Poland

Jaka jest rzeczywista inflacja w Polsce?

Dane gospodarcze

Warszawa

Bloomberg

W trakcie pandemii odczucia inflacyjne gospodarstw domowych mog¹ mocniej ni¿ zwykle odbiegaæ od tego, co pokazuj¹ oficjalne dane. Rozchwianie cen niektórych towarów i us³ug sprawi³o bowiem, ¿e nawet niewielkie ró¿nice w indywidualnych koszykach konsumpcyjnych przek³adaj¹ siê na wiêksze ni¿ zwykle ró¿nice w kosztach zakupu tych koszyków.

Takie wnioski mo¿na wyci¹gn¹æ z powiêkszaj¹cego siê rozziewu miêdzy inflacj¹ mierzon¹ indeksem cen konsumpcyjnych (CPI), czyli podstawowym w Polsce wskaŸnikiem, a inflacj¹ mierzon¹ zharmonizowanym indeksem cen konsumpcyjnych (HICP), obliczanym wed³ug tej samej metodologii we wszystkich krajach UE. W minionych dwóch dekadach obie miary inflacji malowa³y bardzo podobny obraz procesów cenowych nad Wis³¹. Zarówno CPI, jak i HICP, w latach 2000-2019 ros³y œrednio w tempie 2,6 proc. rocznie. Bezwzglêdna ró¿nica miêdzy roczn¹ dynamik¹ CPI a roczn¹ dynamik¹ HICP wynosi³a w tym okresie œrednio 0,2 pkt proc. W 2020 r. te miary inflacji wyraŸnie siê rozbieg³y. Inflacja CPI wynosi³a œrednio 3,4 proc., a inflacja HICP 3,7 proc. Przeciêtna bezwzglêdna ró¿nica miêdzy nimi wzros³a do niemal 0,7 pkt proc., przy czym w grudniu osi¹gnê³a rekord na poziomie 1 pkt proc. Inflacja CPI wyhamowa³a wtedy do 2,4 proc. rocznie, a inflacja HICP wynios³a 3,4 proc.

Sk¹d ta ró¿nica? - Pandemia spowodowa³a mocne ruchy niektórych cen i to ujawni³o ró¿nice w wagach poszczególnych towarów i us³ug w CPI i HICP – t³umaczy Marcin Luziñski, ekonomista z Santander Bank Polska. Jak t³umaczy Marcin Czaplicki, ekonomista z PKO BP, struktura koszyka CPI w danym roku odzwierciedla strukturê wydatków gospodarstw domowych z poprzedniego roku, któr¹ GUS ustala na podstawie badania bud¿etów gospodarstw domowych. Z kolei struktura wydatków na potrzeby HICP pochodzi z rachunków narodowych (dane o PKB) sprzed dwóch lat, po czym jest korygowana z wykorzystanie badanie bud¿etów gospodarstw domowych, ankiet wœród sprzedawców detalicznych i innych badañ rynku. - Efekt jest taki, ¿e waga us³ug w CPI to ok. 28 proc., a w HICP niemal 31 proc. Jeszcze wiêksze ró¿nice wystêpuj¹ na ni¿szych poziomach. St¹d np. w grudniu ceny us³ug w CPI wzros³y o 6,4 proc. rok do roku, a ceny us³ug w HICP o 7,8 proc. rok do roku. W przypadku cen towarów zwy¿ki wynios³y odpowiednio 0,9 i 1,8 proc. rok do roku – t³umaczy Czaplicki.

Skoro nawet dwa oficjalne wskaŸniki, które z definicji maj¹ odzwierciedlaæ inflacjê, jakiej doœwiadcza statystyczny konsument, mog¹ tak mocno siê ró¿niæ, to tym wiêksze s¹ zapewne ró¿nice miêdzy inflacj¹, jakiej doœwiadczaj¹ indywidualni konsumenci z wydatkami o zupe³nie innej strukturze od œredniej. - Rozbie¿noœci miêdzy œrednim koszykiem a koszykiem indywidualnym mog¹ byæ du¿e. Dlatego wnioskowanie o inflacji na podstawie w³asnych zakupów z wczoraj w ¯abce o inflacji w ca³ym kraju to jak obœmiewanie ocieplenia klimatu na podstawie dwóch dni ze œniegiem i temperatur¹ poni¿ej zera w Warszawie w styczniu – zauwa¿a Luziñski.

Football news:

Nikolic was sent off for arguing with the referee over a CSKA penalty. He got two yellows in 10 seconds
Ronald Koeman: Barcelona must win every game. Proud of the team
Gerard Pique: I'm proud of Barca. The team showed that they are still alive
Guardiola on 20 consecutive wins: One of the major achievements of his career, given the schedule, the pandemic
Lopetegui received a yellow card, demanding to remove Messi in the match Sevilla - Barcelona
Messi has 22 (18+4) points in 23 games for Barca in La Liga
Nemanja Matic: For Manchester United, every game is a final. We will lose points - it will be difficult to catch up with City