Poland

Dogonić Niemcy nie będzie łatwo

Publicystyka

AdobeStock

Polskie firmy musz budowa wasne silne marki za granic, a rzd powinien si skupi na firmach redniej wielkoci, chronic sektor produkcji pisze niemiecki strateg, prof. Hermann Simon.

Niniejszy tekst pragnbym poprzedzi informacj, e z Polsk wi mnie szczeglne relacje, bardzo bliskie i osobiste. Czsto tu przyjedam, mam tu wielu przyjaci. Z tego m.in. powodu rozwj gospodarczy Polski nie jest mi obojtny i dlatego apeluj o realizm w tym obszarze.

Nie dalej jak na pocztku lutego br. przeczytaem, e polski rzd chce do 2040 r. zaprowadzi kraj na szczyt Europy" oraz dogoni Niemcy" postawa godna pochway. Ambitne cele s podstaw postpu gospodarczego. Musz by jednak realistyczne i wiarygodne.

Zerknijmy zatem najpierw na dotychczasowe dane. Produkt krajowy brutto (PKB) Polski w 2019 r. oszacowano na 13 752 euro per capita, ok. 33 proc. niemieckiego (41 345 euro). A co z dynamik wzrostu? W latach 20092019 zanotowano w Polsce rednioroczny wzrost na poziomie 2,9 proc. Niemiecka gospodarka rosa w tym czasie rednio o 3,1 proc.

PKB per capita w Polsce wynis w 2009 r. 27 proc. niemieckiego, o 6 pkt proc. mniej ni obecnie. W cigu ostatniej dekady Polska nie dogonia zatem Niemiec, cho nie wyklucza to moliwoci odniesienia sukcesu w nadchodzcych latach czy dziesicioleciach. Tempo wzrostu polskiej gospodarki w latach 20132018 oszacowano na znacznie wiksze ni w Niemczech (dane dla Polski: 4,1 proc. rocznie). Jak szybko zatem naleaaby si rozwija, aby dogoni Niemcy w 2040 r. innymi sowy, aby zrealizowa ambicje polskiego rzdu?

Do oblicze niech posu wskaniki tempa wzrostu Niemiec. Zamy, e w cigu najbliszych 20 lat niemiecka gospodarka bdzie rosa jedynie" o 1 proc. rocznie. PKB per capita w 2040 r. wynisby 50 448 euro; przy zaoeniu 1,5 proc. rocznie 55 685 euro. Aby osign powyszy prg, Polska musiaby si rozwija odpowiednio 3,67 i 4,05 razy szybciej ni niemiecka, co odpowiada rocznym stopom wzrostu wynoszcym odpowiednio 6,71 proc. i 7,24 proc. Nic nie jest niemoliwe. Takie tempo wzrostu w cigu dwch dekad wydaje mi si jednak niezwykle ambitne. Nie zaszkodzioby nieco wicej realizmu.

Sia marki

By moe waniejsze od perspektywy makroekonomicznej byoby pytanie, jak si rozwija i w ktrych obszarach. Przejcie przez LOT niemieckiej linii lotniczej Condor postrzegane jest w tym kontekcie jako pierwszy i wany krok, o znaczeniu strategicznym dla polskiej firmy. Mao prawdopodobne jednak, by przyczynio si to w znacznym stopniu do osignicia ambitnego celu.

W biznesie lotniczym notorycznie zarabia si mao pienidzy. W swojej ponadstuletniej historii brana ta nie wypracowaa adnych skumulowanych zyskw.

Gdzie upatrywa wic szans na wzrost? Premier Mateusz Morawiecki powiedzia: Udany podbj rynkw zagranicznych jest jednym z najwaniejszych ogniw w naszym planie". Zgadzam si z tym, cho uwaam jednoczenie, e ekspansja zagraniczna to jednak wielkie wyzwanie dla polskich firm. Po pierwsze, istnieje wiatowa konkurencja, nie tylko w postaci Chin. Po drugie, pojawia si kwestia tworzenia wartoci dodanej oraz udziau biznesu midzynarodowego w polskim PKB per capita.

Polscy eksporterzy byli dotychczas aktywni gwnie w roli dostawcw i jako tacy wanie naraeni byli na siln presj marow ze strony potnych klientw, takich jak Volkswagen czy duzi dealerzy. Do osignicia wyszej wartoci dodanej w eksporcie konieczne jest za lepsze dotarcie do odbiorcy kocowego oraz zbudowanie marek midzynarodowych. To tutaj kryje si sposb na osignicie i wyszej wartoci dodanej, i mary zysku. Tymczasem wrd 100 najcenniejszych marek na wiecie brakuje polskich. Pojawiaj si za marki z krajw porwnywalnych: Corona z Meksyku, Zara z Hiszpanii. Prestiow lig ponadto regularnie zasilaj nowe Netflix, Uber, Spotify, LinkedIn. Obecno na licie 100 najwartociowszych marek to jednak nie wszystko. adna marka z Polski nie osigna te znaczcej midzynarodowej rozpoznawalnoci. Potrzeba nadrobienia zalegoci w tym zakresie jest wic pilna. Polskie firmy musz budowa wasne silne marki za granic.

Orlen, najwiksza polska firma, dziaa do tej pory w niemieckim biznesie stacji benzynowych pod mark Star, podczas gdy np. Shell, Esso i Total reprezentuj wasne marki. Decyzj Orlenu o wdroeniu w przyszoci tej samej strategii (prowadzeniu wszystkich zagranicznych stacji pod mark Orlen) uwaam za suszn. Orlen powinien jednak pamita, e budowanie marki wymaga czasu i cierpliwoci; nie naley si spodziewa szybkich sukcesw.

Nadzieja w specjalizacji

W obszarze ekspansji midzynarodowej polski rzd powinien si skupi raczej na firmach redniej wielkoci. Wiele ju krajw ponioso porak, stawiajc zbyt wiele na zbyt due firmy (np. korporacje). Niechlubnym tego przykadem jest malezyjski producent samochodw Proton. Polskie firmy maj za ogromne szanse sta si tajemniczymi mistrzami" wystarczy, e obior drog specjalizacji i internacjonalizacji. Przyszo Polski to nie firmy pokroju Fortune Global 500, ale silny sektor MP.

W tym kontekcie rzd powinien zatem przywizywa du wag do ochrony sektora produkcji i nie spieszy si z przechodzeniem na usugi. Nieustanny sukces eksportowy Niemiec wynika nie tylko z faktu, e udzia przemysu w produkcie krajowym brutto jest niemal dwukrotnie wikszy ni we Francji, Wielkiej Brytanii i USA, ale rwnie z tego, e rnica w alokacji miejsc pracy (a tym samym wartoci dodanej) w sektorze usug w porwnaniu z sektorem produkcji jest znaczna. Usugi musz by wiadczone lokalnie, czyli na rynkach docelowych. Wanie tam powstaj nowe miejsca pracy. W produkcji za miejsca pracy mona tworzy w kraju, a jednoczenie uczestniczy we wzrocie rynkw wschodzcych poprzez eksport. Tajemniczy mistrzowie" w Niemczech stworzyli w cigu ostatnich dziesiciu lat 500 tys. nowych, w wikszoci wysokospecjalistycznych, miejsc pracy.

Kolejna kwestia dotyczy sektorw, w ktrych Polska moe by liderem. Uwaam, e przemys wytwrczy jest zdecydowanie jednym z nich. Producenci towarw konsumpcyjnych musz jednak skuteczniej dociera do odbiorcw kocowych. Dotyczy to rwnie wspomnianego obszaru budowania marki. W biznesie typu B2B obiecujca moe by za jeszcze wiksza integracja z europejskimi, nie tylko niemieckimi, acuchami wartoci.

Polska posiada wysokie kompetencje w zakresie digitalizacji. Macie wiele modych talentw w tym obszarze, powstao wiele startupw. Przedsibiorczo modych Polakw niejednokrotnie budzia we mnie podziw. Sukces w tym biznesie wymaga jednak umidzynarodowienia, a nawet globalizacji. W Europie nie jest to proste. Spotify i Skype, jako globalni gracze o europejskim pochodzeniu, s tu raczej wyjtkiem ni regu. Wskim gardem pozostaje bowiem aktywno funduszy venture capital oraz wsparcie kapitaowe w fazie ekspansji midzynarodowej. Tutaj rzd mgby pomc. Polska ma szanse utrzyma wysok stop wzrostu w cigu najbliszych dwch dekad.

Jednak przy formuowaniu celw naley by realist. Podstawowe procesy zajmuj przecie sporo czasu. Niemniej dostrzegam wane impulsy w budowaniu midzynarodowych marek, w zwikszaniu wsparcia dla MP (zwaszcza w zakresie internacjonalizacji), w ochronie produkcji oraz koncentracji na wybranych sektorach przemysu tych, w ktrych Polska ma ponadprzecitne dowiadczenie.

Prof. Hermann Simon, wiatowy autorytet w dziedzinie pricingu, byy wykadowca akademicki (Harvard, Stanford, MIT), zaoyciel Simon-Kucher & Partners. Autor ponad 40 ksiek dotyczce zarzdzania i marketingu

Tytu, lead i rdtytuy pochodz od redakcji