Poland

Modern Monetary Theory widziana w helikoptera

Opinie

Bloomberg

Prof. Leon Podkaminer, reagujc na mj tekst na temat MMT, pisze, e emisja pienidza samoczynnie dostosowuje si do potrzeb gospodarki, w zwizku z czym rola banku centralnego jest przereklamowana, cznie z tym, e powinien by niezaleny.

Termoregulator

W rzeczywistoci poda pienidza nie dostosowuje si samoczynnie do popytu na pienidz, co powoduje, e banki centralne s potrzebne. Problem bierze si std, e przyszo jest niepewna, w zwizku z czym oczekiwania dotyczce przyszej koniunktury, ktre decyduj o tym, jaki bdzie popyt na kredyt, s z reguy procykliczne, a wic albo zbyt optymistyczne albo zbyt pesymistyczne w relacji do pniejszego biegu zdarze w gospodarce. Tym samym poda kreowanego kredytem pienidza okazuje si albo zbyt dua albo zbyt maa w stosunku do potrzeb gospodarki. Od biedy mona si upiera, e pienidz kreowany kredytem obrotowym dostosowuje si samoczynnie do zapotrzebowania przedsibiorstw, ale i tu procykliczno oczekiwa robi swoje. Gdyby byo inaczej, teoria realnych weksli obowizywaaby do dzisiaj.

Warto przypomnie, e zadaniem banku centralnego nie jest dostosowywanie poday pienidza do biecego popytu na pienidz, lecz do popytu na pienidz, jaki wystpuje, gdy gospodarka pozostaje na ciece zrwnowaonego wzrostu. Dzisiaj banki centrale musiay sta si stra poarn, ale w normalnych warunkach su wanie jako termoregulator gospodarki; e przypomn ulubione porwnanie Miltona Friedmana.

Po kryzysie lat 2007-2009 nawet due deficyty budetowe nie powodoway w szeregu krajach wzrostu poday pienidza, poniewa tak naprawd tylko uzupeniay t cz poday pienidza, ktrej nie dostarczaa nad wyraz anemiczna akcja kredytowa bankw. Programy QE przynosiy wprawdzie spcznienie pynnych rezerw bankw, ale one nie s przecie wydawane na zakup towarw i usug.

Dzisiejsze due w wielu krajach deficyty budetowe, czciowo finansowane przez banki centralne, su temu, by uzupeni brak na rynku pienidzy, ktrych przez Covid-19 ludzie i firmy albo nie zarabiaj albo boj si wyda nie wiedzc, co przyniesie zawirusowana przyszo. Czy wywoa to z czasem inflacj? Jeszcze nie wiadomo. Jeli jednak tak bdzie, to po to s banki centralne, by odpowiednio wczenie j powstrzyma.

Niezaleno bankw centralnych

To nie przypadek, e w czasie stagflacji lat 70. wikszych kopotw z inflacj nie miay Niemcy i Szwajcaria. Byo tak dlatego, e ich banki centralne ju wtedy byy niezalene od rzdw i mogy zareagowa szybko i zdecydowanie na wzrost inflacji wywoany szokiem naftowym. Oszczdzio to obu krajom tak duych kosztw walki z inflacj, jakie poniosy pastwa, w ktrych banki centralne uzyskay niezaleno dopiero po tym, gdy okazao si, e bez niej bardzo sabo radz sobie z rosnc inflacj.

Jeli wemiemy za punkt odniesienia niezaleno banku centralnego, to okae si, e koncepcja zrzucania pienidzy z helikoptera jest w porwnaniu do MMT konserwatywn doktryn, poniewa wystpuje w niej bank centralny, ktry decyduje o tym, jaka powinna by poda pienidza. Warto przypomnie, e Ben Bernanke, ktry zaproponowa zrzucanie pienidzy z helikoptera w 2002r., mia na myli tylko takie zwikszanie poday pienidza, ktre byoby potrzebne, by dostosowa jego poda do popytu na pienidz, jaki wystpuje, gdy gospodarka pozostaje na ciece zrwnowaonego wzrostu.

Tak jednak moe dzia si tylko wtedy, gdy to bank centralny, a nie rzd, decyduje o tym, jaka cz deficytu budetowego zostanie sfinansowana emisj pienidza. A to, z kolei, jest moliwe jedynie wwczas, gdy bank centralny jest rzeczywicie niezaleny, dziki czemu jest w stanie przeciwstawi si daniom, by stale bra udzia w finansowaniu wydatkw rzdu.

Adair Turner, jeden z ekonomistw uwaajcych, e sekularna stagnacja moe okresowo zmusza poszczeglne kraje do finansowania czci deficytu budetowego emisj pienidza, zastanawia si w swojej ksice Between debt and the devil" (w wolnym tumaczeniu Czarcia pokusa zaduenia"), ile sam zna takich pastw, w ktrych demokracja jest na tyle silna, by rzd w peni respektowa niezaleno banku centralnego. Kady z nas moe zada sobie takie pytanie.

Andrzej Sawiski jest profesorem w Katedrze Ekonomii Ilociowej SGH

Football news:

Miranchuk is able to play in almost any club in the world. Ex-midfielder Loko Drozdov about Atalanta newcomer
Bale on Tottenham start: I'm not completely ready yet. I'm trying to get in shape
Ex-Barca coach Sethien can take over at Palmeiras
Fonseca about 2:1 with young boys: Gave a break to some. Now Roma will focus on Milan
Highlight of the month: the Rangers forward scored from 50 meters (the farthest goal in the history of the Europa League). Gerrard says he's never seen anything more beautiful 馃槏
Mourinho on 3:0 with LASK: Difficult opponent, but Tottenham played so that the victory seemed easy
Stefano Pioli: Milan is not an ordinary team. He plays with less dedication after the Derby