Poland

Jak załatać pandemiczną dziurę w kasie państwa

Co lepsze: gwa³towny wzrost podatków czy ostre ciêcia wydatków? Najlepiej wybraæ drogê œrodka – podpowiadaj¹ ekonomiœci.

Od konsolidacji fiskalnej, co jest procesem przykrym dla podatników, nie uciekniemy. Nawet bior¹c pod uwagê, ¿e ogromny wzrost deficytu i zad³u¿enia w 2020 r. by³y w du¿ej mierze efektem pandemicznego kryzysu i programów pomocowych, to powsta³¹ wyrwê w kasie pañstwa trzeba jednak jakoœ za³ataæ.

„Nie" dla podwy¿ek

Pytanie – jak? Na pewno nie podnosz¹c podatków – zastrzegaj¹ ekonomiœci. – Jak wskazuj¹ doœwiadczenia wszystkich krajów, najbardziej szkodliwa dla gospodarki jest konsolidacja podatkowa, czyli wzrost obci¹¿eñ fiskalnych – wyjaœnia³ Maciej Bukowski, prezes think tanku WiseEuropa, podczas debaty „Czy podatki to jedyne wyjœcie?", zorganizowanej przez Warsaw Enterprise Institute.

Tymczasem dzia³ania PiS w tym zakresie mog¹ wskazywaæ, ¿e rz¹d wybra³ w³aœnie drogê wzrostu podatków. Ostatni przyk³ad to „sk³adka od reklam", która ma – jak mówi³ sam premier Mateusz Morawiecki – pomóc sfinansowaæ koszty walki z pandemi¹. Co i raz pojawiaj¹ siê te¿ nieoficjalne doniesienie o nowych daninach. Na razie resort finansów dementuje te doniesienia, ale nikt nie zdziwi³by siê, gdyby rz¹d jednak podchwyci³ jakieœ nowe pomys³y.

– Nowe podatki to najgorszy pomys³ – mówi te¿ „Rzeczpospolitej" S³awomir Dudek, g³ówny ekonomista Fundacji FOR. – To, co mo¿e nam najbardziej pomóc w wyrastaniu z pandemicznego d³ugu, to szybki wzrost gospodarczy, a wzrost obci¹¿eñ podatkowych spowalnia ten wzrost.

Lepsze efekty przynosi konsolidacja po stronie wydatków pañstwa – zaznaczaj¹ ekonomiœci. Szczególnie ¿e tu Polska ma wiele do zrobienia. – Presja na d³ugotrwa³y wzrost wydatków jest ogromna. Z wyliczeñ OECD wynika, ¿e by utrzymaæ relacjê d³ugu do PKB przy braku zmian, nale¿a³oby podnieœæ podatki o 14 proc. PKB do 2060 r. Zamiast tego oczywiœcie lepiej jest przeprowadziæ reformy wydatkowe – zaznaczy³ dr Marek Radzikowski z SGH, autor przygotowanego z WEI raportu „Finanse w pandemii – droga wyjœcia".

Wed³ug jego wyliczeñ publiczne wydatki nale¿a³oby zredukowaæ o ok. 90 mld z³, czyli o wysokoœæ deficytu strukturalnego.

„Tak" dla oszczêdnoœci

Zdaniem ekonomistów dobrym sposobem by³oby obni¿enie transferów socjalnych do poziomu mediany (w relacji do PKB) dla krajów Europy Œrodkowo-Wschodniej, co przynios³oby oszczêdnoœci na ponad 90 mld z³. Do tego warto pomyœleæ o podwy¿szeniu wieku emerytalnego, reformie ochrony zdrowia czy odst¹pieniu od najmniej efektywnych inwestycji publicznych.

Takie zmiany te¿ nie by³yby przyjemne dla Polaków. Bo trudno o zadowolenie, gdyby rodzicom zredukowano 500+, emerytom zabrano 13. i 14. emeryturê, a pracuj¹cych postawiono przed wizj¹ pracy do 65 lat albo d³u¿ej. – Ale to mniej szkodliwe dla gospodarki – zaznacza Radzikowski.

– Przede wszystkim rz¹d powinien zastanowiæ siê nad racjonalizacj¹ wydatków, jakie efekty przynosz¹ publiczne programy w poszczególnych obszarach. Z czego mo¿na zrezygnowaæ, a gdzie nale¿a³oby „podsypaæ" – podkreœla³ Maciej Bukowski.

– Wychodzenie z pandemicznego d³ugu powinno byæ roz³o¿one na kilka lat, tak by unikn¹æ drastycznych ruchów typu nag³e du¿e ciêcia wydatków czy gwa³towny wzrost obci¹¿eñ podatkowych – komentuje dla „Rzeczpospolitej" £ukasz Koz³owski, g³ówny ekonomista Federacji Przedsiêbiorców Polskich. – Konieczna jest ostro¿na polityka pañstwa, w tym wydatkowa. Nie da siê wyrosn¹æ z d³ugu, jeœli dalej pojawiaæ siê bêd¹ nowe pozycje wydatkowe – mówi.

Football news:

Bayern and Borussia will have 30 days to accept an invitation to the Super League. PSG - 14
Member of the UEFA Executive Committee on the Super League: All 12 clubs need to be kicked out. Players will have the right to terminate their contracts and become free agents
Coach of the Norwegian national team about the Super League: Juventus were knocked out of the Champions League by Lyon, Porto and Ajax, Arsenal and Tottenham are not in the top 30. What the hell are they doing in this tournament?
Writer Stephen Fry on the Premier League clubs in the Super League: Six clubs have achieved what no politician has managed-united the whole of Europe in an aversion to greed and stupidity
Rooney on the Super League's founding clubs: Their bosses are not stupid, let's see what they offer. Manchester United is trying to develop
UEFA and the top clubs need each other too much. Even if Super League is inevitable, the current plan is too raw
Member of the UEFA Executive Committee on Real Madrid, City and Chelsea in the Champions League semi-final: They should be suspended. I expect this to happen on Friday