynika, e w Polsce w 623 placwkach pracuje obecnie 81,5 tys. badaczy. Wrd nich znajduje si 10 829 profesorw, 21 106 doktorw habilitowanych, 54 188 doktorw i 39 219 doktorantw. Poza tym uczy si ok. 1,2 mln studentw.

Najwicej 62 tys. naukowcw zatrudnionych jest na uczelniach publicznych. W instytutach badawczych oraz instytutach Sieci Badawczej ukasiewicz pracuje 7,6 tys. takich osb. W jednostkach naukowych Polskiej Akademii Nauk jest to 6,1 tys. badaczy, a na uczelniach niepublicznych 3,9 tys. Uczelnie kocielne zatrudniaj 1,3 tys. badaczy.

Naukowcy nagrodzeni za caoksztat pracy

? prof. dr hab. in. Tadeusz Kaczorek, Politechnika Biaostocka

? prof. dr hab. Stanisaw Jadach, Instytut Fizyki Jdrowej im. Henryka Niewodniczaskiego PAN

? prof. dr hab. Bogusaw Buszewski, Uniwersytet Mikoaja Kopernika w Toruniu

? prof. dr dr h.c. Oded Stark Uniwersytet Warszawski

? prof. dr hab. in. Juliusz Pernak, Politechnika Poznaska

? prof. dr hab. in. Jacek Franciszek Gieras, Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jdrzeja niadeckich w Bydgoszczy

? prof. dr hab. in. Edward Chlebus, Politechnika Wrocawska

? prof. dr hab. Aleksandra uszczyska, SWPS Uniwersytet Humanistycznospoeczny

? prof. dr hab. Maciej ylicz, Fundacja na rzecz Nauki Polskiej

? prof. dr hab. Wodzimierz Bolecki, Instytut Bada Literackich Polskiej Akademii Nauk

? prof. dr hab. Jzef Marecki, Uniwersytet Papieski Jana Pawa II w Krakowie