Poland

Miliardy z UE na walkę z koronawirusem. Historyczny pakiet

Biznes

AFP

Polska powinna w walce z kryzysem korzysta przede wszystkim z unijnego budetu. Nowe instrumenty tworzone s bardziej z myl o krajach strefy euro.

Unia Europejska szykuje najwikszy w swojej historii pakiet pomocowy sucy do walki z pandemi, z jej natychmiastowymi skutkami gospodarczymi, a nastpnie do sfinansowania wychodzenia z kryzysu.

W czasie zaplanowanej na wtorkowe popoudnie wideokonferencji ministrowie finansw mieli zaakceptowa kilka kluczowych jego elementw. Po pierwsze, 100 mld euro na pomoc dla bezrobotnych. Po drugie, 200 mld euro kredytw z Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Po trzecie wreszcie: dwie nowe linie kredytowe w Europejskim Mechanizmie Stabilnoci, czyli instrumencie ratunkowym strefy euro.

Czytaj take: Margrethe Vestager: Wirus nie jest czonkiem strefy euro

Pierwsza z nich obejmowaaby poyczki nawet do 2 procent dochodu narodowego kraju w potrzebie, ale bya oboona warunkami. Jakimi, to pozostaje do dyskusji. Druga, praktycznie bezwarunkowa, to instrument szybkiego finansowania opieki zdrowotnej i wszystkich biecych potrzeb zwizanych z pandemi. Wielko pomocy z drugiego instrumentu zaleaaby od kapitau zakadowego woonego do EMS. Te poyczki byyby bezwarunkowe: bez koniecznoci reform, osigania stabilnoci finansowej itp.

Euroobligacje za 2 lata

Spr dotyczy euroobliacji, czyli wsplnego dugu strefy euro. Domagaj si go pastwa Poudnia Europy, przede wszystkim Wochy, Hiszpania i Francja. Sprzeciwia si Pnoc, przede wszystkim Holandia. Jeszcze przed rozpoczciem wideokonferencji Eurogrupy zebra si holenderski parlament, ktry popar swj rzd w jego oporze wobec euroobligacji. Wedug posa Pietera Omtzigta, walka z kryzysem koronowym wymaga wsplnego wysiku, ale to nie to samo, co wzajemne przejcie dugw".

Czytaj take: Alert Gospodarczy: Polska gospodarka nie moe pozosta w stanie hibernacji

UE ju ma bezprecedensowy pakiet pomocy w walce z pandemi i jej gospodarczymi skutkami.

Euroobligacje s potrzebne, bo UE stoi przed historycznymi wyzwaniami. Ale ich stworzenie to nie jest prosta sprawa. To zajmie nawet 2-3 lata zwraca uwag Danuta Huebner, eurodeputowana i bya unijna komisarz.

Wedug niej trzeba si teraz skupia na innych instrumentach, a nad euroobligacjami pracowa w duszym terminie. Zwrcia te uwag, e moliwa jest taka formua euroobligacji, w ktrej wszyscy gwarantuj dug, ale jest on przypisany konkretnemu krajowi. I tylko ten kraj by go spaca. To moe pomc pokona opr tych, ktrzy nie chc uwsplnotowienia dugu mwi eurodeputowana.

Czytaj take: UE: 700 mln euro na rolnictwo i biogospodark

Polityczne znaczenie spotkania jest ogromne, bo ma wykaza jedno UE w czasie bezprecedensowego kryzysu. Niektrzy ekonomici zwracaj jednak uwag, e brak zgody na zdecydowane dziaania ju teraz nie jest jeszcze katastrof. To jest zupenie inna sytuacja ni w czasie kryzysu finansowego dziesi lat temu, gdy rzeczywicie potrzebne byy pilne dziaania, bo na rynku panowaa panika mwi Rzeczpospolitej" Gregory Claeys, ekspert think tanku Bruegel. Europejski Bank Centralny obieca bowiem gotowo zakupu do 750 mld euro obligacji rzdowych, co razem z istniejcym wczeniej programem interwencji daje kwot ponad biliona euro. Dziki temu stopy procentrowe s niskie i pastwa w potrzebie nie maj problemu z finansowaniem na rynku. Nowe due pienidze s w mniejszym stopniu potrzebne teraz, a bardziej w fazie wychodzenia z kryzysu i oywiania gospodarki. Zatem mamy jeszcze czas na decyzj, co wicej chcemy zrobi razem uwaa Claeys.

Polska beneficjentem

Cz z tych instrumentw jest dostpna dla Polski. Jak inicjatywa SURE zaplanowana przede wszystkim na teraz oraz kredyty z EBI, do wykorzystania w czasie odbudowy gospodarki po kryzysie. Polska ma te dostp, podobnie jak inne kraje spoza strefy euro, do unijnego Europejskiego Instrumentu Bilansu Patniczego. Pozwala on Komisji Europejskiej na pozyskanie na rynku do 50 mld euro, ktre potem moe przekaza pastwu dowiadczajcemu problemw z bilansem patniczym, czy ze swoj walut.

Polska korzysta te ze wszystkich przesuni w ramach budetu na lata 2014-20. W ramach polityki spjnoci moe wyda do 14 mld euro, czyli wszystkie przysugujce nam, a niezakontraktowane jeszcze, fundusze. Przestaj obowizywa wymogi tematyczne, podzia na fundusze spoeczny, spjnoci i strukturalne wreszcie znika obowizek krajowego wspfinansowania. Polska bdzie te znaczcym beneficjentem nowego budetu UE na lata 2021-27. Pierwotny projekt, ktrego nie udao si przyj na szczycie UE w lutym, ma by teraz zmieniony tak, aby uwzgldnia potrzeb odbudowy gospodarki po zakoczeniu pandemii.

Dyskusja o pakiecie ratunkowym na teraz dotyczy natomiast strefy euro, bo jej kraje nie prowadz niezalenej polityki pieninej. Polska, podobnie jak Wielka Brytania, USA, czy Japonia, ma swoj walut, ma swj bank centralny. I moe reagowa na kryzys. A pastwa strefy euro odday kompetencje Europejskiemu Bankowi Centralnemu mwi Claeys.

Danuta Huebner, eurodeputowana i bya unijna komisarz, zwraca uwag przede wszystkim na obecny i przyszy unijny budet jako rdo finansowania odbudowy gospodarki. Polska ma niewykorzystane 14 mld euro, ktre moe do 2023 roku przeznaczy na walk z kryzysem koronawirusowym. A w nowym budecie na odbudow gospodarki bd kolejne dziesitki miliardw euro. Ju teraz jest dostpna wielka kwota z obecnego budetu UE, ktra dochodzi do tarczy. I ta kwota nie zwikszy deficytu, bo Komisja zniosa wymg wspfinansowania krajowego. Rzd musi o tym mwi, powinien to ujawni i powiedzie jak wykorzysta te pienidze uwaa Huebner.

Niejeden pakiet powsta w Brukseli

Ju uruchomione przez UE rodki na walk z kryzysem obejmuj przede wszystkim przesunicia w budecie na lata 20142020, co dla Polski oznacza moliwo wydania 14 mld euro do 2023 roku. Obowizuje bowiem zasada n+3, czyli moliwo wydawania unijnych funduszy z polityki spjnoci przez trzy lata po zakoczeniu okresu wieloletniego budetu. Ponadto KE od kilku tygodni zatwierdza programy pomocy publicznej krajw czonkowskich. Polska dostaa zgod na przekazanie firmom 22 mld euro. Chodzi przede wszystkim o pomoc pynnociow i wsparcie kredytami maych i rednich przedsibiorstw.

Football news:

Alexey Sorokin on Russia's desire to host the Champions League playoffs: We would have done everything in the best possible way, but I don't know anything
Yuran can leave Khimki, Kalinichenko and Filimonov-enter the coaching staff, Zinin-become a sports Director
Manchester United denied that Lingard had discussed a move to Milan with Smalling and young
Bayern will not sell Alaba this summer, Tiago can leave for 60-80 million euros
Sky Sports will pay the Premier League clubs all the money for broadcasts in this and next seasons. The deduction of 170 million pounds was moved to the season-21/22
Havertz does not want to move to Bayern this summer. He chooses between Real Madrid, Liverpool, Manchester City, Manchester United and Chelsea
Atalanta bought Pashalic from Chelsea for 15 million euros (Nikolo Skira)