Poland

Białoruski historyk upublicznił nazwiska sowieckich katów obrońców Grodna z września 1939 roku

We wrzeniu 1939 roku beztroskie ycie rodziny Chociejw w Grodnie si skoczyo. Wybucha II wojna wiatowa, gow rodziny zabrano na front, walczy przeciwko Niemcom. Do Grodna tymczasem weszy wojska sowieckie, ktre mogy sprawi, e Stefana z matk i siostrami mogli wywie na Syberi, albo rozstrzela. Ale im udao si tego unikn.

?Ojca zabrali do Wojska Polskiego jeszcze przed wybuchem wojny. O tym, e Niemcy zaatakuj Polsk, wiedzielimy, ale wszyscy uwaali, e nasze pastwo jest mocne i potrafi da odpr wrogowi. Mielimy duo wojska, szczeglnie w Grodnie. Niemcy jednak ju w pierwszym dniu wojny zbombardowali z samolotw mosty na Niemnie i skad amunicji w lesie. Do miasta jednak wtedy nie weszli. O tym, e zamiast Niemcw do Grodna przyjd Sowiety, nie mielimy adnego pojcia. To dzisiaj mamy telewizj, radio i informacja rozpowszechnia si byskawicznie.

A wtedy nikt o niczym nie wiedzia. Tylko komunici i ydzi szykowali si do przyjcia Sowietw. Wkadali na rkawy czerwone opaski, prbowali powoa swoj milicj, pokazywali Sowietom drog. Syszaem, e na lewym brzegu Niemna obok fabryki tytoniowej zbudowali nawet dla Sowietw bram powitaln.

Kiedy niektrzy ydzi poszli spotyka Ruskich, wwczas Polacy ? patrioci zaczli przygotowania do obrony miasta. Razem z resztkami onierzy na ulicach miasta pojawili si studenci, uczniowie i harcerze.

Moje starsze siostry wstpiy w szeregi obrocw i mnie zachciy. Bylimy patriotami i bylimy gotowi odda ycie za Polsk. Obron w Grodnie trzymano w kilku miejscach. Kiedy do miasta weszli Ruscy, byem na ulicy Orzeszkowej, niedaleko szkoy, w ktrej uczya si jedna z moich sistr. Obrocy mieli kilka karabinw i inn bro. Nalewali do butelek benzyn i czekali na sowieckie czogi. My stalimy na posterunku pod mostem. Mielimy kilka butelek z pynem zapalajcym. Kiedy na most wjecha pierwszy czog, to wybieglimy i zaczlimy rzuca butelkami w te czogi. Jeden z czogw udao nam si podpali.

Ze mn byli wwczas przyjaciele, a wrd nich Ryszard Nojman ? wyznawca protestantyzmu i syn komisarza policji. Jego zabili sowieccy onierze, strzelajc z karabinu maszynowego innego czogu. Potem prawdopodobnie przejechali po nim gsienicami. Mnie trafiono w rk, miaem szczcie, e uszedem z yciem. Miaem przestrzelon czapk i ubranie. Z innym chopakiem udao nam si uciec i schowa.

Na pocztku nie odczuwaem blu od kontuzji rki, dopiero po jakim czasie zauwayem, e jestem ranny. Mnie podchwycia siostra i jaki chopak, i zaprowadzili do lekarza. Naoono mi gips i po tym ju nigdzie z domu nie wychodziem?.

?Wszyscy balimy si?

Stefan Chociej mwi, e po obronie Grodna nie wychodzi na ulic, gdy ludzie mogli go pozna i wyda sowieckim onierzom.

?Strach by duy, bo gdyby jaki yd si dowiedzia, e braem udzia w obronie miasta, to wydaby mnie natychmiast. Nam si jednak poszczcio, nikt naszej rodziny nie wyda. Okoo dwch tygodni spdzilimy jeszcze na ul. Brygidzkiej, po czym opucilimy miasto. W miecie nie byo czego je, sklepy byy pozamykane. Panowa prawdziwy gd i wtedy mama postanowia wyjecha z Grodna. Pocigiem dojechaa do Sokki i zwrcia si po pomoc do dziadka. Po pewnym czasie on furmank przyjecha do Grodna i zabra nas do wioski Poganica. Tak oto opuciem rodzinne miasto. Nie zdylimy zabra wszystkich rzeczy, ale i na wsi zamieszkalimy w niezym domu, dosy komfortowym.

Ojciec wrci do Grodna pod koniec 1939 roku. Dwa miesice spdzi w sowieckiej niewoli, ale zosta wypuszczony, bo dobrze rozmawia po rosyjsku. Przyjecha do nas na wie i si ukrywa, bojc si, e wrc po niego. Wszyscy balimy si?.

Football news:

Lingard scored 8 goals in the Premier League season, repeating his personal best
Antonio Conte: Inter have grown a lot in all aspects in two seasons
Vazquez will miss the rest of Real Madrid's season. He has a sprained cruciate ligament
Mesut Ozil: Real Madrid are the favourites for the La Liga title. Benzema - the best striker of the championship
Bixant Lizarazu: Benzema is one of the best players in the history of French football
A cautious line-up hurt Barca in the first half and forced them to go all-in. Second half = fun
Messi does not score against Real Madrid after Ronaldo's departure to Juve. In the last clasico before the transfer, both scored