Poland

Michał Górski: Wyrok na pro-life

Spór o aborcjê

Protesty w Warszawie po decyzji Trybuna³u Konstytucyjnego

Protesty w Warszawie po decyzji Trybuna³u Konstytucyjnego

AFP

Skierowanie wniosku do TK dotycz¹cego przes³anki eugenicznej to droga nie tylko najwygodniejsza, ale te¿ krótkowzroczna.

Zacznê od osobistej deklaracji – w zakresie dopuszczalnoœci aborcji uwa¿am przes³ankê eugeniczn¹, obejmuj¹c¹ podejrzenie wystêpowania zespo³u Downa czy zespo³u Turnera, za wysoce nieetyczn¹. Je¿eli Konstytucja chroni ¿ycie ludzkie tak¿e przed narodzeniem, nie ma moralnych podstaw do dyskryminacji nasciturusa ze wzglêdu na jego niepe³nosprawnoœæ.

Jednoczeœnie truizmem jest, ¿e du¿a czêœæ obywateli w najlepszym wypadku opowiada siê za obecnym kompromisem aborcyjnym. Uwzglêdnianie nastrojów spo³ecznych przy podejmowaniu dzia³añ w ¿yciu publicznym jest niezbêdne dla osi¹gania dalekosiê¿nych celów, zw³aszcza w demokracji – tak, aby skutki tych dzia³añ nie skoñczy³y siê wraz z koñcem kadencji (lub nie odwróci³y siê w drug¹ stronê w tzw. efekcie wahad³a). Z tego powodu uwa¿am skierowanie wniosku do Trybuna³u Konstytucyjnego dotycz¹cego przes³anki eugenicznej za pójœcie nie tylko drog¹ najwygodniejsz¹, ale te¿ – obawiam siê – krótkowzroczn¹.

Na tê opiniê ma wp³yw, po pierwsze, sama sytuacja odnosz¹ca siê do TK w obecnym kszta³cie – organu pozbawionego autorytetu nie tylko wœród wiêkszoœci prawników, ale du¿ej czêœci spo³eczeñstwa, przede wszystkim z powodu m.in. nieprawid³owoœci przy wyborze sêdziów, pocz¹wszy od 2015 roku, oraz problematycznego wyboru prezes tej instytucji. Nie ulega w¹tpliwoœci, ¿e w przypadku przegrania wyborów przez obecny obóz rz¹dz¹cy w przysz³oœci, los orzeczeñ wydawanych przez obecny TK jest przynajmniej niepewny. Wybór skrajnie kontrowersyjnych by³ych pos³ów na jego sêdziów ju¿ tylko dope³ni³ miary. To zreszt¹ pokazuje krótkowzrocznoœæ prowadzonych w stosunku do niego dzia³añ przez polityków prawicy – gdyby nie wspomniane kontrowersje, obecny wyrok by³by zapewne szeroko krytykowany. Tak jak s³ynne orzeczenie TK pod przewodnictwem prof. Zolla z 1997 r., ale nie by³oby podstaw do kwestionowania jego obowi¹zywania.

Po drugie, skierowanie wniosku do TK nie uwzglêdnia wspomnianego kontekstu spo³ecznego, tj. szerokiego negatywnego odbioru podejmowanych dzia³añ w zakresie poszerzenia ochrony ¿ycia, uznawanych przez wielu za kolejny objaw ograniczenia praw polskich kobiet bez ich zgody poprzez nak³adanie ciê¿aru ponad ich si³y. W tym kontekœcie, bior¹c pod uwagê, ¿e – w przeciwieñstwie do lat 90. – rz¹dz¹cy obóz mia³ wszystkie œrodki ku temu, ¿eby uruchomiæ œcie¿ki legislacyjne, droga wprowadzania prawnych zmian pro-life poprzez uruchomienie obecnego TK by³a na pewno najwygodniejsz¹ dla rz¹dz¹cych, ale to droga na skróty – z ca³ym ryzykiem z tym zwi¹zanym. Jakiekolwiek kroki podejmowane w tym kierunku powinny byæ bowiem bezpoœrednio po³¹czone (najlepiej w jednym akcie prawnym) ze znacznym poszerzeniem wsparcia pañstwa dla kobiet w ci¹¿y, u których wyniki badañ prenatalnych wskazuj¹ na istnienie tego rodzaju wad genetycznych, a tak¿e oczywiœcie zwiêkszeniem pomocy rodzinom posiadaj¹cych dzieci z niepe³nosprawnoœci¹ – tak, aby ten negatywny odbiór spo³eczny mo¿liwie szeroko neutralizowaæ i w konsekwencji realnie zwiêkszyæ ochronê ¿ycia, bez zwiêkszania podziemia aborcyjnego. Dobrze, ¿e program „Za ¿yciem” zosta³ wprowadzony, ale nawet organizacje przychylne obecnej w³adzy uznaj¹, ¿e jest do poprawki (tak¿e w praktyce jego stosowania), nie mówi¹c o lepszej jego promocji. Ponadto byæ mo¿e zamiast prostego uchylenia przes³anki eugenicznej, w³aœciwszym rozwi¹zanie by³o rozpoczêcie prac legislacyjnych od najmniej kontrowersyjnego wykluczenia niepe³nosprawnoœci typu zespó³ Downa czy Turnera z definicji ciê¿kich wad p³odu.

To wszystko wymaga zdecydowanie wiêkszego wysi³ku ni¿ dzia³ania stricte prawnicze, obarczone znacznym ryzykiem cofniêcia w dalszej lub bli¿szej przysz³oœci. Jeszcze jednak nie jest za póŸno, aby ten wysi³ek podj¹æ.

Autor jest adwokatem i doktorem nauk prawnych


Tytu³ i lead pochodz¹ od redakcji

Football news:

Manchester City have offered 19 million euros including bonuses for 17-year-old Argentine midfielder Sarmiento
Rehagel is a bandit from whom I will not accept an apology. The story of the worst injury in the history of the Bundesliga
Barcelona's presidential election will be held on January 24
Koke: to beat Bayern, you need to play a nearly perfect match. I hope their unbeaten streak ends tomorrow
Loew can return Muller, Boateng and Hummels to the German national team if there are a lot of injuries
Nacho about the Real Madrid game: That's not how titles are won. Working to get better
De Bruyne will sign a 5-year contract with Manchester City. He entered negotiations after Pep extended his contract