Poland

Bezczynność siłowni to widmo możliwej plajty

Zamkniêta si³ownia w trakcie epidemii koronawirusa

Adobe Stock

Zakaz prowadzenia klubów fitness, gdzie wokó³, szczególnie w czasie weekendów, widzimy masê dzia³aj¹cych oficjalnie, zat³oczonych miejsc z bran¿y handlowej (które wrêcz mo¿na nazwaæ „kowidowni¹") jest ewidentn¹ dyskryminacj¹. Z tak¹ ca³kiem przypadkow¹ metodyk¹ wprowadzania ograniczeñ w prowadzeniu biznesu wi¹zaæ siê musz¹ ludzkie tragedie.

Rzecznik ma³ych i œrednich przedsiêbiorców Adam Abramowicz 11 stycznia br. napisa³ do premiera Mateusza Morawieckiego: „Szanowny Panie Premierze, 27 listopada 2020 og³osi³ Pan, ¿e rz¹d zaplanowa³ optymalny plan rozwoju do normalnoœci po epidemii koronawirusa. Od 28 listopada do 28 grudnia mia³ to byæ etap odpowiedzialnoœci, a od 28 grudnia etap stabilizacji, gdzie poziom obostrzeñ mia³ byæ zale¿ny od liczby zachorowañ. Nastêpnie Minister Zdrowia Adam Niedzielski og³osi³ porzucenie tego planu i zamiast niego – kwarantannê narodow¹ od 28 grudnia 2020 do 17 stycznia 2021. Te decyzje skutkowa³y zamkniêciem wielu firm z sektora MŒP".

Rzecznik Adam Abramowicz zwróci³ uwagê równie¿ na to, ¿e: „Nie wszystkie z nich mog¹ otrzymaæ rekompensaty, poniewa¿ przyjêty sposób dystrybucji po kodach PKD jest dziurawy i nie obejmuje wszystkich, którzy – decyzj¹ rz¹du – nie mog¹ mieæ przychodów".

W cytowanych fragmentach listu Adam Abramowicz odnosi siê do najwiêkszych bol¹czek dzia³ania rz¹du w walce z pandemi¹, tj. braku planu, chaosu organizacyjnego oraz nieprzewidywalnoœci kolejnych rozporz¹dzeñ. Oczywiste jest, ¿e w ka¿dym przypadku zamkniêcia danej bran¿y poszkodowanymi s¹ dziesi¹tki – a czasem setki – tysiêcy osób: w pierwszej kolejnoœci przedsiêbiorcy, którym zakazano prowadzenia ich firmy, oraz pracownicy tych¿e. Pamiêtajmy, ¿e po drugiej stronie mamy tak¿e odbiorców danej us³ugi (towaru), których pozbawiono doñ dostêpu.

Szlaban na æwiczenia

Jednym z najbardziej absurdalnych ograniczeñ jest zakaz prowadzenia klubów fitness i si³owni. Dlaczego? Bo w³aœnie dziêki tej formie aktywnoœci fizycznej buduje siê odpornoœæ organizmu, przez co znacz¹co zmniejsza siê ryzyko „z³apania wirusa". W szczególnoœci, jeœli po³¹czymy zajêcia na si³owni z prawid³owym sposobem od¿ywiania siê. Nie jest to wiedza tajemna, wiêc musi budziæ zdziwienie, ¿e „w obronie" naszego zdrowia rz¹d pozbawia nas mo¿liwoœci obrony naturalnej. Dodajmy, ¿e wedle statystyk z pocz¹tku ubieg³ego roku, czyli w okresie przed pierwszym lockdownem, z si³owni regularnie korzysta³o blisko 3 mln Polaków.

Od przypadku do tragedii

Kluby fitness i si³ownie, które zatrudniaj¹ ponad 100 tys. osób, sta³y siê jakby jedn¹ z „bran¿ wybranych", oprócz hotelarstwa, gastronomii, bran¿y eventowej czy weselnej. Nie widaæ jednak ¿adnych jasnych kryteriów, dlaczego jedna firma mo¿e dzia³aæ, a inna nie. Choæby wedle ostatnich rozporz¹dzeñ, które dotycz¹ handlu w galeriach handlowych. Dlaczego mo¿emy tam nabyæ ksi¹¿kê czy perfumy, a sklepy z odzie¿¹ pozostaj¹ zamkniête? Dlaczego w galerii kupiæ mo¿emy szafkê pod telewizor, ale telewizora ju¿ nie?

Z tak wybiórcz¹ i – jak widaæ z powy¿szego – niemal ca³kiem przypadkow¹ metodyk¹ wprowadzania kolejnych ograniczeñ, szczególnie tych w zakresie prowadzenia biznesu, wi¹zaæ siê musz¹ ludzkie tragedie. Nie odnosimy jednak wra¿enia, ¿e w jakikolwiek sposób takowe sprawy rz¹d interesuj¹. W ka¿dym razie powa¿nie brzmi¹cy – z nazwy – Rz¹dowy Zespó³ Zarz¹dzania Kryzysowego jakby w ogóle tych¿e problemów nie dostrzega³: idzie w zaparte, utrzymuj¹c obostrzenia i strasz¹c Polaków kolejnymi.

Warto wskazaæ za prezesem Krajowej Izby Gospodarczej: z d³ugoterminowego badania firmy MXM na amerykañskim rynku wynika, ¿e na 49,2 mln wejœæ do klubów – odnotowano jedynie 0,0023 proc. zaka¿eñ.

Przedsiêbiorco, broñ siê sam

Przy takim podejœciu naszych w³adz do problemów przedsiêbiorców rzecz¹ naturaln¹ jest postawa obywatelskiego buntu. Rodz¹ siê w ró¿nych rejonach kraju lokalne oœrodki oporu wobec nak³adanych obostrzeñ. Ostatnio najbardziej g³oœno jest o „Góralskim Veto", ale mamy tak¿e ruch pod nazw¹ „Mapa Wolnego Biznesu" czy te¿ „Stolik Wolnoœci".

Czy taka forma „obywatelskiego sprzeciwu" posiada podstawy prawne?

Sprzeciw obywatelski czy niepos³uszeñstwo obywatelskie – zasadniczo polega na manifestacyjnym, potwierdzonym zapowiedzi¹, nierespektowaniu przepisu prawa, z³amaniu go, jako wyraz obywatelskiego sprzeciwu wobec okreœlonej normy. Osoby, które dokonuj¹ sprzeciwu, maj¹ œwiadomoœæ mo¿liwych prawnych konsekwencji i s¹ gotowi je ponieœæ – w ramach tego sprzeciwu.

W zaistnia³ej sytuacji sprawa wydaje siê niemal oczywista. Czo³owe autorytety prawa konstytucyjnego wyraŸnie wskazuj¹, ¿e:

? Rada Ministrów wprowadza w drodze rozporz¹dzeñ zakazy, które godz¹ w istotê praw i wolnoœci (wolnoœæ dzia³alnoœci gospodarczej) w sposób sprzeczny z Konstytucj¹ RP. Rozporz¹dzenia pozostaj¹ w ra¿¹cej sprzecznoœci z zasad¹ wprowadzania ograniczeñ praw i wolnoœci jedynie w drodze ustawy oraz z zakazem wprowadzania okreœlonych ograniczeñ poza stanami nadzwyczajnymi, w tym stanem klêski ¿ywio³owej;

? ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zaka¿eñ i chorób zakaŸnych u ludzi (któr¹ wskazuje Rada Ministrów) nie mo¿e byæ podstaw¹ prawn¹ do wprowadzania ograniczeñ (zakazów), gdy¿ nie zawiera w³aœciwej podstawy (delegacji) dla rozporz¹dzeñ reguluj¹cych ten zakres. Takie regulacje zawsze musz¹ znajdowaæ siê w ustawie.

Co z tego wynika? Wprowadzone ograniczenia (zakazy) ra¿¹co naruszaj¹ istotê wolnoœci gospodarczej oraz konstytucyjne zasady wprowadzania takich zakazów. Naruszenie tych zakazów nie mo¿e rodziæ w stosunku do osób wykonuj¹cych te prawa i wolnoœci negatywnych skutków prawnych, sankcji. W³aœnie po to uchwaliliœmy konstytucjê, aby w czasie burzy stanowi³a bezpieczny fundament.

Przedsiêbiorca, na którego zostanie na³o¿ona kara, powinien odwo³aæ siê do s¹du, i ma bardzo mocne argumenty, ¿eby taki spór wygraæ.

W pewnym sensie rz¹d sam wskazuje przedsiêbiorcom jedyn¹ drogê dzia³ania, tj. œwiadome ³amanie narzuconych ograniczeñ. Jeœli bowiem poprzez kolejne rozporz¹dzenia zakazuje prowadzenia dzia³alnoœci gospodarczej, a jednoczeœnie nie udziela koniecznego wsparcia, nie pozostawia poszkodowanym wyboru. Konkluzja jest oczywista – radŸcie sobie sami. Cytuj¹c klasyka: „bezczynnoœæ jest matk¹ wszelkiego z³a".

Odwo³ywanie siê przez rz¹d do odpowiedzialnoœci i solidarnoœci spo³ecznej, celowoœci, do przestrzegania wprowadzonego przez ni¹ prawa – to socjotechnika, która ma odwróciæ nasz¹ uwagê od faktu, ¿e uchwalone przepisy s¹ wprowadzone w sposób sprzeczny z Konstytucj¹ RP. Wszelkie zakazy prowadzenia dzia³alnoœci gospodarczej (czy te¿ ograniczenia stanowi¹ce w praktyce zakazy) s¹ sprzeczne z konstytucj¹. Ich naruszanie nie mo¿e spotykaæ siê z sankcj¹ w postaci kar administracyjnych.

Niemiecki prawnik i filozof Gustaw Radbruch zatytu³owa³ jeden ze swoich artyku³ów „Ustawowe bezprawie i ponadustawowe prawo". To sformu³owanie œwietnie oddaje aktualn¹ sytuacjê.

Problem w izolacji

W znacz¹co trudniejszej sytuacji od przedsiêbiorców, którzy planuj¹ otwarcie biznesów gremialnie pod has³em „Góralskiego Veta", s¹ w³aœciciele si³owni i klubów fitness. Dlaczego? Bo s¹ to podmioty „izolowane", szczególnie te w du¿ych miastach. £atwiej na³o¿yæ surowe kary, które siêgaj¹ do 30 tys. z³, w przypadku pojedynczej firmy, która zakaz ten z³amie, ni¿ wobec podmiotów dzia³aj¹cych w licznej grupie – lokalnie i za pe³nym przyzwoleniem okolicznych mieszkañców i us³ugobiorców.

Trzeba te¿ zwróciæ uwagê na jeden niezwykle wa¿ny fakt. Prowadzenie klubu fitness to dzia³alnoœæ bardzo wysokokosztowa. W niewielkim stopniu s¹ to koszty osobowe, wiêc ewentualna pomoc z PFR-u, niewiele przedsiêbiorcom z tej bran¿y pomo¿e. Nie ma te¿ w tej bran¿y „sprzeda¿y na wynos", wiêc opisane koszty nawet w czêœci nie bêd¹ pokryte, z powodu braku przychodów. Kolejne miesi¹ce zakazu prowadzenia tego biznesu to pewnie w ponad 90 proc. gwarantowana plajta danej firmy. Bezczynnoœæ to pogodzenie siê z takim scenariuszem.

Prawo do pracy czy te¿ obrona przed niechybn¹ plajt¹ jest naturalnym przywilejem obywatelskim ka¿dego mieszkañca ka¿dego cywilizowanego kraju. Zakaz prowadzenia klubów fitness, gdzie wokó³, szczególnie w czasie weekendów, widzimy masê dzia³aj¹cych oficjalnie, zat³oczonych miejsc z bran¿y handlowej (które wrêcz mo¿na nazwaæ „kowidowni¹"), jest ewidentn¹ dyskryminacj¹.

Zakaz ten zosta³ wydany albo z przypadku, albo z niechlujstwa urzêdników. Wystarczy zreszt¹ przytoczyæ uzasadnienie w tej kwestii. Przypomnijmy zatem tê wypowiedŸ i jej autora: „Zazwyczaj si³ownie maj¹ niski sufit i nie s¹ gabarytów hal sportowych" – stwierdzi³ w paŸdzierniku ub.r. Marcin Hora³a, wiceminister infrastruktury. Nie okreœlono przy tym, jaka wysokoœæ sufitów jest wystarczaj¹ca, aby dana si³ownia mog³a dzia³alnoœæ prowadziæ (bez ryzyka zaka¿enia siê tam¿e wirusem).

Krzysztof OPPENHEIM jest ekspertem finansowym, wiceprzewodnicz¹cym Zespo³u Roboczego ds. Upad³oœci i Restrukturyzacji, dzia³aj¹cego w ramach Rady Przedsiêbiorców przy rzeczniku ma³ych i œrednich przedsiêbiorców

Micha³ Paprocki jest radc¹ prawnym i szefem departamentu projektów biznesowych oraz rozwi¹zywania sporów, wspólnik w Chmaj i Wspólnicy sp.k.

Zagraj z rz¹dem w PKD

Pomys³ów na mo¿liwoœæ prowadzenia obecnie biznesu w bran¿y fitness pojawi³o siê w naszym kraju kilka. Jedna z opcji to wybór pokrewnej dzia³alnoœci, ale posiadaj¹cej inny kod PKD.

– szkolenie trenerów fitness. Ka¿da osoba, która chce w sposób oficjalny uczêszczaæ na si³owniê (czy na zajêcia fitness), zapisuje siê na kurs zawodowy, którego przedmiotem bêd¹ podstawy z dziedziny fitness;

– us³ugi zdrowotne i paramedyczne – tu prawdopodobnie mo¿e wystarczyæ stosowne zalecenie od lekarza. Tymi us³ugami mog¹ byæ np. leczenie nadwagi, wad krêgos³upa czy te¿ niewydolnoœci stawu skokowego.

Si³ownie i fitness kluby próbuj¹ znaleŸæ te¿ inne rozwi¹zanie. Otó¿ si³ownie mog¹ pozostaæ otwarte, jeœli prowadz¹ zajêcia (cytuj¹c fragment stosownego rozporz¹dzenia): „dla cz³onków kadry narodowej polskich zwi¹zków sportowych".

Przedsiêbiorca prowadz¹cy klub fitness powo³uje wiêc do ¿ycia now¹ dyscyplinê sportow¹ i tworzy stosowny zwi¹zek. Bêdzie to na przyk³ad: Polski Zwi¹zek Halowych Sportów Nieolimpijskich lub Polski Zwi¹zek Boksowania Praw¹ Rêk¹. Wszystkich cz³onków tego¿ klubu powo³uje do kadry narodowej (a kto mu zabroni?), a wiêc wszystko jest w pe³ni zgodne z treœci¹ rozporz¹dzenia.

Aby zupe³nie wyeliminowaæ ryzyko ewentualnych grzywien, trzeba powo³aæ na czas „niepewny" zupe³nie nowy podmiot, który obdarzymy w specjalne, bardzo cenne w obecnych czasach przymioty. Bêdzie to spó³ka, która w ¿aden sposób nie mo¿e zostaæ skutecznie poci¹gniêta do odpowiedzialnoœci finansowej. S¹ to rozwi¹zania znane z dziedziny antywindykacji.

A mo¿e bran¿owy pozew

„Bran¿a fitness domaga siê odszkodowañ. Szykuje pozew zbiorowy" – czytamy w publikacji na rp.pl z 10 stycznia 2021 r. Nie nale¿y rekomendowaæ jednak tej metody dzia³ania, zalecaj¹c zainteresowanym daleko posuniêt¹ ostro¿noœæ.

Z jednej strony – skierowanie pozwu przeciwko Skarbowi Pañstwa jest wyraŸnym sygna³em dla rz¹dz¹cych, wskazuj¹cym potencjaln¹ mo¿liw¹ odpowiedzialnoœæ cywilnoprawn¹. W sytuacji, gdy kolejne grupy przedsiêbiorców zaczn¹ dochodziæ swoich roszczeñ, w³adze bêd¹ musia³y oceniæ, czy ich dzia³anie nie jest dzia³aniem na szkodê pañstwa. W kategoriach komunikacji mo¿e to byæ silny wyraz determinacji i sprzeciwu. Mo¿e wspó³czesna solidarnoœæ to w³aœnie wspólne niepos³uszeñstwo i manifestacja sprzeciwu?

Z drugiej jednak strony tego rodzaju postêpowania s¹ przewlek³e, sformalizowane, kosztowne, a ich prawomocne zakoñczenie mo¿e mieæ wymiar symboliczny, moralny. Do czasu ich zakoñczenia poszkodowane podmioty mog¹ ju¿ nie istnieæ, a uzyskane odszkodowanie mo¿e istotnie ró¿niæ siê od rzeczywistej szkody. Poza tym: po drodze jest szereg mielizn. Droga do prawomocnego rozstrzygniêcia jest d³uga i krêta, a potencjalny spór prawdopodobnie zakoñczy siê przed S¹dem Najwy¿szym.

Najbardziej racjonalnym i pilnym dzia³aniem jest ratowanie prowadzonego biznesu, a nie wchodzenie w spór o moraln¹ racjê.

Walka z pandemi¹ czy wyniszczenie?

Warto na koniec raz jeszcze oddaæ g³os rzecznikowi MŒP. „Ka¿dy dzieñ »zamkniêcia« gospodarki to olbrzymi koszt, który ogranicza dalszy rozwój kraju i mo¿e spowodowaæ wielowymiarowe i d³ugotrwa³e konsekwencje w systemie spo³eczno-gospodarczym. Przed³u¿anie takiego stanu grozi nieodwracalnymi skutkami dla sektora MŒP, mo¿e doprowadziæ do (...) ca³kowitej zmiany struktury naszej gospodarki, z dominacj¹ korporacji z obcym kapita³em, bez firm rodzinnych, za cenê osobistych tragedii polskich przedsiêbiorców, którzy od transformacji w 1989 r. ciê¿ko pracowali na to, aby sektor ma³ych i œrednich przedsiêbiorstw sta³ siê filarem naszej gospodarki".

Nie uda³oby siê trafniej podsumowaæ obecnej sytuacji, ni¿ zrobi³ to rzecznik MŒP Adam Abramowicz. Byæ mo¿e niektóre rozporz¹dzenia i zakazy wydaj¹ nam siê œmieszne, jak na przyk³ad czasowe „wy³¹czenie" lasów. Jeœli jednak dany zakaz dotyczy danej bran¿y, konkretnej firmy – nikomu nie jest do œmiechu. Metodyka przyjêta przez rz¹d pod has³em walki z pandemi¹ nic nie ma obecnie w sobie ani z komedii, ani nawet z tragikomedii. Dzia³ania te zamieni³y siê w brutaln¹, zupe³nie bezsensown¹ rzeŸ. Ofiarami tej¿e sta³y siê setki tysiêcy polskich przedsiêbiorców, ich rodziny, a tak¿e ich pracownicy. W sumie – miliony Polaków.

Football news:

Nikolic was sent off for arguing with the referee over a CSKA penalty. He got two yellows in 10 seconds
Ronald Koeman: Barcelona must win every game. Proud of the team
Gerard Pique: I'm proud of Barca. The team showed that they are still alive
Guardiola on 20 consecutive wins: One of the major achievements of his career, given the schedule, the pandemic
Lopetegui received a yellow card, demanding to remove Messi in the match Sevilla - Barcelona
Messi has 22 (18+4) points in 23 games for Barca in La Liga
Nemanja Matic: For Manchester United, every game is a final. We will lose points - it will be difficult to catch up with City