Poland

Łukaszenki remis z Putinem

Biaoru

Prezydenci Biaorusi i Rosji Aleksander ukaszenko i Wadimir Putin od lat graj w jednej druynie, nie tylko na lodzie

AFP

Konflikt pomidzy Miskiem a Moskw dobiega koca. Biaoru dostanie tasz rop, nie bezwarunkowo.

Rachunek Miska

Z relacji ukaszenki wynika, e Putin zadeklarowa kompensacj Biaorusi strat z powodu wdroonego w styczniu ubiegego roku tzw. manewru podatkowego w rosyjskim sektorze naftowym. Przez niego cena rosyjskiej ropy dla dwch biaoruskich rafinerii (w Mozyrzu i Nowopoocku) znaczco zacza rosn i w cigu kilku lat ma doj do poziomu wiatowego. Pada taka propozycja. To ju jaka droga do zakoczenia sporw. Jeeli chodzi o rop, Rosja jest gotowa zachowa nam ubiegoroczne ceny surowca. To ruch naprzd, teraz to wszystko podliczymy mwi prezydent Biaorusi do siedzcych na sali goci z obwodu archangielskiego. ukaszenko zacz wystawia rachunki Rosji ju prosto na sali. Najpierw rzuci kwot w wysokoci 300 mln dolarw, ktr wedug niego stracia Biaoru z powodu droszej rosyjskiej ropy w ubiegym roku. Jakby tego byo mao, nagle przeskoczy na temat gazu.

Wedug niego z powodu taniejcego gazu na wiatowych rynkach Biaoru powinna paci Rosji nie 127 dolarw za m. szec. surowca jak obecnie, lecz okoo 90 dolarw". Jeeli spada wiatowa cena ropy, oznacza to, e spada te cena gazu ziemnego. Dlatego dzisiaj na wiecie nie ma ju ceny 127 dolarw mwi. Misk i Moskwa wci nie podpisay umowy dotyczcej tegorocznej ceny surowca.

Tu po zakoczeniu spotkania z rosyjskimi gomi biaoruski prezydent dosta od swoich wsppracownikw przygotowan teczk strat". By tam ju nieco wikszy rachunek, ktry Biaoru wystawia Rosji. Straty z powodu droszej rosyjskiej ropy ju oszacowano nie na 300 mln dolarw, jak przed chwil mwi ukaszenko, ale na 420430 mln. dolarw. Putin powiedzia, e to sprawiedliwe podejcie i e kompensuj te straty kosztem rosyjskich korporacji oznajmi.

ukaszenko odnis niewielkie zwycistwo, poniewa Rosja posza na ustpstwa. Wyglda na to, e Biaoru wyjdzie z tej wyjtkowo trudnej sytuacji. Moskwa wykrcaa ukaszence rce, ale w kocu przekonaa si, e nie ustpi mwi Rzeczpospolitej" Iosif Siaredzicz, redaktor niezalenej biaoruskiej gazety Narodnaja Wola". W przeciwnym wypadku Rosja moga straci jedynego sojusznika przy swoich zachodnich granicach dodaje.

Gos w sprawie zabra rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow, ale nie zdradzi szczegw rozmowy prezydentw. Powiedzia dwuznacznie, e nie chodzi o kompensacj strat Miska z rosyjskiego budetu". O tym, e Kreml faktycznie zdecydowa si na ustpstwa wobec Miska, zdradzi dopiero minister energetyki Rosji Aleksander Nowak. Wedug niego Rosja zaproponowaa zmniejszenie rocznie o 2 dolary za ton ceny rosyjskiej ropy dla Biaorusi. Biorc pod uwag, e Biaoru wczeniej (od 1 stycznia Rosja wstrzymaa dostawy surowca) importowaa 24 mln ton ropy, ustpstwo Kremla warte jest jakie 48 mln dolarw. Gdzie wic reszta?

Nie wykluczam, e ukaszenko po prostu kamie, e dosta co wicej mwi Rzeczpospolitej" Andriej Suzdalcew, politolog i ekonomista z prestiowej Wyszej Szkoy Ekonomii w Moskwie. Przyznaje, e by mocno zszokowany" pitkow wypowiedzi prezydenta Biaorusi. Zwaszcza e od ponad roku Kreml utrzymywa, e Biaoru dostanie tanie surowce wycznie wtedy, gdy zgodzi si na gbsz integracj". Powsta nawet midzyresortowy program takiej integracji, oparty na podpisanym jeszcze w 1999 porozumieniu o utworzeniu Pastwa Zwizkowego Biaorusi i Rosji". De facto zakada ono wchonicie Biaorusi przez Rosj. Gdyby rosyjskie wadze faktycznie zgodziy si na warunki ukaszenki, to byaby katastrofa. Doszoby do rozamu wrd elit politycznych w Rosji. Przecie od niemal dwch lat prbowano zintegrowa Biaoru i Rosj. Nie wyobraam sobie, e nadal bezwarunkowo bdziemy dotowa Misk. Z tego co wiem, nikt na Kremlu nie zamierza ustpowa ukaszence mwi Suzdalcew.

Co w zamian?

W ostatnich tygodniach nic nie wryo szybkiego porozumienia pomidzy Miskiem a Moskw. Przeciwnie. Jeszcze kilka dni temu ukaszenko mwi, e rosyjskie wadze sugeruj przyczenie Biaorusi" w zamian za tasze surowce, a nawet grozi, e zacznie podbiera rop z rury tranzytowej". Kr spekulacje, e w zamian za ustpstwa Moskwy, ukaszenko zgodzi si na sprzeda akcji jednej z dwch rafinerii mwi Rzeczpospolitej" Waler Karbalewicz, znany biaoruski politolog. Prdzej czy pniej si dowiemy, czy to prawda dodaje.

Prawdopodobnie prdzej ni pniej, gdy biaoruskie media twierdz, e ju w tym tygodniu w kraju moe zacz brakowa paliwa. Odkd Rosja zakrcia kurek z rop, Misk sprowadzi jedynie niewielk ilo norweskiej ropy oraz zakupi surowiec od prywatnych rosyjskich firm.

Cakiem prawdopodobne, e Putin i ukaszenko zawarli porozumienie, o ktrym nie zostanie poinformowana publiczno. Wok wsppracy Biaorusi i Rosji kry bardzo duo wrogich si, dlatego nie wszystko trzeba nagania mwi Rzeczpospolitej" Siergiej Markow, rosyjski politolog zwizany z Kremlem. Integracja Biaorusi i Rosji staa si w pewnym sensie specjaln operacj twierdzi.