Poland

Borowski: Nie mamy w Polsce problemu z wysoką inflacją

Wywiady

tv.rp.pl

Prawdopodobnie w tym roku inflacja bêdzie powy¿ej celu NBP, ale ze wzglêdu na jej strukturê na razie nie ma powodu, ¿eby na to reagowaæ – mówi Jakub Borowski, g³ówny ekonomista Credit Agricole, goœæ programu Paw³a Ro¿yñskiego.

Jaka jest kondycja polskiej gospodarki w pierwszych miesi¹cach tego roku?

Dobra. Jak patrzymy na strukturê produkcji przemys³owej, widzimy, które dzia³y ci¹gn¹ aktywnoœæ w górê. S¹ to dzia³y nastawione na eksport. Wynika to z relatywnie wysokiej aktywnoœci w globalnym przetwórstwie przemys³owym. Pandemia oddzia³uje dwutorowo na gospodarkê œwiatow¹. Mamy us³ugi, które s¹ bardzo podatne na lockdowny i obostrzenia. Za to bardzo dobrze radzi sobie przetwórstwo przemys³owe, które uodporni³o siê na pandemiê. O¿ywienie na tym polu napêdza œwiatowy wzrost handlu i popyt ze strony g³ównych odbiorców. Polskie firmy, które kooperuj¹ z niemieckimi, korzystaj¹ na tym.

Ca³kiem nieŸle radz¹ sobie te¿ firmy, które produkuj¹ dobra trwa³ego u¿ytku, dobra konsumpcyjnie.

Te dwa sektory radz¹ sobie wyraŸnie lepiej na tle innych, w szczególnoœci budownictwa czy us³ug.

Mimo kryzysu bezrobocie w Polsce znajduje siê na najni¿szym poziomie w Europie. Z czego to wynika?

Mamy niestandardow¹ sytuacjê z zahibernowanym rynkiem pracy i wci¹¿ pozytywnym efektem oddzia³ywania tarcz finansowych. Bezrobocie jest tylko troszkê wy¿sze ni¿ przed pandemi¹. WskaŸnik aktywnoœci zawodowej jest ni¿szy jedynie w grupie osób bardzo m³odych, ale wraz ze stopniowym znoszeniem obostrzeñ powinniœmy zaobserwowaæ tu powrót do poziomów sprzed pandemii. Pamiêtajmy jednak, ¿e hibernacja rynku pracy siê niebawem skoñczy, bo tarcza wygaœnie. Wkrótce, w maju, czerwcu, nadejdzie chwila prawdy. Jakaœ czêœæ firm zdecyduje siê na restrukturyzacjê, bo na skutek pandemii struktura popytu siê zmieni³a. Nie spodziewam siê jednak, ¿eby korekta zatrudnienia by³a du¿a. Sytuacja na rynku pracy powinna pozostaæ dobra.

W 2021 r. przemys³ bêdzie sobie dalej dobrze radzi³? Us³ugi odbij¹? Jaki bêdzie ten rok?

To bêdzie dobry rok. Gospodarka powinna powróciæ do poziomu, który okreœlamy mianem równowagi makroekonomicznej. Czyli bezrobocie jest na poziomie, poni¿ej którego trudno zejœæ, a presja inflacyjna jest umiarkowana. W kolejnych latach mo¿emy mieæ do czynienia z przegrzaniem gospodarki.

W tym roku gospodarkê bêdzie napêdzaæ konsumpcja. Równie¿ inwestycje, które w drugiej po³owie roku odbij¹. Eksport na fali o¿ywienia w œwiatowym handlu te¿ przyspieszy. Te czynniki bêd¹ dynamizowaæ wzrost.

Us³ugi bêd¹ siê odradzaæ i przygasaæ w rytm obostrzeñ. Obecnie obostrzenia s¹ zwiêkszane. Od maja mo¿emy jednak liczyæ na stopniowe o¿ywienie w us³ugach.

Ten rok up³ynie pod znakiem wyraŸnego odbicia aktywnoœci gospodarczej. Jestem ostro¿ny co do skali tego odbicia. Z dwóch powodów nie spodziewam siê 5-proc. wzrostu, tylko 3,6-proc. Pierwszy to konsumpcja. Gospodarstwa domowe zakumulowa³y bardzo du¿o oszczêdnoœci. Nie mog³y wydawaæ na us³ugi i dobra luksusowe, wiêc pojawi³ siê znacz¹cy bufor w wysokoœci kilku procent PKB. Pytanie, czy mo¿na w optymistyczny sposób przyj¹æ, ¿e ta kwota wyleje siê na rynek. By³bym ostro¿ny, bo to oszczêdnoœci gospodarstw o relatywnie wysokich dochodach i sk³onnoœci do oszczêdzania. Du¿a kwota zostanie przeznaczona na dobra trwa³ego u¿ytku, mo¿e luksusowe wakacje, a to bêdzie dynamizowa³o import, a nie PKB. Za to tempo wzrostu p³ac bêdzie ograniczone, co spowolni przyspieszenie wzrostu konsumpcji.

Drugi element to inwestycje. Jest sporo optymizmu w ró¿nych badaniach koniunktury, które wskazuj¹ na to, ¿e firmy za jakiœ czas rusz¹ z inwestycjami. Widaæ to te¿ w globalnych danych o zamówieniach dóbr inwestycyjnych. Ale inwestycje bêd¹ rozkrêcaæ siê powoli, zaczn¹ siê podnosiæ w drugiej po³owie roku.

S¹ te¿ inwestycje publiczne. Ich rytm wyznaczany jest przez absorpcjê œrodków unijnych. Jeœli chodzi o wieloletnie ramy finansowe, to bêdzie to powolny proces, który dopiero siê rozkrêca.

Nie bêdzie tego widaæ w najbli¿szych kwarta³ach. Spore nadzieje wi¹¿emy z Krajowym Planem Odbudowy, czyli unijnym Funduszem Odbudowy. S¹dzimy, ¿e wyraŸny wp³yw tych funduszy na polsk¹ gospodarkê pojawi siê dopiero w latach 2022 i 2023.

W ubieg³ym roku byliœmy w czo³ówce tych, którzy najmniej ucierpieli na pandemii. W tym roku nasze wyniki ju¿ nie bêd¹ tak efektowne na tle Niemiec, Francji czy Wielkiej Brytanii?

Wyniki bêd¹ dobre. Bêdziemy dalej doganiaæ te gospodarki. G³ównie dlatego, ¿e w wielu gospodarkach skala stymulacji nie by³a tak du¿a jak w Polsce. Lockdowny, które tam mia³y miejsce, s¹ przed³u¿ane, ostrzejsze ni¿ w Polsce, wiêc bêd¹ hamowaæ ich o¿ywienie. Niektóre

z gospodarek rozwiniêtych krajów UE, na przyk³ad Niemcy i Hiszpania, które mocno obni¿y³y aktywnoœæ, nie odbij¹ na tyle mocno, aby dynamika PKB w tym roku by³a wy¿sza ni¿ w Polsce. Mimo silnych turbulencji bêdziemy zatem doganiaæ kraje rozwiniête UE i œredni¹ unijn¹.

S¹ spore obawy o inflacjê. NBP twierdzi, ¿e nie widzi problemu i nie powinniœmy siê spodziewaæ podwy¿ek stóp. Z projekcji inflacji wynika, ¿e NBP widzi j¹ w tym roku na poziomie 3,1 proc., zaœ w przysz³ym poni¿ej 3 proc., bli¿ej celu inflacyjnego.

Nasza prognoza na 2021 r. jest trochê ni¿sza, ale dostrzegam wyraŸne ryzyko wy¿szej inflacji zwi¹zane z dynamik¹ cen paliw. Bêdziemy rewidowaæ prognozê, jak poznamy inflacjê styczniow¹ i lutow¹. Jest te¿ du¿a niepewnoœæ zwi¹zana z tym, jak zmieni³ siê koszyk inflacyjny w 2020 r., który GUS zrewiduje na podstawie badañ bud¿etów gospodarstw domowych. Oszacowane przez nas zmiany w tym koszyku wskazuj¹, ¿e inflacja styczniowa wynios³a 2,5 proc. Jeœli tak bêdzie, to uwzglêdniaj¹c silniejszy, ni¿ oczekiwaliœmy, wzrost cen ropy, trzeba bêdzie podnieœæ prognozê inflacji w 2021 r. bli¿ej 3 proc.

W tej chwili i w najbli¿szych kwarta³ach istotny wk³ad do inflacji bêd¹ mia³y czynniki o charakterze administracyjnym, a wiêc w istocie poda¿owym. S¹ s³ynne œmieci (ponad 50-proc. wzrost op³at w ubieg³ym roku), które kontrybuowa³y znacz¹co do wskaŸnika inflacji. Kolejne podwy¿ki op³at s¹ wprowadzane. Drugi element to inflacja energetyczna. Utrzyma siê wysoki wzrost cen energii elektrycznej. Mamy te¿ dro¿ej¹ce paliwa. Polityka pieniê¿na nie powinna na to reagowaæ, chyba ¿e doprowadzi to do silnego wzrostu presji p³acowej i wtórnych efektów inflacyjnych. Na razie takich sygna³ów nie ma, ale RPP z pewnoœci¹ bêdzie to monitorowaæ.

S¹ jeszcze podwy¿ki covidowe. W 2021 r. wzros³y ceny niektórych us³ug ze wzglêdu na wzrost kosztów prowadzenia dzia³alnoœci gospodarczej wymuszony przez pandemiê. Tu bêdziemy mieæ do czynienia z efektem wysokiej bazy, wiêc inflacja powinna siê obni¿aæ.

Nie mam poczucia, ¿e mamy w Polsce problem wysokiej inflacji. Prawdopodobnie w tym roku ukszta³tuje siê ona powy¿ej celu inflacyjnego NBP, ale ze wzglêdu na jej strukturê na razie nie ma powodu, ¿eby na to reagowaæ w postaci zaostrzenia polityki pieniê¿nej. Je¿eli poszlibyœmy w kierunku ostrych podwy¿ek stóp procentowych, to przy oczekiwanej biernoœci EBC skoñczy³oby siê to siln¹ aprecjacj¹ kursu z³otego.

Nie potrzebujemy jej w tej fazie o¿ywienia.

Z³oty siê jednak os³abia. To ju¿ 4,60 do euro. Co bêdzie dalej?

Do spadku kursu z³otego przyczyni³y siê g³ównie nasilaj¹ce siê obawy inwestorów o wzrost inflacji na œwiecie wraz z o¿ywieniem gospodarczym, co mog³oby zmusiæ g³ówne banki centralne do podwy¿ek stóp procentowych. Sprzedawali oni obligacje i akcje, co spowodowa³o spadek kursu z³otego i innych walut krajów naszego regionu. Wiele bêdzie teraz zale¿a³o od reakcji EBC. Jeœli po marcowym posiedzeniu zasygnalizuje on wyraŸnie, ¿e nie bêdzie akceptowa³ obecnego podwy¿szonego poziomu rentownoœci obligacji krajów strefy euro, z³oty powinien siê umocniæ, jednak kurs EUR/PLN najprawdopodobniej utrzyma siê powy¿ej 4,50.

Krajowy Plan Odbudowy wzbudza kontrowersje. Jak pan go ocenia? Nie jest zbyt ogólny?

Ogólnoœæ jest wymuszona szybkim tempem prac i pandemi¹. Analizuj¹c KPO, skupiliœmy siê na dwóch obszarach. Pierwszym z nich by³ profil czasowy wydatków finansowanych z grantów.

Na podstawie KPO w obecnej postaci trudno oceniæ, jaki bêdzie ten profil, ale mo¿na przyj¹æ, ¿e wp³yw KPO na aktywnoœæ gospodarcz¹ w tym roku bêdzie niewielki. Mo¿na jednak oczekiwaæ, ¿e wydatki finansowane w ramach KPO silnie podbij¹ aktywnoœæ inwestycyjn¹ sektora publicznego i firm w latach 2022–2023, co zaowocuje przyspieszeniem wzrostu gospodarczego w tych latach do ok. 5 proc.

Wiêkszoœæ obszarów, gdzie bêd¹ wydawane pieni¹dze z grantów stanowi¹cych Ÿród³o finansowania KPO, to s¹ obszary niekontrowersyjne. Mamy transformacjê energetyczn¹, cyfrow¹, wsparcie dla sektora us³ug medycznych, obni¿enie emisji CO2, zwiêkszenie efektywnoœci energetycznej. Z grantów otrzymanych z KPO bêdziemy finansowaæ zakup szczepionek, zeroemisyjnych autobusów i nowoczesnego pasa¿erskiego taboru kolejowego. Wra¿enie robi 3 mld euro na docieplenie budynków mieszkalnych. Firmy, które siê tym zajmuj¹, zacieraj¹ rêce. Tylko w jaki sposób bêdzie to realizowane i jak szybko? Odpowiedzi poznamy w najbli¿szych miesi¹cach.

Skupiamy siê na grantach. A co z tanimi po¿yczkami z programu?

Po d³ug, nawet jeœli jest on bardzo tani, siêgamy mniej chêtnie, jeœli mamy do dyspozycji granty. Dlatego rz¹d na razie skupi³ siê na grantowej czêœci KPO.

Zak³adamy, ¿e wykorzystanie œrodków w ramach unijnego Funduszu Odbudowy, które s¹ zapisane w czêœci po¿yczkowej, bêdzie niewielkie. Krajowe firmy bêd¹ raczej najpierw korzystaæ ze œrodków w³asnych, które zakumulowa³y w okresie pandemii, a potem korzystaæ z nieznacznie dro¿szego i wolnego od ryzyka kursowego finansowania w krajowym sektorze bankowym.

Football news:

Mbappe dancing on the table 🕺 Watch as PSG celebrate their semi-final exit with passion
Pochettino on reaching the semi-finals: It's all down to the PSG players. I missed the adrenaline
Manuel Neuer: Bayern should have played better in Munich. We missed a lot of chances
Hans-Dieter Flick: Bayern lacked the final touch in attack. Congratulations to PSG
PSG President: We have invested a lot in the club to win the Champions League. Neymar and Mbappe have no reason to leave
Tuchel about 0:1 with Porto: Maybe not the best game to watch. Chelsea deserved to win after 180 minutes
Neymar on reaching the 1/2 Champions League: We knocked out the winner of the tournament. Now PSG should always strive to reach the semi-finals