Poland

Cena za kampanię nienawiści

Rzecz o polityce

Ursula Von der Leyen

AFP

Polska raczej nie straci unijnych pienidzy za amanie praworzdnoci, ale i tak moe mie finansowe kopoty.

Od wielu miesicy wysiki dyplomatyczne polskiego rzdu na forum unijnym koncentruj si na walce o osabienie proponowanego mechanizmu pienidze za praworzdno. Negocjacje wkroczyy teraz w faz finaln, ale to, co si z nich na razie wyania, jest dla rzdu duo lepsze ni to, czym Bruksela grozia jeszcze kilka miesicy temu. Jest to efekt pandemii. Jak ponie dom, to nie czas narzeka, e niektre pokoje s le pomalowane mwi mi dyplomata jednego z pastw najhojniej obdarowanych pienidzmi w projektowanym funduszu odbudowy gospodarki po pandemii. To jest teraz sedno debaty o praworzdnoci. Czy upiera si przy zaostrzaniu mechanizmu, ktry na unijnym szczycie w lipcu zosta opisany w sposb niejasny? I ryzykowa rewan ze strony Polski i Wgier i opnianie wejcia w ycie funduszu odbudowy gospodarki, ktry wymaga jeszcze jednomylnej zgody pastw UE i ratyfikacji we wszystkich parlamentach narodowych? Z naszych nieoficjalnych informacji wynika, e na zamknitych spotkaniach ambasadorw pastw czonkowskich przy UE nie sycha apeli o radykalne rozwizania w sprawie Polski i Wgier. Byo raczej kilka wyranych gosw, eby si spieszy mwi nasz rozmwca. I dodaje: Potrzebujemy szybko pienidzy z funduszu odbudowy. Jeli ich nie bdzie, to ju nie tylko w Polsce i na Wgrzech dojd do wadzy populici.

Nietypowy mechanizm

Podobnego zdania jest Angela Merkel, ktrej kraj kieruje teraz rotacyjnie Uni i pracuje nad kompromisowym rozwizaniem. Jeszcze przed lipcowym szczytem z Berlina pyny sygnay, e kanclerz nie bdzie walczy o silny mechanizm praworzdnoci. Bo uwaa, e nie tdy droga i e za ubezwasnowolnienie sdw nie mona kara zabieraniem pienidzy przeznaczonych na inwestycje. Std wzi si kompromis na szczycie w lipcu, ktry teraz musi by zamieniony na przepisy szczegowego rozporzdzenia. Projekt niemiecki, zaprezentowany w poniedziaek, idzie w kierunku oczekiwa Polski. Zdaniem niektrych nawet za bardzo. To nawet gorsze ni porozumienia z lipca. Powstanie mechanizm, ktry nigdy nie zostanie uyty powiedzia portalowi Politico Daniel Freund, eurodeputowany Zielonych. Mechanizm ma by uruchamiany tylko wtedy, gdy amanie praworzdnoci ma wystarczajco bezporedni wpyw na interesy finansowe UE. Czyli jest to po prostu kolejny instrument walki z korupcj i naduyciami finansowymi przy wykorzystywaniu pienidzy z unijnego budetu, a nie sposb na dyscyplinowanie rzdu w Warszawie. Przynajmniej dopty, dopki nie zostanie udowodnione, e upolityczniony wymiar sprawiedliwoci w Polsce chroni oszustwa dokonywane przy unijnych funduszach. Do tej pory na takie zagroenie Komisja nigdy nie wskazywaa.

Unia nie pjdzie na noe

Debata o praworzdnoci i pienidzach jest upolityczniona nie tylko w Brukseli. Rwnie w Polsce trudno o pozbawion emocji dyskusj na ten temat. Po unijnym szczycie w lipcu doszo do zaskakujcego aliansu komentatorw z grona antyeuropejskiej prawicy i proeuropejskiej lewicy. Zgodnie twierdzili, e przyjte zapisy o mechanizmie doprowadz w przyszoci do odebrania Polsce pienidzy. Ci pierwsi dlatego, e w debacie o przyszoci rzdu konieczna bya narracja wskazujca na nieumiejtno premiera Morawieckiego chronienia polskich interesw na arenie midzynarodowej i pokazania, jak za Unia karze nas za suwerenne decyzje dotyczce wymiaru sprawiedliwoci. Ci drudzy te nie mogli przyzna, e Morawiecki posiada jakiekolwiek dyplomatyczne umiejtnoci, nawet jeli gwnym stosowanym przez niego instrumentem negocjacyjnym jest tutaj do toporna groba weta. Stwierdzenie, e mechanizm praworzdnoci jest bezzbny, wymagaoby take przyznania, e krl jest nagi". I w tej sprawie UE nie bdzie sza na noe, bo ma teraz inne priorytety ni wolne sdy.

Jednak to, e UE nie bdzie karaa Polski za reform wymiaru sprawiedliwoci, nie znaczy, e nie zapacimy na naruszanie unijnych wartoci. Bo w ostatnich miesicach atmosfer wok Polski bardzo pogorszya firmowana przez rzdzcych, w tym prezydenta Dud, kampania nienawici wobec osb LGBT. List ambasadorw 50 krajw w tej sprawie pokaza, e dla wielu jest to sprawa waniejsza ni wolne sdy. Nie inaczej jest w Brukseli. Warszawa powinna si bliej przyjrze wypowiedziom przewodniczcej Komisji Europejskiej. Ursula von der Leyen jest czasem krytykowana za zbyt zachowawcze wypowiedzi w sprawie amania praworzdnoci. Dla odmiany w sprawie LGBT niedociskana przez nikogo publicznie broni praw tej mniejszoci i grozi odbieraniem funduszy. Nie ma miejsca w UE na dyskryminacj ze wzgldu na orientacj seksualn. I bd z tym walczy, wczajc w to zawieszenie unijnych funduszy czy pozwy sdowe przeciwko rzdom. I jeszcze jedno: bd forsowa wzajemne uznawania stosunkw rodzinnych w UE. Bo jak jeste rodzicem w jednym kraju UE, to jeste nim w kadym innym powiedziaa von der Leyen. Nasi rozmwcy wskazuj, e od pocztku wida jej konsekwencj w tej sprawie, poczynajc od pomysu stworzenia stanowiska komisarza ds. rwnoci, po jej autorskie wypowiedzi dotyczce funduszy czy praw rodzicielskich. To wida rwnie na wewntrznych spotkaniach mwi nieoficjalnie nasz rozmwca.

Konserwatystka na czele KE

Gdy Polska z entuzjazmem popieraa wybr von der Leyen na przewodniczca Komisji Europejskiej, jeden z naszych dyplomatw powiedzia z uznaniem: To konserwatystka". O tym miaaby wiadczy jej przynaleno do chadecji, arystokratyczny rodowd i sidemka dzieci. Ale von der Leyen bya w 2017 roku w mniejszoci CDU, ktra popara legalizacj maestw jednopciowych w Niemczech. A o adopcji dzieci przez pary jednopciowe powiedziaa w przeszoci tak: Nie znam adnego badania, ktre mwi, e dzieci, ktre dorastaj z rodzicami tej samej pci, wypadaj inaczej ni dzieci dorastajce w maestwach heteroseksualnych".

Autorka jest korespondentk w Brukseli

Football news:

Hans-Dieter flick: I Hope Alaba will sign a contract with Bayern. Our club is one of the best in the world
Diego Maradona: Messi gave Barca everything, brought them to the top. He was not treated the way he deserved
Federico Chiesa: I hope to leave my mark in Juve. We will achieve great results
The Coach Of Benfica: I don't want us to look like the current Barcelona, it has nothing
Guardiola on returning to Barca: I'm happy at Manchester City. I hope to stay here
Fabinho will not play with West ham due to injury
Ronald Koeman: Maradona was the best in his time. Now the best Messi