Poland

Coraz więcej strat w efekcie weta dla unijnego budżetu

Fundusze Europejskie

weto UE

AFP

Miasta mog¹ odczuæ zaburzenia w przep³ywach unijnych pieniêdzy ju¿ w 2021 roku. Ale najgorsze jest widmo braku dotacji pomocowych przy nowych inwestycjach.

Jeœli Polska i Wêgry nie zrezygnuj¹ z groŸby weta dla unijnego bud¿etu, ju¿ za kilka dni Bruksela bêdzie musia³a rozpocz¹æ przygotowania prowizorium bud¿etowego na 2021 rok. I im bli¿ej eksperci przygl¹daj¹ siê temu rozwi¹zaniu, tym bardziej widaæ, ¿e niesie ono wiêcej ryzyk.

Pewne opóŸnienia

Okazuje siê, ¿e prowizorium mo¿e utrudniæ lub w niektórych przypadkach nawet uniemo¿liwiæ wykorzystanie w pe³ni unijnego wsparcia tak¿e na lata 2014–2020. – Mo¿na spodziewaæ siê opóŸnieñ w p³atnoœciach z bud¿etu UE – mówi nam urzêdnik Komisji Europejskiej, prosz¹cy o anonimowoœæ.

Chodzi o to, ¿e przez prowizorium do kasy unijnej ju¿ w 2021 r. wp³ynie mniej pieniêdzy ni¿ faktyczne zobowi¹zania, wedle szacunków KE mo¿e zabrakn¹æ 25–30 mld euro rocznie. – Te zobowi¹zania musz¹ byæ sp³acane, ale mo¿e siê to staæ dopiero wtedy, kiedy bie¿¹ce wp³ywy do unijnego bud¿etu na to pozwol¹ – dodaje.

Zagro¿one projekty

Pod znakiem zapytania stoj¹ te¿ projekty, które nie maj¹ jeszcze podpisanych umów o dotacje z Unii Europejskiej. Tymczasem dotychczas (wed³ug stanu na 29 listopada) wartoœæ podpisanych umów to 89,6 proc. dostêpnej dla nas puli na lata 2014–2020 (chodzi o fundusze strukturalne). Czy pozosta³e 10 proc., czyli ok. 35 mld z³, przepadnie, jeœli prowizorium wejdzie w ¿ycie?

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w odpowiedzi dla „Rzeczpospolitej" przekonuje, ¿e nie ma takiego ryzyka. „Nowe nabory dotycz¹ce pieniêdzy z perspektywy 2014–2020 mog¹ byæ bowiem og³aszane, umowy podpisywane, a œrodki wyp³acane beneficjentom" – pisze resort.

– Za to pewne jest, ¿e jeœli chodzi o now¹ perspektywê na lata 2021–2027, prowizorium wyklucza w ogóle nowe inwestycje czy przedsiêwziêcia rozwojowe – zaznacza urzêdnik KE.

Wœród najwiêkszych beneficjentów unijnego wsparcia s¹ samorz¹dy, dlatego zapytaliœmy je, co dla nich w praktyce oznacza prowizorium. – W zwi¹zku z tym, ¿e za kszta³t prowizorium odpowiada Komisja Europejska, trudno jednoznacznie okreœliæ jego skutki – komentuje Krzysztof ¯uk, prezydent Lublina. Jego zdaniem wygl¹da na to, ¿e na finansowanie mogê liczyæ jedynie projekty, na które podpisane zosta³y umowy o dofinansowanie i które s¹ w toku realizacji.

Gra o miliardy

Jeœli chodzi o Lublin, to aktualnie wszystkie strategiczne inwestycje maj¹ taki status, co oznacza, ¿e ich realizacja nie powinna byæ zagro¿ona. – Ogromne jest jednak ryzyko dla przysz³ych inwestycji, co oznacza gigantyczne k³opoty samorz¹dów. Ich brak oznacza brak du¿ych inwestycji w rozwój infrastrukturalny, kulturalny, turystyczny czy spo³eczny – zaznacza prezydent ¯uk. Sam Lublin musia³by zrezygnowaæ z takich zaplanowanych inwestycji na ³¹czn¹ kwotê 2 mld z³, z czego dotacje UE mog³yby siêgn¹æ ok. 1,5 mld z³.

Maciej Fija³kowski, dyrektor biura funduszy europejskich i polityki rozwoju w warszawskim magistracie, tak¿e zaznacza, ¿e sto³eczne projekty maj¹ ju¿ umowy. Ale wylicza, ¿e w razie prowizorium stolica nie mog³aby zrealizowaæ takich zaplanowanych projektów jak dokoñczenie II linii metra na warszawskiej Pradze, budowa dwóch stacji na I linii metra, rozbudowa sieci tramwajowej czy zakupów niskoemisyjnych autobusów.

Widmo katastrofy

– Teoretycznie weto nie wp³ynie na obowi¹zuj¹c¹ perspektywê finansow¹ i ju¿ realizowane przez miasto projekty, nie wiemy jednak, czy nie doprowadzi do zaburzenia w przep³ywie œrodków unijnych – zauwa¿a Piotr Grzymowicz, prezydent Olsztyna. – A brak lub opóŸnienie zaliczek mog¹ oznaczaæ, ¿e bêdziemy musieli wyk³adaæ pieni¹dze z w³asnej kasy, na co nas nie staæ – dodaje.

Jego zdaniem w d³u¿szym horyzoncie prowizorium i brak porozumienia w sprawie perspektywy na lata 2021–2027 to dla samorz¹dów katastrofa. – Wetowanie bud¿etu unijnego jest niebezpieczne i mo¿e doprowadziæ do chaosu. Nie tylko w kraju, ale te¿ w ca³ej Wspólnocie – mówi Grzymowicz. – Teraz powinniœmy skupiæ siê na tym, jak podnieœæ siê po pandemii, skorzystaæ z unijnego programu odbudowy i na nowo rozpêdziæ gospodarkê, nie mo¿emy pozwoliæ sobie na to, by te fundusze nas ominê³y – przekonuje.

Apel do rz¹du

Zreszt¹ takie argumenty podnosz¹ wszyscy samorz¹dowcy i wspólnie apeluj¹ do rz¹du polskiego o pilne porozumienie w kwestiach bud¿etowych. – Bez dotacji z UE rynek inwestycji samorz¹dowych w zasadzie zamiera, bo wiêkszoœæ tych projektów jest realizowana w oparciu o zewnêtrzne Ÿród³a finansowania – mówi nam Arkadiusz Wiœniewski, prezydent Opola.

– Dlatego prosimy rz¹d, by nie rezygnowa³ z 750 mld z³ dla Polski. To nie chodzi o nas, te pieni¹dze trafiaj¹ do firm, tworz¹ miejsca pracy i tworz¹ gwarancjê, ¿e nie obni¿y siê jakoœæ ¿ycia naszych mieszkañców – przekonuje Wiœniewski.

Football news:

Neymar: Thank God for the charisma. I have a gift to be different from the rest
Wayne Rooney: It's time to lead the younger generation. I had a great career
Lineker on Rooney: One of our greatest players. England would have won Euro 2004 had he not been injured
Chelsea will give Drinkwater the third rent - Kasimpasa. He has not played since February
Neymar: I became an icon and idol in football. Courage is my main advantage
Ole Gunnar Solskjaer: Liverpool want to beat everyone. Manchester United knows that they can beat anyone
Messi missed today's Barca training session