Poland

Ciąża to nie powód, żeby podważać umowę

Praca w ci¹¿y

Praca w ci¹¿y

AdobeStock

Pañstwo nie mo¿e dyskryminowaæ kobiety w ci¹¿y, która chce podj¹æ pracê. Ciê¿arnej, która ma k³opoty ze zdrowiem zaraz po podjêciu zatrudnienia, równie¿ nale¿y siê zasi³ek.

Taki wniosek mo¿na wyci¹gn¹æ z wyroku Europejskiego Trybuna³u Praw Cz³owieka w Strasburgu z 4 lutego 2021 r. (skarga nr 54711/15).

W czym problem

W Chorwacji kobieta podda³a siê zabiegowi zap³odnienia in vitro. Krótko potem podjê³a pracê zawodow¹ na podstawie umowy o pracê. Z powodu komplikacji zdrowotnych szybko posz³a na zwolnienie lekarskie. Chorwacki urz¹d nie chcia³ wyp³aciæ jej zasi³ku, bo uwa¿a³, ¿e kobieta zatrudni³a siê dla pozoru, a jej umowa o pracê by³a fikcyjna. Organ argumentowa³, ¿e odmawiaj¹c wyp³aty zasi³ku chroni finanse publiczne.

Urz¹d zarzuci³ pracownicy, ¿e zawar³a umowê o pracê tylko po to, ¿eby uzyskaæ zabezpieczenie socjalne na czas ci¹¿y. Zdaniem urzêdu na fikcyjnoœæ zatrudnienia wskazywa³ krótki okres pomiêdzy podpisaniem umowy a wyst¹pieniem o zasi³ek. Urz¹d twierdzi³, ¿e pracownica zatrudni³a siê w firmie znacz¹co oddalonej od miejsca jej zamieszkania mimo stanu zdrowia.

Pracownica nie zgodzi³a siê z tym stanowiskiem, zarzucaj¹c urzêdowi dyskryminacjê ze wzglêdu na p³eæ. Kwestionowa³a równie¿ zarzut fikcyjnoœci zatrudnienia, wskazuj¹c, ¿e zatrudniaj¹c siê, nie wiedzia³a, czy zabieg in vitro siê powiód³.

Co uzna³ Trybuna³

Trybuna³ podzieli³ stanowisko pracownicy i stwierdzi³, ¿e odmowa przyznania zasi³ku z powodu stanu zdrowia zwi¹zanego z ci¹¿¹ by³a bezpoœredni¹ dyskryminacj¹ ze wzglêdu na p³eæ. Trybuna³ pokreœli³, ¿e taka decyzja mog³a byæ wydana wy³¹cznie w stosunku do kobiety, a zatem stanowi³a przypadek odmiennego traktowania ze wzglêdu na p³eæ. Zdaniem Trybuna³u urz¹d mia³ prawo oceniæ okolicznoœci zawarcia umowy o pracê. Jednak zarzut fikcyjnoœci zatrudnienia wymaga³ wskazania innej okolicznoœci ni¿ sama ci¹¿a lub jej planowanie.

Trybuna³ argumentowa³, ¿e pracownica w momencie zawarcia umowy nie wiedzia³a, czy procedura zap³odnienia in vitro powiod³a siê ani czy wyst¹pi¹ komplikacje zdrowotne zwi¹zane z ci¹¿¹. Zdaniem Trybuna³u pracownica nie mia³a tak¿e obowi¹zku poinformowania pracodawcy o zabiegu. Trybuna³ zarzuci³ tak¿e urzêdowi, ¿e ten nie zbada³, czy pracownica rzeczywiœcie podjê³a pracê. W konsekwencji Trybuna³ przyj¹³, ¿e organ nie zweryfikowa³ nale¿ycie fikcyjnoœci jej zatrudnienia.

zdaniem autora

Tomasz Sancewicz, radca prawny, Counsel w Kancelarii CMS

Jak to wp³ywa na nasze prawo

Temat, który poruszy³ Trybuna³, budzi kontrowersje tak¿e w Polsce. Polskie s¹dy równie¿ wypowiada³y siê w tej sprawie. Zdaniem S¹du Najwy¿szego d¹¿enie pracownicy w ci¹¿y do uzyskania ochrony socjalnej przez zawarcie umowy o pracê nie mo¿e byæ uznane za naruszenie prawa, je¿eli ta umowa prowadzi do faktycznej realizacji zatrudnienia spe³niaj¹cego cechy stosunku pracy (wyrok SN z 14 lutego 2006 r., III UK 150/05). Ponadto, w ocenie S¹du Apelacyjnego w Szczecinie, w fikcyjnoœci zatrudnienia wa¿n¹ rolê odgrywaj¹ nie motywacje pracownicy, a racjonalnoœæ pracodawcy, czyli potrzeba zatrudnienia konkretnej osoby na danym stanowisku i na okreœlonych warunkach (wyrok SA z 9 lipca 2019 r., III AUa 451/18).

W zwi¹zku z tym wyrok Trybuna³u potwierdza dotychczasowe pogl¹dy polskich s¹dów. Podpisanie umowy o pracê w trakcie lub krótko przed zajœciem w ci¹¿ê nie oznacza automatycznie, ¿e kobieta zawar³a fikcyjn¹ umowê. Urz¹d, który chce zakwestionowaæ tak¹ umowê, musi zweryfikowaæ wszystkie okolicznoœci, w tym to, czy kobieta w ci¹¿y rzeczywiœcie podjê³a pracê.

Football news:

Mbappe dancing on the table 🕺 Watch as PSG celebrate their semi-final exit with passion
Pochettino on reaching the semi-finals: It's all down to the PSG players. I missed the adrenaline
Manuel Neuer: Bayern should have played better in Munich. We missed a lot of chances
Hans-Dieter Flick: Bayern lacked the final touch in attack. Congratulations to PSG
PSG President: We have invested a lot in the club to win the Champions League. Neymar and Mbappe have no reason to leave
Tuchel about 0:1 with Porto: Maybe not the best game to watch. Chelsea deserved to win after 180 minutes
Neymar on reaching the 1/2 Champions League: We knocked out the winner of the tournament. Now PSG should always strive to reach the semi-finals