Poland

Cięcia na kawałki dysydentów już raczej nie tolerujemy

Analizy

Joe Biden, D¿amal Chaszukd¿i, Mohamed bin Salman

AFP

Ameryka Bidena wykuwa now¹ politykê bliskowschodni¹. Przeprowadza pierwszy atak (na lokalnych sojuszników Iranu w Syrii), a chwilê potem zaczyna rozliczanie Saudyjczyków za ³amanie praw cz³owieka.

Rozliczanie dotyczy odpowiedzialnych za zabójstwo w 2018 roku saudyjskiego dysydenta D¿amala Chaszukd¿iego, którego specjalne komando zwabi³o do konsulatu Arabii Saudyjskiej w Stambule, a tam pociê³o na kawa³ki pi³¹ sekcyjn¹.

Pozornie nie jest ono dotkliwe. Sankcje dotycz¹ wy³¹cznie niewpuszczania na teren USA. Amerykañski Departament Stanu nazwa³ ten zakaz wydawania wiz „Khashoggi ban”, od angielskojêzycznej wersji nazwiska zamordowanego dysydenta. Ban mog¹ dostaæ te¿ przedstawiciele innych re¿imów, które poluj¹ za granic¹ na dysydentów i przeœladuj¹ dziennikarzy (Chaszukd¿i publikowa³ w „Washington Post”, schroni³ siê w Ameryce). Na razie sankcje obejmuj¹ kilkudziesiêciu Saudyjczyków.

Wœród ukaranych nie ma Mohameda bin Salmana, ksiêcia koronnego (zwanego w skrócie MBS) - co wywo³a³o rozczarowanie obroñców praw cz³owieka, którzy s¹ pewni, ¿e to on zleci³ zabicie.

Administracja Joe Bidena te¿ jest tego pewna. Bo ujawni³a raport wywiadu, z którego wynika, ¿e MBS jest wspó³winny œmierci dysydenta. Na dodatek sam prezydent Biden nie zamierza siê kontaktowaæ z ksiêciem, rozmawia³ natomiast z jego ojcem, królem Salmanem, który jest cz³owiekiem starej daty, dos³ownie, bo ma 85 lat, i w przenoœni (bo nie zmierza do radykalnych zmian politycznych, jak MBS, wstrzymuje siê przed oficjalnym uznaniem Izraela i odciêciem od kwestii palestyñskiej).

Wszystko wskazuje na to, ¿e Mohamed bin Salman nie zostanie usuniêty z pierwszego miejsca na liœcie dziedziców tronu saudyjskiego, w nied³ugim czasie go obejmie. A ma zaledwie 35 lat. Ujawnienie raportu wywiadu mo¿e wiêc mieæ d³ugofalowe konsekwencje, dla sojuszu amerykañsko-saudyjskiego i polityki na Bliskim Wschodzie. W tym dla kluczowej rozgrywki: miêdzy szyickim Iranem a sunnickimi monarchiami i Izraelem.

Monarchie z Pó³wyspu Arabskiego i Izrael wci¹¿ obawiaj¹ siê, ¿e Biden zrealizuje swoje zapowiedzi i Ameryka wróci do porozumienia atomowego z Iranem, które kilka lat temu porzuci³ Donald Trump, uniemo¿liwiaj¹c jego realizacjê (wznowienie du¿ych interesów z Islamsk¹ Republik¹) tak¿e innym pañstwom Zachodu.

Wróciæ nie jest ³atwo, bo ajatollahowie stawiaj¹ warunki, nawet szanta¿uj¹: blokowaniem dostêpu do irañskich instalacji atomowych dla miêdzynarodowych inspektorów oraz organizuj¹c operacje militarne w s¹siednich krajach. Na te drugie Biden zareagowa³ ostrza³em zwi¹zanych z Iranem szyickich ugrupowañ militarnych na pograniczu Syrii i Iraku. To jego pierwszy rozkaz militarnego ataku, co ma swoj¹ wymowê. Atak by³ jednak ³agodny w skutkach, mia³ charakter ostrzegawczy.

Biden pogrozi³ Iranowi, ale, jak wszystko wskazuje, nie zrezygnowa³ z wyci¹gniêcia tego kraju z izolacji. Ten przekaz nabra³ szczególnej wagi kilkanaœcie godzin póŸniej, gdy zaczê³o siê rozliczanie Arabii Saudyjskiej.

Karanie Irañczyków i ich podopiecznych w innych krajach to ¿adna nowoœæ. Iran jest ob³o¿ony amerykañskimi sankcjami jak ¿adne inne pañstwo na œwiecie.

Saudyjczycy byli traktowani jak sojusznicy, a szczególnie g³aska³ ich po g³owie i przymyka³ oko na sprawê Chaszukd¿iego oraz na saudyjskie naloty na Jemen Donald Trump, robi³ z nimi wielkie interesy zbrojeniowe. I co nie mniej wa¿ne przekona³ do budowania niezwyk³ego sojuszu - czo³owych pañstw sunnickich z izolowanym dot¹d Izraelem.

Sama Arabia Saudyjska, jak ju¿ by³a mowa, oficjalnie nie nawi¹za³a jeszcze stosunków z Izraelem, ale zrobi³y to ju¿ inne kraje arabskie, zazwyczaj od niej zale¿ne - Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Sudan i Maroko.

Przeczuwaj¹c upór Bidena Arabia Saudyjska, Emiraty i Bahrajn rozpoczê³y tajne rozmowy nad utworzeniem antyirañskiego paktu militarnego, co ujawni³a izraelska telewizja i24News dzieñ przed rozpoczêciem amerykañskich rozliczeñ z oprawcami Chaszukd¿iego.

Biden przekaza³ królowi Salmanowi, ¿e „zasady siê zmieniaj¹”, nie bêdzie przymykania oka na drastyczne ³amanie praw cz³owieka. Saudyjczycy s¹ oburzeni oskar¿eniami MBS, a ich sunnicy sojusznicy, w tym najludniejszy kraj arabski, Egipt, wytykaj¹ Amerykanom, ¿e zajmuj¹ siê prawami cz³owieka u nich, a zapominaj¹ o tym, jak ³amie je Iran. Tak¿e w Izraelu s³ychaæ g³osy oburzenia. Nie mówi¹c o oznakach niepokoju, ¿e najwiêkszy wróg - pañstwo ajatollahów - doczeka siê zniesienia izolacji.

Rozgrywka o porozumienia atomowe z Iranem (JPCOA) wchodzi w decyduj¹c¹ fazê.

Football news:

Perez on football: Young people say that matches are too long for them. If they think so, we should think about it
Perez on the semi-finalists of the Champions League and Europa League: They will not be excluded from the tournaments because of the Super League, I can assure you. We are protected by the law
Jurgen Klopp: The owners of Liverpool are not scammers. The team and I were not involved in the decision on the Super League
Florentino Perez: UEFA will not ban players from playing for national teams, don't worry. I am sure that the participants of the Super League will not be excluded from the Champions League and their own leagues
Real Madrid, Barca and Atletico will not be excluded from the championship. La Liga believes that the Super League project is not viable (COPE)
What did we learn about Super League on Monday? Bayern and Borussia will not be there, the players and coaches have not been told anything
Milner on Super League: The players do not have the right to vote. The current system is very good